E-ticaret için şirket kurmak

E-ticaret için önce faaliyetinize uygun vergi ve işletme durumunu belirlemelisiniz; her satıcı için limited veya anonim şirket kurmak zorunlu değildir. Esnaf muaflığı koşullarını sağlayan bazı ev üreticileri farklı bir düzenle çalışabilir. Muafiyet dışında ticari faaliyete başlayacaksanız gerçek kişi işletmesi veya sermaye şirketi seçeneklerini; ortaklık, sorumluluk, muhasebe ve satış kanalının ihtiyaçlarıyla birlikte değerlendirin.

Önce muafiyet mi, işletme mi gerektiğini ayırın​

Evde üretilen ürünlerin satışında esnaf muaflığı mümkün olabilir; ancak yalnızca evden çalışmak veya internetten satış yapmak yeterli değildir. Ürün ve üretim biçimi, satış kanalı, hasılat ve ilgili düzenlemeye göre muafiyet belgesi veya banka hesabı gibi koşullar birlikte incelenir. Farklı muafiyet yollarının şartları aynı değildir.

Hazır ürünü tedarik edip yeniden satmakla kendi el emeğinizle üretmek de aynı değerlendirilmez. Satışa başlamadan önce faaliyetinizin muafiyet kapsamına girip girmediğini, girmiyorsa hangi mükellefiyetin kurulacağını mali müşavir ve gerektiğinde vergi dairesiyle netleştirin. Muafiyetin varlığı diğer tüketici veya veri koruma yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz.

Gerçek kişi işletmesi ve sermaye şirketleri​

Günlük dilde “şahıs şirketi” denilen gerçek kişi işletmesinde faaliyeti kişi kendi adına yürütür. Bu, limited şirket gibi ayrı bir tüzel kişilik değildir. Borç ve kişisel sorumluluk değerlendirmesi yapılırken bu fark dikkate alınmalıdır.

Limited şirkette ortaklar, kural olarak şirketin özel hukuk borçlarından sorumlu değildir; sermaye payını ve sözleşmedeki ek ödeme veya yan edim yükümlülüklerini şirkete karşı yerine getirirler. Ancak bu koruma her borç için mutlak değildir. Şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarında ortakların sermaye payı oranında sorumluluğu doğabilir. Müdürlük ve kanuni temsilcilik sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Anonim şirketin sermayesi paylara bölünür. Pay sahipliği ile yönetim ve temsil görevleri farklı rollerdir; yalnızca “ortak oldum” veya “sermaye şirketiyim” diyerek bütün kişisel sorumlulukların bittiği varsayılmamalıdır. Şirket seçimini tek başına vergi oranına veya kuruluş kolaylığına indirgemeyin.


Örneğin kendi ürettiği aksesuarları satan varsayımsal bir kişi önce muafiyet koşullarını inceleyebilir. Ürünleri tedarik edip iki ortakla marka kuran bir işletme ise ortakların yetkileri, borçlar ve gelecekteki yatırım planına göre şirket seçeneklerini karşılaştırır. Bu örnekler tek başına belirli bir şirket türünün uygunluğunu kanıtlamaz.

Kuruluş ve satışa hazırlık sırası​

1. Ürünü, üretim veya tedarik biçimini, satış kanallarını ve ortakları yazılı olarak belirleyin. Vergi muafiyeti veya işletme kuruluşu değerlendirmesini bu gerçek faaliyet üzerinden yapın.
2. Mali müşavirle vergi, muhasebe, sosyal güvenlik ve sorumluluk sonuçlarını karşılaştırın. Ortaklı yapıda temsil, pay devri ve ayrılma koşullarını da netleştirin.
3. Seçilen yapının vergi dairesi ve gerekiyorsa ticaret sicili başvurularını tamamlayın. Gerçek kişi işletmesiyle sermaye şirketinin kuruluş belgelerini aynı varsaymayın.
4. Faaliyet kodunu güncel NACE sınıflamasına göre belirleyin. Sınıflama revizyonları nedeniyle eski yazılardaki tek bir “internetten satış” kodunu kopyalamak yerine fiilen satılan ürün ve yapılan faaliyeti esas alın.
5. Uygulanacak belge düzenini, banka ve ödeme hesaplarını, sipariş ve iade kayıtlarını hazırlayın. Kendi site veya pazaryeri kullanmanıza göre ETBİS kayıt ve bildirim kapsamını ayrıca kontrol edin.
6. Tüketiciye satıcı, ürün, toplam bedel, teslimat ve cayma bilgilerini sunun; kişisel veri aydınlatması ve güvenlik süreçlerini gerçek satış akışına uyarlayın.

Satış kanalı açılmış olması, vergi ve şirket kuruluşunun tamamlandığını göstermez. Aynı şekilde şirket kurulması da ürün izinleri, tüketici bilgileri veya veri güvenliği düzeninin hazır olduğu anlamına gelmez. Satış öncesinde ödeme, belge, teslimat ve iade adımlarını örnek siparişle kontrol edin.

Sık sorulan sorular​

Ödeme almadan ürün fikri test edilebilir mi?​

Ürün araştırması, tedarikçi görüşmesi ve mağaza taslağı hazırlanabilir. Ancak satışa “test” demek vergi veya tüketici yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Sipariş ve tahsilata geçmeden önce uygulanacak muafiyet veya işletme düzenini belirleyin.

Ortak olmakla müdür olmak aynı şey midir?​

Hayır. Pay sahipliği ile yönetim ve temsil görevleri ayrı değerlendirilir. Aynı kişi iki rolü de üstlenebilir; fakat görevden doğan sorumlulukları yalnızca sermaye payına bakarak belirlemek doğru olmaz.

Pazaryerinin belge istemesi muafiyet kararını belirler mi?​

Platformun hesap açma şartlarıyla vergi mevzuatındaki muafiyet şartları ayrı konulardır. Platform onayı vergi durumunu kesinleştirmez; muafiyet de her platformun sizi aynı belgelerle kabul edeceği anlamına gelmez.