DNS nasıl öğrenilir?

Bir alan adının DNS bilgilerini öğrenmenin en pratik yolu, Linux/macOS üzerinde dig, Windows üzerinde ise nslookup kullanmaktır. Web sitesinin hangi IP adresine yönlendiğini görmek için A veya AAAA kaydını; DNS hizmetini hangi sunucuların verdiğini görmek için NS kaydını sorgulamalısınız.

DNS sorgusu neyi gösterir?​

DNS, alan adını IP adresi veya başka bir hizmet bilgisiyle eşleştirir. Örneğin example.com için A kaydı IPv4 adresini, AAAA kaydı IPv6 adresini, MX kaydı e-posta sunucularını, TXT kaydı doğrulama ve politika metinlerini, NS kaydı ise alan adının yetkili DNS sunucularını gösterir.

Bir sorgu genellikle yerel ağınızın veya internet servis sağlayıcınızın DNS çözümleyicisine gönderilir. Bu çözümleyici önbelleğinde bulunan yanıtı döndürebilir. DNS kaydının gerçekten yetkili DNS sunucusunda bulunup bulunmadığını kontrol etmek için önce NS kaydını öğrenip ardından dönen sunucuyu doğrudan sorgulamak gerekir.

Linux ve macOS'ta DNS öğrenme​

Terminali açın ve temel IP sorgusunu çalıştırın:


Başarılı bir sonuçta bir veya daha fazla IPv4 adresi görünür. Varsayımsal 192.0.2.10 adresi yalnız belgeleme örneğidir; gerçek sorgu sonucu olarak sunulmamaktadır. Hiç sonuç dönmemesi kaydın bulunmadığı, alan adının çözülemediği veya yanıtın sorgulanan DNS sunucusuna ulaşmadığı anlamına gelebilir.

Diğer kayıt türlerini görmek için:


Sonuçları belirli bir genel DNS çözümleyicisinden almak isterseniz sorguya sunucu ekleyebilirsiniz:


Bu sorgu doğrudan Google Public DNS’e yöneltilir; dönen yanıt o çözümleyicinin önbelleğinden gelebilir. Farklı çözümleyiciler farklı sonuç veriyorsa önbellekleme, yeni kayıt değişikliği veya DNS yapılandırmasındaki tutarsızlık incelenmelidir.

Windows'ta DNS öğrenme​

Komut İstemi veya PowerShell açıp şu komutları çalıştırın:


Çıktının ilk Server/Address kısmı sorguladığınız DNS sunucusunu tanımlar; bunu alan adının cevap bölümündeki adresleriyle karıştırmayın. NS ve MX sonuçlarında ise sunucu adları ve öncelikler aranır. Belirli bir DNS çözümleyiciyi kullanmak için DNS sunucusunu komutun sonuna ekleyebilirsiniz:

Hangi DNS kaydını sorgulamalısınız?​

İhtiyacınıza göre doğru kayıt türünü seçmek, yanlış sonuca göre işlem yapmanızı önler.
Örneğin amaç sitenin hangi sunucuya gittiğini öğrenmekse A ve AAAA kayıtlarını; alan adının DNS sağlayıcısını tespit etmekse NS kaydını sorgulayın. NS çıktısındaki sunucu adlarından birini öğrendikten sonra doğrudan yetkili sunucuyu kontrol edebilirsiniz:


Buradaki ns1.example.com değeri, önceki NS sorgusundan çıkan gerçek nameserver adıyla değiştirilmelidir. Yetkili sunucu doğru kaydı döndürüyor, ancak genel DNS sorgusunda eski sonuç görünüyorsa sorun çoğunlukla önbelleklemedir. Tam yanıtta yetkili cevabı belirten aa bayrağını ve status değerini inceleyin. NXDOMAIN sorgulanan adın bulunmadığını; NOERROR ile boş Answer bölümü istenen kayıt türünün bulunmayabileceğini gösterir. SERVFAIL ve zaman aşımı ise tek başına eksik kayıt kanıtı değildir. Delegasyon ve DNSSEC gibi nedenler ayrıca araştırılır.

Boş +short çıktısında aynı sorguyu bu seçenek olmadan çalıştırın: dig example.com A. Böylece durum kodu, cevap ve yetki bölümleri görünür. Alan adının DNS kaydı ile cihazınızda seçili çözümleyiciyi de ayırın: Windows’ta salt okunur ipconfig /all çıktısındaki DNS sunucuları ağ bağdaştırıcısının ayarını gösterir; tarayıcıdaki güvenli DNS veya VPN farklı bir yol kullanabilir.

Sık yapılan hatalar​

• Alan adı yerine https://example.com gibi tam URL yazmak: DNS araçlarına yalnızca alan adı veya host adı verin.
• A kaydını sorgulayıp e-posta sunucusunu beklemek: E-posta için MX kaydını kullanın.
• Yalnızca kendi bilgisayarındaki sonucu kesin kabul etmek: Farklı bir çözümleyiciyle de karşılaştırın.
• NS kaydını web sunucusunun IP adresi sanmak: NS, DNS hizmetini veren sunucuyu; A kaydı ise web hedefinin IPv4 adresini gösterir.
• CNAME bulunan bir host için doğrudan IP beklemek: CNAME önce başka bir ada yönlendirir; hedef adın A veya AAAA kaydını ayrıca sorgulayın.

Sık sorulan sorular​

A kaydındaki IP gerçek hosting sunucusunu gösterir mi?​

Her zaman değil. CDN, ters proxy ve yük dengeleyici kullanılıyorsa görülen adres bu aracının adresi olabilir. DNS sonucu, arka plandaki kaynak sunucunun kimliğini tek başına kanıtlamaz.

DNS öğrenmek için alan adının sahibi olmak gerekir mi?​

A, AAAA, NS, MX ve TXT gibi herkese açık DNS kayıtlarını sorgulamak için alan adı sahibi olmanız gerekmez. Kayıt değiştirmek için ise DNS yönetim paneline veya yetkili sunucuya erişim gerekir.