Alan adı sorgulama?

Bir alan adı sorgulama, domainin kime kayıtlı olduğunu, ne zaman bittiğini ve hangi nameserver’ların kullanıldığını öğrenmenizi sağlar.

Bu yazıda WHOIS ile RDAP arasındaki farkı, sorguda hangi verilerin göründüğünü ve sonuçların ne zaman eksik ya da gizli olabileceğini açıklayacağım.

Alan adı sorgulama nasıl yapılır?​

Alan adı sorgulama, bir domain hakkında temel kayıt bilgilerine bakma işlemidir. En sık bakılan alanlar kayıt kuruluşu, kayıt tarihi, bitiş tarihi, nameserver’lar ve halka açık ise sahibin iletişim verileridir. ICANN’in açıklamasına göre WHOIS, domain kaydına ilişkin bilgileri sorgulamak için kullanılan bir protokoldür; kayıt verisi ise domain adı, nameserver’lar ve registrar gibi öğeleri içerebilir.

Bu sorgunun pratik değeri, bir alan adının gerçekten kullanılabilir mi, süresi dolmak üzere mi, başka bir firmada mı yönetiliyor gibi sorulara hızlı yanıt vermesidir. Ancak gizlilik hizmeti, proxy kayıtları veya sınırlı erişim nedeniyle bazı bilgiler eksik görünebilir; bu durumda sonuç, alan adının tüm kontrol bilgisini değil yalnızca halka açık bölümünü gösterir.

WHOIS ve RDAP sonucu neyi anlatır?​

Güncel kayıt verisini okumak için artık RDAP öne çıkar; ICANN, RDAP’in WHOIS’in yerini alan ve güncel kayıt verisine erişim sağlayan bir protokol olduğunu belirtir. RDAP’in avantajları arasında uluslararasılaştırma, daha güvenli erişim ve farklılaştırılmış veri erişimi yer alır. Bu yüzden bazı sorgularda doğrudan WHOIS yerine RDAP sonucu görmeniz normaldir.

Sorgu çıktısında gördüğünüz her satır aynı önemde değildir. Kayıt tarihi ve bitiş tarihi zamanlamayı, registrar domaini yöneten firmayı, nameserver’lar ise DNS trafiğinin hangi altyapıya yöneldiğini gösterir. ICANN Lookup yardım sayfası da nameserver bilgisini sorgu verisinin parçası olarak açıkça listeler.

Kayıt tarihi ve bitiş tarihi​

Kayıt tarihi, domainin ne kadar süredir aktif olduğunu; bitiş tarihi ise yenileme gerekip gerekmediğini anlamanıza yardım eder. Alan adı süresi dolmuşsa ICANN, önce kayıt kuruluşu ile iletişime geçilmesini ve yenileme seçeneklerinin sorulmasını önerir. Bu, özellikle aynı adı almak, transfer etmek veya kaybetme riskini azaltmak isteyenler için önemlidir.

Registrar ve nameserver bilgisi​

Registrar, alan adını yöneten kayıt kuruluşudur. Nameserver ise alan adının DNS çözümlemesini hangi sunucuların yaptığını gösterir. Search Console yardımında da alan adı sağlayıcısı ve DNS kaydı mantığı, TXT/CNAME doğrulaması üzerinden örneklenir; bu da nameserver/DNS bilgisinin yalnız teknik bir ayrıntı değil, doğrulama ve yönetim açısından da gerekli olduğunu gösterir.

Sorgulama sonucunu nasıl yorumlamalısınız?​

Eğer amaç bir domain satın almadan önce kontrol yapmaksa önce kayıt durumuna, sonra bitiş tarihine, ardından nameserver ve registrar bilgisine bakın. Kayıtlı görünen bir alan adı, hemen alınabilir anlamına gelmez; süresi dolmuş olsa bile yenileme, bekleme ve geri kazanım süreçleri devreye girebilir. ICANN’in “lost domain names” açıklaması, süresi dolan alan adlarında önce registrar ile görüşülmesi gerektiğini söyler.

Gizlilik koruması varsa sahibin adı, adresi veya telefonu görünmeyebilir; bu durum sorgunun başarısız olduğu anlamına gelmez. Sadece halka açık kayıt verisi sınırlıdır. Bu yüzden sorgu sonucunu, kesin mülkiyet belgesi gibi değil, yönetim ve teknik durum özeti gibi okumak gerekir.