DNS leak nedir?

DNS leak, VPN veya benzeri bir gizlilik bağlantısı kullanırken alan adı sorgularının güvenli tünelden geçmeyip internet servis sağlayıcısının, modeminizin veya yerel ağdaki başka bir DNS sunucusunun üzerinden gönderilmesidir. Bu durumda web trafiğiniz VPN üzerinden ilerliyor gibi görünse bile hangi alan adlarını çözümlediğiniz dışarıdan görülebilir. DNS leak, doğrudan IP adresi sızıntısıyla aynı şey değildir; biri DNS sorgularının yanlış kanaldan çıkması, diğeri gerçek IP adresinizin açığa çıkmasıdır.

Örneğin VPN ile bağlandınız ve tarayıcıdan example.com adresini açtınız. Normalde DNS sorgusu VPN tünelindeki DNS sunucusuna gitmelidir. Ancak işletim sistemi veya VPN istemcisi DNS isteklerini yerel modeminizin DNS adresine göndermeye devam ederse, bağlantının hedef IP'si VPN'e ait olsa bile modem, ağ yöneticisi veya internet sağlayıcısı example.com sorgusunu görebilir.

DNS leak nasıl oluşur?​

DNS, alan adlarını IP adreslerine çeviren sistemdir. Klasik DNS sorguları şifrelenmeden gönderilebilir; bu nedenle cihaz ile DNS çözücüsü arasındaki ağ noktaları sorgulanan alan adını görebilir. VPN etkinleştirildiğinde istemci normalde bu istekleri tünel içindeki DNS sunucusuna yönlendirir. Yönlendirme başarısızsa veya başka bir uygulama kendi DNS bağlantısını kurarsa sızıntı meydana gelir.

En yaygın nedenler şunlardır:

• VPN istemcisinin DNS trafiğini tünel içine zorlamaması.
• IPv6'nın VPN tarafından yönlendirilmemesi, ancak işletim sisteminin IPv6 üzerinden DNS kullanmaya devam etmesi.
• Manuel DNS, modem ayarı veya kurumsal ağ politikasının VPN ayarını geçersiz kılması.
• Tarayıcının ayrı DoH bağlantısının, kullanılan VPN veya split-tunnel politikasınca tünel dışına yönlendirilmesi. Farklı DNS sağlayıcısı seçmek tek başına bağlantının VPN dışında olduğunu kanıtlamaz.
• VPN bağlantısı kesildiğinde işletim sisteminin eski DNS sunucusuna dönmesi.

Şifreli DNS, cihaz ile çözümleyici arasındaki sorguyu şifreler; fakat sorgunun VPN tünelinin içinde kalmasını tek başına garanti etmez. Ayrıca sorguyu alan DNS sağlayıcısı, kullanılan yönteme göre istemci IP adresini ve sorgulanan alan adını görebilir.

DNS leak nasıl kontrol edilir?​

Kontrolün amacı, VPN açıkken kullanılan DNS sunucusunun beklediğiniz VPN veya gizlilik sağlayıcısına ait olup olmadığını görmektir. Basit bir yerel kontrol için aşağıdaki komutu çalıştırabilirsiniz:


Çıktıdaki Server veya Address satırı cihazın kullandığı DNS çözücüsünü gösterir. VPN kapalıyken ve açıkken sonucu karşılaştırın. VPN açıkken eski adresin görünmesi incelenecek bir bulgudur; yerel DNS ileri yönlendiricisi kullanılıyor olabilir. Ekranda görülen sunucu adı veya IP, paketin tünel dışından geçtiğinin kanıtı değildir.

Bu komut yalnızca cihazın seçtiği çözücüyü gösterir; DNS isteğinin tüm ağ yolunu ve tarayıcı içindeki ayrı DoH bağlantılarını kesin olarak kanıtlamaz. Daha güvenilir inceleme için VPN sağlayıcısının kendi bağlantı tanılama ekranını, işletim sistemi ağ ayarlarını ve gerekirse paket yakalama aracını birlikte değerlendirin.

Aşağıdaki ayrım, sonucu yorumlamayı kolaylaştırır:

Sonuca göre ne yapılmalı?​

1. VPN istemcisinde DNS leak protection, Use VPN DNS veya benzeri bir seçeneği etkinleştirin. İsimler istemciye göre değişebilir.
2. VPN'in IPv6 desteğini kontrol edin. Desteklenmiyorsa IPv6'yı sistem genelinde rastgele kapatmak yerine sağlayıcının önerdiği ayarı kullanın; aksi hâlde bağlantı sorunları oluşabilir.
3. Tarayıcıdaki güvenli DNS ayarını inceleyin. VPN politikası tarayıcı DNS'ini yönetiyorsa ayrı bir DoH sağlayıcısı seçmek tünel politikasını bozabilir.
4. VPN bağlantısını kapatıp yeniden açın, ardından DNS önbelleğini temizleyin ve nslookup example.com komutuyla tekrar kontrol edin.
5. Sızıntı devam ediyorsa farklı bir ağda ve tek bir VPN istemcisiyle test yapın. Sorun yalnızca kurumsal veya modem ağında görülüyorsa DNS yönlendirmesi o ağ tarafından değiştiriliyor olabilir.

DNS leak tamamen giderilse bile bu durum tam anonimlik anlamına gelmez. Web siteleri çerezler, oturum bilgileri, tarayıcı parmak izi ve doğrudan yapılan girişler üzerinden sizi tanıyabilir. VPN yalnızca DNS yönlendirmesini değil, IP, IPv6 ve uygulama bazlı bağlantıları da kapsayacak şekilde yapılandırılmalıdır.

Sık sorulan sorular​

DNS leak varsa web sitesi gerçek IP adresimi kesin olarak görür mü?​

Hayır. DNS leak, öncelikle DNS sorgusunun VPN dışına çıkmasıdır. Gerçek IP adresinin açığa çıkıp çıkmadığı ayrıca IPv6, WebRTC, VPN tüneli ve uygulama yönlendirmesi kontrol edilerek incelenmelidir.

DNS sunucusunu 1.1.1.1 yapmak DNS leak sorununu çözer mi?​

Tek başına çözmez. Sorgular VPN tüneli dışından 1.1.1.1 adresine giderse bu kez internet sağlayıcınız yerine farklı bir DNS sağlayıcısı sorguları alır; sızıntının tünel dışına çıkma problemi devam eder.

HTTPS kullanmak DNS leak'i engeller mi?​

Hayır. HTTPS, web sitesine yapılan bağlantının içeriğini korur; alan adını çözmek için yapılan DNS sorgusunu otomatik olarak VPN içine almaz. DNS over HTTPS veya DNS over TLS sorguyu şifreleyebilir, ancak hangi tünelden gönderildiği ayrıca kontrol edilmelidir.