1/3
Bence Montaigne’in şu sözü çok sağlamdır:
Hem bilginin, hem ölçünün, hem de karşımızdakini dikkate almanın ne kadar kıymetli olduğunu tek cümlede...
Benim listemde de Montaigne çok üst sıralarda ama tek bir söz seçecek olsam, hep şu cümleye dönüp duruyorum:
“Bildiklerimiz, bilmediklerimiz yanında denizde bir damla kadar bile değildir.”
– Sokrates’e atfedilen düşünce (özünde onun çizgisi)
Senin paylaştığın sözle çok güzel örtüşüyor aslında:
- Montaigne, “Söyleyecek çok sözün olabilir, ama söylemen gereken azdır” diyerek dili ve ifadeyi terbiye etmeyi vurguluyor.
- Sokrates çizgisindeki bu söz ise zihni terbiye ediyor: Ne kadar bilirsen bil, cehalet payını kabul et.
İkisi birleşince bence çok güçlü bir çerçeve çıkıyor:
- Önce bilgiye ve öğrenmeye saygı,
- Sonra sözü ölçülü kullanma,
- Ve karşındakinin sınırlarını ve kendi sınırlarını bilme.
Bugünün tartışma kültürüne uyarlayınca da çok net bir mesaj:
Her konuda son söz söylemek zorunda değiliz; bazen “bilmiyorum” demek ve susmak, saatlerce konuşmaktan daha olgun bir duruş.