İki kavram neden sık karıştırılır?
Girişimcilik ve inovasyon çoğu zaman aynı cümlede geçer çünkü birbirini tamamlarlar. Ancak aynı şey değildirler. Girişimcilik, bir fırsatı fark edip onu işe, ürüne, hizmete ya da büyüyen bir yapıya dönüştürme sürecidir. İnovasyon ise yeni ya da anlamlı biçimde geliştirilmiş bir ürünün, hizmetin, sürecin veya iş yapma yönteminin ortaya çıkmasıdır. Yani biri daha çok hareket ve karar verme tarafını, diğeri ise yenilik üretme tarafını anlatır.
Pratik ayrım nasıl anlaşılır?
En basit haliyle şunu düşünebilirsiniz: Bir kişi pazarda bir ihtiyacı görüp buna göre şirket kuruyorsa girişimcilik yapıyordur. Aynı kişi, bu şirket içinde işin nasıl daha verimli, hızlı veya farklı yapılacağını tasarlıyorsa inovasyon tarafına dokunuyordur. Örneğin yalnızca mevcut bir hizmeti satmak girişim olabilir; ama o hizmeti daha düşük maliyetle sunan yeni bir süreç geliştirmek inovasyondur. OECD’nin tanımı da inovasyonu, firmanın önceki ürün veya süreçlerinden belirgin şekilde farklı olan ve piyasaya sunulan ya da kullanılmaya başlanan bir çıktı olarak ele alır.
Farkı karar vermeyi kolaylaştıran kısa bir çerçeve
Bir fikir için şu sorular işe yarar:
- Fırsatı kim görüyor ve risk alıyor? Bu daha çok girişimcilik tarafıdır.
- Ortaya konan şey yeni mi, yoksa ciddi biçimde iyileştirilmiş mi? Bu inovasyon tarafıdır.
- Sadece fikir aşamasında mı, yoksa uygulanıp değer üretiyor mu? Uygulama ve değer üretimi inovasyon için kritiktir.
- İş büyütme, müşteri bulma, finansman sağlama gibi konular önde mi? Bunlar girişimcilik alanına girer.
Bu ayrım özellikle startup fikirlerini değerlendirirken yararlıdır. Çünkü her girişim yeni olmak zorunda değildir; ama sürdürülebilir bir rekabet avantajı için çoğu zaman belirli ölçüde yenilik gerekir. OECD de start-up’ları yeni ürün, süreç ve pazarların geliştirilmesinde önemli bir dinamik olarak konumlandırır.
| Kavram | Kısa açıklama |
|---|
| Girişimcilik | Fırsat görüp bunu ekonomik değere dönüştürme sürecidir; yeni ürün, hizmet, pazar ya da iş modeli yaratma veya büyütme odağı taşır. |
| İnovasyon | Yeni ya da anlamlı biçimde iyileştirilmiş ürün, hizmet, süreç veya organizasyonel yöntemdir; sadece fikir olmak yetmez, uygulanıp değer üretmesi gerekir. |
| Temel fark | Girişimcilik daha çok işi kurma, büyütme ve risk alma tarafıdır; inovasyon ise bu işin nasıl daha farklı ve daha iyi yapıldığını anlatır. |
| Birlikte çalıştıkları nokta | Güçlü girişimler çoğu zaman inovasyonla öne çıkar; inovasyon da pazara taşınabildiğinde girişimciliğe dönüşür. |
Startup dünyasında ikisi nasıl birleşir?
Bir startup yalnızca hızlı büyümek isteyen küçük bir işletme değildir; çoğu zaman belirsiz bir pazarda yeni bir çözüm sınayan yapıdır. Bu yüzden girişimcilik olmadan startup kurulamaz, inovasyon olmadan da startup’ın dikkat çekmesi ve farklılaşması zorlaşır. Özellikle teknoloji odaklı projelerde inovasyon; ürün tasarımı, iş modeli, dağıtım kanalı, müşteri deneyimi veya otomasyon gibi alanlarda görünür hale gelir. Avrupa Komisyonu da inovatif girişim, startup ve scale-up tanımlarını netleştirmeye dönük çalışmaları sürdürmektedir; bu da konunun politika ve ölçüm tarafında da canlı olduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Her yeni fikre otomatik olarak inovasyon demek. Bir şeyin yeni görünmesi, gerçekten anlamlı bir iyileştirme olduğu anlamına gelmez.
- Girişimciliği sadece şirket kurmak sanmak. Oysa fırsat görme, deneme, kaynak toplama ve büyütme de sürecin parçasıdır.
- İnovasyonu yalnızca teknolojiyle sınırlamak. Yeni iş modeli, süreç veya organizasyon yöntemi de inovasyon olabilir.
- Fikir aşamasını başarıyla karıştırmak. Uygulanmayan fikir, girişim ya da inovasyon sayılmaz.
Kısa özet
Girişimcilik, fırsatı yakalayıp onu ekonomik değere dönüştürme sürecidir. İnovasyon ise bu süreçte kullanılan veya ortaya çıkarılan yenilik unsurudur. Bir girişim inovatif olabilir, ama her girişim otomatik olarak inovasyon içermez; aynı şekilde bir inovasyon da doğru şekilde pazara taşınmazsa girişimsel başarıya dönüşmeyebilir. Bu nedenle ikisini ayrı ama birbirine bağlı iki katman gibi düşünmek en sağlıklı yaklaşımdır.
