Hollanda’nın eğitim ve araştırma alanındaki bilgi teknolojileri kooperatifi SURF, ülkenin ilk büyük ölçekli yapay zeka süper bilgisayarının Groningen’deki Zernike Kampüsü’nde bulunan Eurofiber veri merkezine kurulacağını duyurdu. Sistemin montajının 2027’de tamamlanması, 2028’in başında ise tam kapasiteyle çalışmaya başlaması planlanıyor. Süper bilgisayarın yaklaşık 1.800 GPU barındırması bekleniyor.
Projenin toplam maliyeti 201 milyon euro olarak hesaplandı. Bu tutar yaklaşık 221,1 milyon dolara karşılık geliyor. Finansmanın 71 milyon euroluk bölümü Avrupa Birliği’nin süper bilgisayar ajansı EuroHPC JU tarafından, 70 milyon eurosu ise Hollanda hükümeti tarafından karşılanacak. Kalan 60 milyon euro, gaz çıkarma faaliyetlerinin yol açtığı depremlerin hasarını gidermek amacıyla oluşturulan Nij Begun programından sağlanacak.
Groningen’deki veri merkezinin tercih edilmesinde sürdürülebilirlik unsurları da etkili oldu. Tesisin soğutma sistemlerinde yüzey suyu veya içme suyu kullanılmıyor. Süper bilgisayarın çalışması sırasında oluşacak atık ısının neredeyse tamamı, Groningen’in bölgesel ısıtma şirketi WarmteStad’a aktarılacak. Bu ısının yaklaşık 2.000 konutun ısıtılmasında kullanılması öngörülüyor. Veri merkezinin mevcut elektrik şebekesine bağlı olması sayesinde bölgesel enerji altyapısında ek bir yoğunluk oluşmasının da önüne geçilmesi hedefleniyor.
Bununla birlikte, küresel yapay zeka yatırımlarındaki artış donanım planlarını zorlaştırıyor. Süper bilgisayarın donanımı için ayrılan 64 milyon euroluk bütçe, çip krizi ve yükselen talep nedeniyle başlangıçta öngörülenden daha az ekipman alınmasına yol açıyor. Yetkililer, teknoloji şirketlerinin yapay zeka altyapılarına yaptığı yoğun yatırımlar sonucunda işlemci, bellek ve depolama birimlerinin fiyatlarının kısa sürede iki katından fazla arttığını belirtiyor. Fiyat artışlarının yanı sıra tedarik sürelerinin uzaması da sistemin nihai ölçeğini etkileyebilir.
Sistem devreye alındığında Hollanda’daki girişimler, küçük ve orta ölçekli işletmeler, araştırmacılar ve kamu kurumları yapay zeka modellerini ülke sınırları içinde geliştirebilecek. Projeyle dışa bağımlılığın azaltılması ve Hollanda’nın dijital egemenliğinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Donanım ekosistemindeki gelişmeler de bu hedefi destekleyebilir. Samsung destekli Hollandalı çip girişimi Euclyd, geleneksel GPU mimarisinden farklı alternatif çıkarım işlemcilerini 2028 yılına kadar pazara sunmayı planlıyor.
