Alan adının düşme süreci nasıl işler?

Alan adı, yenileme yapılmadığında doğrudan aynı anda boşa düşmez. Genel gTLD sürecinde önce son kullanma tarihi geçer, ardından kayıt kuruluşunun politikasına göre yenileme veya kurtarma dönemleri başlar. Alan adı sonunda geri yüklenmezse pendingDelete aşamasına girer ve bu aşamanın bitiminde yeniden kayda açılır. Ancak kesin zamanlama uzantıya, kayıt kuruluşuna ve alan adının durumuna göre değişebilir.

Süreç hangi aşamalardan oluşur?​

1. Son kullanma tarihi geçer: Alan adı yenilenmediğinde kayıt süresi sona erer. Kayıt kuruluşu, uzantının kurallarına ve kendi politikasına göre alan adını bir süre daha yenilenebilir durumda tutabilir.
2. Çözümleme kesilebilir: Web sitesi, e-posta ve diğer DNS hizmetleri çalışmayı durdurabilir veya alan adı bir uyarı sayfasına yönlendirilebilir. Bu durum alan adının tamamen silindiği anlamına gelmez.
3. Auto-Renew Grace Period oluşabilir: Kapsanan gTLD'lerde kayıt kuruluşunun sunabildiği son kullanma sonrası yenileme dönemidir; her alan adı sahibine otomatik 45 gün verilmiş sayılmaz. Bu dönem 1–45 gün aralığında olabilir; kayıt kuruluşu alan adını daha erken de silebilir.
4. Redemption Grace Period başlar: Alan adı kayıt kuruluşu tarafından silinirse genellikle 30 günlük kurtarma dönemine girer. Bu aşamada normal yenileme yerine restore/redeem işlemi gerekir ve ek ücret uygulanabilir.
5. Pending Delete aşamasına geçer: Kurtarma döneminde restore edilmezse alan adı genellikle 5 günlük pendingDelete durumuna girer. Burada kastedilen, kurtarma döneminden sonraki son silinme bekleyişidir; bu aşamada normal geri yükleme veya transfer yapılamaz.
6. Alan adı silinir ve tekrar kayda açılır: Pending Delete süresi bittiğinde alan adı kayıt defterinden temizlenir. Daha sonra ilk uygun kayıt talebini kabul eden kayıt kuruluşu üzerinden alınabilir; bazı değerli alan adlarında ön kayıt veya backorder hizmetleri devreye girebilir.

Aşamaları özetleyen görünüm şöyledir:

Somut örnek: example.com ne zaman boşa düşer?​

example.com alan adının yenileme tarihi geçtiğinde ilk iş olarak kayıt kuruluşunun paneli ve alan adı durum kodları kontrol edilir. Alan adı hâlâ yenilenebilir görünüyorsa normal yenileme yapılır. Alan adı redemptionPeriod durumundaysa kayıt kuruluşundan restore işlemi istenir. Yalnız son silinme bekleme durumundaysa kayıt kuruluşu üzerinden kurtarma yapılamaz; silinme sonrasında yeniden kayıt veya ön kayıt hizmetleri izlenir.

EPP durumları birlikte okunmalıdır: pendingDelete, redemptionPeriod veya pendingRestore ile birlikte de görünebilir. Bu birleşimlerde yalnız pendingDelete sözcüğünden kurtarma hakkının bittiği sonucunu çıkarmayın; ilgili birleşik durumun anlamını kayıt kuruluşuyla doğrulayın.

Burada önemli nokta, “süresi doldu” ile “boşa düştü” ifadelerinin aynı olmamasıdır. Süresi dolan alan adı hâlâ eski sahibi tarafından yenilenebilir olabilir. Boşa düşme, kayıt defterinden gerçekten silinip yeni kayıt taleplerine açılmasıyla gerçekleşir.

Alan adı sahibiyseniz uygulanacak kontrol listesi​

1. Kayıt kuruluşu panelinden son kullanma tarihini, otomatik yenileme ayarını ve ödeme yöntemini kontrol edin.
2. Alan adının EPP durum kodlarına bakın. redemptionPeriod görüyorsanız normal yenileme yerine restore seçeneğini arayın.
3. DNS, web sitesi ve e-posta çalışmıyorsa önce alan adının süresini ve nameserver kayıtlarını kontrol edin; yalnızca DNS değiştirerek süresi geçmiş kaydı düzeltemezsiniz.
4. Ödeme yaptıktan sonra alan adı çalışmıyorsa kayıt kuruluşundan yenilemenin tamamlandığını ve DNS çözümlemesinin geri getirildiğini teyit edin.
5. Alan adını artık istemiyorsanız otomatik yenilemeyi kapatın; yalnızca panelden silmek, alan adının anında serbest kalacağı anlamına gelmeyebilir.

Düşecek alan adını takip ediyorsanız​

Önce uzantının kayıt defteri kurallarını ve kayıt kuruluşunun silme politikasını öğrenin. Ardından alan adının yalnızca son kullanma tarihini değil, redemptionPeriod ve pendingDelete durumlarını da izleyin. Değerli bir alan adı için manuel olarak tekrar tekrar kayıt denemek yerine, güvenilir bir ön kayıt veya backorder hizmetinin koşullarını incelemek daha uygulanabilir olabilir. Bununla birlikte hiçbir hizmet, alan adının kesin olarak alınacağını garanti etmez.

En sık yapılan hata, kayıt kuruluşundaki son kullanma tarihini kesin düşme tarihi sanmaktır. Ayrıca her uzantının aynı 30 günlük kurtarma ve 5 günlük pending delete takvimini kullandığı varsayılmamalıdır; özellikle ülke kodlu uzantılarda farklı kurallar bulunabilir.

Sık sorulan sorular​

Alan adı süresi dolunca web sitesi hemen silinir mi?​

Alan adı süresinin dolması, hostingdeki site dosyalarını otomatik silen bir işlem değildir. Alan adı çözümlemesi ve dolayısıyla web/e-posta erişimi kesilebilir; hosting sözleşmesi ve dosyalar ayrı değerlendirilir. Kesinti tek başına kaydın boşa düştüğünü kanıtlamaz.

Pending Delete durumundaki alan adı satın alınabilir mi?​

Bu aşamada doğrudan yeni kayıt yapılamaz. Alan adı silinip kayıt defterine yeniden açıldıktan sonra kayıt talebi gönderilebilir.

Başka bir kayıt kuruluşuna transfer süresi dolan alan adını kurtarır mı?​

Bunu otomatik bir kurtarma yolu saymayın. Transferin mümkün olup olmadığı mevcut durum koduna ve kurallara bağlıdır; redemption veya son silinme aşamasında normal transfer çözüm olmayabilir. Önce mevcut kayıt kuruluşundan yenileme/restore durumunu doğrulayın; transfer başvurusu yapmak süreyi kendiliğinden durdurmaz.