- Konu sahibi
- #1
E-ticaret sözlüğü, çevrim içi mağaza kurarken karşılaşılan ürün, ödeme, sipariş, kargo, müşteri ve pazarlama terimlerini hızlıca anlamanızı sağlar. Bir terimi değerlendirirken yalnızca tanımına değil, mağazanızdaki hangi kararı etkilediğine de bakın. Örneğin “dönüşüm oranı” düşükse sorun ürün fiyatında, sayfa açıklamasında, ödeme adımında veya güven unsurlarında olabilir; tek başına terimi bilmek yerine ölçüm sonucunu doğru aksiyona bağlamak gerekir.
A/B testi: Bir sayfanın veya kampanyanın iki farklı sürümünü karşılaştırma yöntemidir. Örneğin ürün sayfasında “Hemen al” ve “Sepete ekle” düğmelerini karşılaştırabilirsiniz. Aynı anda çok fazla değişkeni değiştirmek sonucu yorumlamayı zorlaştırır.
AOV – Ortalama sepet tutarı: Tanımlanan satış gelirinin aynı kapsamdaki sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama sipariş değeridir. Vergi, kargo, indirim ve iadelerin hesaba katılıp katılmadığı rapor tanımına bağlıdır; karşılaştırırken aynı tanımı kullanın. AOV’yi artırmak için tamamlayıcı ürün, çoklu ürün paketi veya belirli tutar üzeri avantajlar kullanılabilir.
B2B: İşletmeden işletmeye yapılan ticarettir. Bayi fiyatı, vergi bilgisi, teklif alma ve vadeli ödeme gibi özellikler içerebilir.
B2C: İşletmeden son tüketiciye yapılan satış modelidir. Klasik çevrim içi mağazaların çoğu bu modele dayanır.
CPC: Tıklama başına maliyettir. Reklam veren, reklamının kaç kez gösterildiğinden çok aldığı tıklamaya göre ücretlendirilir.
CTA: Kullanıcıyı belirli bir eyleme yönlendiren çağrıdır. “Sepete ekle”, “Teklif al” ve “Ücretsiz dene” birer CTA örneğidir.
Dönüşüm oranı: Belirlenen hedefi gerçekleştiren kullanıcıların ya da oturumların ilgili toplam kullanıcıya ya da oturuma oranıdır. Pay ve payda aynı kapsamda olmalıdır; kullanıcı, sipariş ve oturum sayısı birbirinin yerine kullanılamaz. Hedef satın alma, form gönderme veya üyelik olabilir.
ERP: Stok, muhasebe, satın alma ve sipariş gibi işletme süreçlerini bir arada yönetmeye yarayan kurumsal kaynak planlama sistemidir.
İade oranı: Sipariş bazında, iade edilen siparişlerin aynı kapsamdaki siparişlere oranıdır. Ürün adedi bazında hesaplanıyorsa hem pay hem payda ürün adedi olmalıdır. Yüksek oran; beden, ürün açıklaması, görsel, kalite veya teslimat beklentisi sorununa işaret edebilir.
Kargo takip numarası: Gönderinin taşıyıcı sisteminde izlenmesini sağlayan benzersiz numaradır. Sipariş bilgilendirmesinde müşteriye sunulması destek taleplerini azaltır.
Katalog: Mağazada satışa sunulan ürünlerin; ad, açıklama, görsel, varyant, stok ve fiyat bilgileriyle oluşturulmuş listesidir.
KPI: İş hedefinin gerçekleşme durumunu izlemek için kullanılan temel performans göstergesidir. Satış geliri, dönüşüm oranı, AOV ve teslimat süresi farklı KPI örnekleridir.
Landing page: Ziyaretçiyi belirli bir kampanya veya hedefe yönlendirmek için hazırlanan açılış sayfasıdır. Reklamdaki vaat ile sayfadaki teklif aynı olmalıdır.
Marketplace: Birden fazla satıcının ürünlerini aynı platformda sunduğu çevrim içi pazaryeridir. Komisyon, ürün veri formatı, stok senkronizasyonu ve müşteri hizmetleri kuralları platforma göre değişebilir.
Omnichannel: Mağaza, web sitesi, mobil uygulama ve sosyal medya gibi satış kanallarının müşteriye tutarlı ve bağlantılı bir deneyim sunmasıdır.
Ödeme geçidi: Mağaza ile banka veya ödeme kuruluşu arasında ödeme bilgilerinin iletilmesini sağlayan teknik katmandır. Başarısız ödeme durumunda hata mesajı ve yeniden deneme akışı açık olmalıdır.
Retargeting: Mağazayı ziyaret eden veya ürün inceleyen kullanıcılara daha sonra yeniden reklam gösterme yöntemidir. Kullanıcının izinleri ve yürürlükteki veri koruma yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.
SKU: Stok takibi için kullanılan benzersiz ürün veya varyant kodudur. Siyah, 42 numara bir ayakkabı ile beyaz, 42 numara ayakkabı ayrı SKU olmalıdır.
Sepet terk oranı: Sepete ürün eklediği hâlde satın alma işlemini tamamlamayan kullanıcıların oranıdır. Beklenmeyen kargo ücreti, zorunlu üyelik, yavaş ödeme sayfası ve sınırlı ödeme seçeneği sık görülen nedenlerdir.
SSL/TLS: Güncel güvenli bağlantılar TLS kullanır; SSL eski protokol ailesinin adıdır. Günlük kullanımda “SSL sertifikası” ifadesi TLS bağlantısı için sunulan sertifikayı da anlatabilir. Ödeme ve üyelik sayfalarında güvenli bağlantı kullanılmalıdır.
Ürün varyantı: Aynı ürünün renk, beden, kapasite veya model gibi seçenekleridir. Her varyantın stok ve gerektiğinde ayrı SKU bilgisi bulunmalıdır.
Yeniden sipariş: Daha önce alışveriş yapan müşterinin tekrar satın alma işlemidir. Hatırlatma mesajları, abonelik modeli veya tamamlayıcı ürün önerileriyle desteklenebilir.
Çapraz satış: Ana ürünle birlikte kullanılabilecek tamamlayıcı ürünün önerilmesidir. Fotoğraf makinesi alan müşteriye hafıza kartı önermek buna örnektir.
Aşağıdaki tablo, terimleri hangi işletme kararında kullanacağınızı hızlıca gösterir.
Terimleri hedef sanmak: AOV veya tıklama sayısı tek başına başarı değildir. Kârlılık, iade ve müşteri memnuniyetiyle birlikte değerlendirilmelidir.
SKU’yu ürün adı yerine kullanmak: Benzer adlandırma stok hatalarına yol açar. Her satılabilir varyanta ayrı ve tutarlı kod verin.
Kampanya ile ürün sayfasını ayırmak: Reklamda vaat edilen indirim, stok veya teslimat bilgisi ürün sayfasında da açıkça görünmelidir.
Veri korumayı sonradan düşünmek: Üyelik, ödeme ve pazarlama süreçlerinde hangi verinin hangi amaçla işlendiği baştan planlanmalıdır.
Basit bir başlangıç için mağaza paneli, sipariş raporu ve stok kayıtları yeterlidir. Trafik ve davranış analizi büyüdükçe analiz aracını bu kayıtlarla tutarlı hâle getirin.
Hayır. Tekrar satın alma yapan bir mağaza müşteri yaşam boyu değerine odaklanabilirken, yeni bir mağaza dönüşüm ve sepet terk oranını önceleyebilir.
Hayır. Terim yalnızca sorunu doğru adlandırmayı sağlar. Sonuç almak için ölçüm, neden analizi ve kontrollü değişiklik gerekir.
Temel e-ticaret terimleri
A–D arası terimler
A/B testi: Bir sayfanın veya kampanyanın iki farklı sürümünü karşılaştırma yöntemidir. Örneğin ürün sayfasında “Hemen al” ve “Sepete ekle” düğmelerini karşılaştırabilirsiniz. Aynı anda çok fazla değişkeni değiştirmek sonucu yorumlamayı zorlaştırır.
AOV – Ortalama sepet tutarı: Tanımlanan satış gelirinin aynı kapsamdaki sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama sipariş değeridir. Vergi, kargo, indirim ve iadelerin hesaba katılıp katılmadığı rapor tanımına bağlıdır; karşılaştırırken aynı tanımı kullanın. AOV’yi artırmak için tamamlayıcı ürün, çoklu ürün paketi veya belirli tutar üzeri avantajlar kullanılabilir.
B2B: İşletmeden işletmeye yapılan ticarettir. Bayi fiyatı, vergi bilgisi, teklif alma ve vadeli ödeme gibi özellikler içerebilir.
B2C: İşletmeden son tüketiciye yapılan satış modelidir. Klasik çevrim içi mağazaların çoğu bu modele dayanır.
CPC: Tıklama başına maliyettir. Reklam veren, reklamının kaç kez gösterildiğinden çok aldığı tıklamaya göre ücretlendirilir.
CTA: Kullanıcıyı belirli bir eyleme yönlendiren çağrıdır. “Sepete ekle”, “Teklif al” ve “Ücretsiz dene” birer CTA örneğidir.
Dönüşüm oranı: Belirlenen hedefi gerçekleştiren kullanıcıların ya da oturumların ilgili toplam kullanıcıya ya da oturuma oranıdır. Pay ve payda aynı kapsamda olmalıdır; kullanıcı, sipariş ve oturum sayısı birbirinin yerine kullanılamaz. Hedef satın alma, form gönderme veya üyelik olabilir.
E–K arası terimler
ERP: Stok, muhasebe, satın alma ve sipariş gibi işletme süreçlerini bir arada yönetmeye yarayan kurumsal kaynak planlama sistemidir.
İade oranı: Sipariş bazında, iade edilen siparişlerin aynı kapsamdaki siparişlere oranıdır. Ürün adedi bazında hesaplanıyorsa hem pay hem payda ürün adedi olmalıdır. Yüksek oran; beden, ürün açıklaması, görsel, kalite veya teslimat beklentisi sorununa işaret edebilir.
Kargo takip numarası: Gönderinin taşıyıcı sisteminde izlenmesini sağlayan benzersiz numaradır. Sipariş bilgilendirmesinde müşteriye sunulması destek taleplerini azaltır.
Katalog: Mağazada satışa sunulan ürünlerin; ad, açıklama, görsel, varyant, stok ve fiyat bilgileriyle oluşturulmuş listesidir.
KPI: İş hedefinin gerçekleşme durumunu izlemek için kullanılan temel performans göstergesidir. Satış geliri, dönüşüm oranı, AOV ve teslimat süresi farklı KPI örnekleridir.
L–Ö arası terimler
Landing page: Ziyaretçiyi belirli bir kampanya veya hedefe yönlendirmek için hazırlanan açılış sayfasıdır. Reklamdaki vaat ile sayfadaki teklif aynı olmalıdır.
Marketplace: Birden fazla satıcının ürünlerini aynı platformda sunduğu çevrim içi pazaryeridir. Komisyon, ürün veri formatı, stok senkronizasyonu ve müşteri hizmetleri kuralları platforma göre değişebilir.
Omnichannel: Mağaza, web sitesi, mobil uygulama ve sosyal medya gibi satış kanallarının müşteriye tutarlı ve bağlantılı bir deneyim sunmasıdır.
Ödeme geçidi: Mağaza ile banka veya ödeme kuruluşu arasında ödeme bilgilerinin iletilmesini sağlayan teknik katmandır. Başarısız ödeme durumunda hata mesajı ve yeniden deneme akışı açık olmalıdır.
P–Z arası terimler
Retargeting: Mağazayı ziyaret eden veya ürün inceleyen kullanıcılara daha sonra yeniden reklam gösterme yöntemidir. Kullanıcının izinleri ve yürürlükteki veri koruma yükümlülükleri dikkate alınmalıdır.
SKU: Stok takibi için kullanılan benzersiz ürün veya varyant kodudur. Siyah, 42 numara bir ayakkabı ile beyaz, 42 numara ayakkabı ayrı SKU olmalıdır.
Sepet terk oranı: Sepete ürün eklediği hâlde satın alma işlemini tamamlamayan kullanıcıların oranıdır. Beklenmeyen kargo ücreti, zorunlu üyelik, yavaş ödeme sayfası ve sınırlı ödeme seçeneği sık görülen nedenlerdir.
SSL/TLS: Güncel güvenli bağlantılar TLS kullanır; SSL eski protokol ailesinin adıdır. Günlük kullanımda “SSL sertifikası” ifadesi TLS bağlantısı için sunulan sertifikayı da anlatabilir. Ödeme ve üyelik sayfalarında güvenli bağlantı kullanılmalıdır.
Ürün varyantı: Aynı ürünün renk, beden, kapasite veya model gibi seçenekleridir. Her varyantın stok ve gerektiğinde ayrı SKU bilgisi bulunmalıdır.
Yeniden sipariş: Daha önce alışveriş yapan müşterinin tekrar satın alma işlemidir. Hatırlatma mesajları, abonelik modeli veya tamamlayıcı ürün önerileriyle desteklenebilir.
Çapraz satış: Ana ürünle birlikte kullanılabilecek tamamlayıcı ürünün önerilmesidir. Fotoğraf makinesi alan müşteriye hafıza kartı önermek buna örnektir.
Aşağıdaki tablo, terimleri hangi işletme kararında kullanacağınızı hızlıca gösterir.
| Terim | Neyi gösterir? | Alınabilecek karar |
|---|---|---|
| Dönüşüm oranı | Ziyaretçilerin hedefi tamamlama düzeyi | Ürün ve ödeme akışını iyileştirmek |
| AOV | Sipariş başına ortalama gelir | Paket ve tamamlayıcı ürün sunmak |
| Sepet terk oranı | Satın alma öncesi kayıp | Kargo, ödeme ve form adımlarını sadeleştirmek |
| İade oranı | Satış sonrası ürün uyumsuzluğu | Açıklama, görsel ve kalite kontrolünü düzeltmek |
Terimleri mağazada uygulama sırası
- Önce hedefinizi seçin: satış, kârlılık, tekrar satın alma veya daha düşük iade oranı.
- Hedefle ilişkili terimleri belirleyin. Satış için dönüşüm oranı ve AOV; operasyon için SKU, stok ve kargo takip numarası önceliklidir.
- Her terimi ölçülebilir bir alanla eşleştirin. Örneğin sepet terk oranını ödeme adımlarına, iade oranını ürün açıklamalarına bağlayın.
- Sonucu haftalık veya kampanya bazında karşılaştırın; tek bir güne bakarak karar vermeyin.
- Sorun görülen aşamada yalnız bir veya iki değişiklik yapın ve sonucu yeniden değerlendirin.
Sık yapılan anlamlı hatalar
Terimleri hedef sanmak: AOV veya tıklama sayısı tek başına başarı değildir. Kârlılık, iade ve müşteri memnuniyetiyle birlikte değerlendirilmelidir.
SKU’yu ürün adı yerine kullanmak: Benzer adlandırma stok hatalarına yol açar. Her satılabilir varyanta ayrı ve tutarlı kod verin.
Kampanya ile ürün sayfasını ayırmak: Reklamda vaat edilen indirim, stok veya teslimat bilgisi ürün sayfasında da açıkça görünmelidir.
Veri korumayı sonradan düşünmek: Üyelik, ödeme ve pazarlama süreçlerinde hangi verinin hangi amaçla işlendiği baştan planlanmalıdır.
Sık sorulan sorular
E-ticaret terimlerini takip etmek için hangi araç gerekir?
Basit bir başlangıç için mağaza paneli, sipariş raporu ve stok kayıtları yeterlidir. Trafik ve davranış analizi büyüdükçe analiz aracını bu kayıtlarla tutarlı hâle getirin.
Her işletme aynı KPI listesini kullanmalı mı?
Hayır. Tekrar satın alma yapan bir mağaza müşteri yaşam boyu değerine odaklanabilirken, yeni bir mağaza dönüşüm ve sepet terk oranını önceleyebilir.
Bir terimi bilmek satışları doğrudan artırır mı?
Hayır. Terim yalnızca sorunu doğru adlandırmayı sağlar. Sonuç almak için ölçüm, neden analizi ve kontrollü değişiklik gerekir.
