Hosting taşıma nasıl yapılır?

Hosting taşıma, çoğu zaman site dosyalarını tek başına kopyalamak değildir; e-posta, veritabanı, SSL ve DNS sırasını doğru kurarsanız kesintiyi azaltırsınız.

Bu yazı, bir hosting hesabını başka sunucuya geçirirken hangi parçaların taşınacağını, hangi adımların önce gelmesi gerektiğini ve geçişten sonra hangi kontrollerin yapılacağını sade bir sırayla anlatır.

Hosting taşırken önce neyi taşıdığınızı netleştirin​

Hosting taşıma işlemi, bir sitenin sadece dosyalarını yeni sunucuya atmakla bitmez. Çoğu gerçek geçişte üç ana parça vardır: site içeriği, hizmet ayarları ve alan adının yeni sunucuya yönlenmesi. Dosyalar, veritabanları ve e-posta kutuları taşınırken SSL sertifikası, PHP sürümü, DNS kayıtları ve gerekiyorsa alt alan adları da aynı planın parçası olur.

Bu yüzden ilk soru "hangi panelden hangi hostinge geçiyorum?" değil, "hangi veriler korunacak ve hangileri yeniden kurulacak?" olmalıdır. Taşıma yöntemi, kaynağın cPanel, Plesk ya da başka bir panel olmasıyla değişir; ama mantık aynıdır: önce içerik ve bağımlılıklar, sonra yönlendirme.

Taşınacak öğeleri tek tek ayırın​

En sağlıklı başlangıç, kısa bir envanter çıkarmaktır. Site dosyaları, MySQL veritabanları, e-posta hesapları, SSL sertifikaları, cron görevleri ve özel PHP ayarları ayrı ayrı yazıldığında eksik kalan parçalar daha kolay görünür. Özellikle e-posta kullanan sitelerde yalnız web sitesi değil, posta kutuları ve DNS üzerindeki MX kayıtları da kontrol edilmelidir.

Eğer taşıma sonrası site açılıyor ama mail çalışmıyorsa sorun çoğu zaman eksik taşıma değil, eksik yönlendirmedir. Bu nedenle içerik ile hizmet ayarlarını aynı sepete koymak yerine, hangi öğenin yeni sunucuda yeniden oluşturulacağını baştan belirlemek gerekir.

Panel aracı mı, manuel taşıma mı?​

Küçük ve orta ölçekli geçişlerde panelin kendi taşıma aracı işleri kolaylaştırır. Resmî dokümanlarda Plesk Migrator’ın hizmet planları, abonelikler, alan adları, dosyalar, posta ve veritabanlarını taşıyabildiği; cPanel tarafında ise hesap taşıma araçlarının ve transfer rehberlerinin bulunduğu görülüyor. Bu yaklaşım, özellikle aynı ekosistem içindeki geçişlerde hata riskini azaltır.

Manuel taşıma ise genelde özel yapılandırma isteyen sitelerde gerekir. Ancak manuel yöntemde dosya kopyalamak tek başına yeterli değildir; veritabanı dökümü, kullanıcı bilgileri, uygulama yapılandırması ve bağlantı dizgeleri de yeni sunucuya uyarlanmalıdır. Yani panel aracı yoksa iş kolaylaşmaz, sadece kontrol listesi uzar.

Taşıma sırasını doğru kurun​

Doğru sıra çoğu sorunu baştan engeller: önce yeni sunucu hazır edilir, sonra içerik aktarılır, ardından test yapılır ve en son DNS değiştirilir. Bu sırayı bozarsanız eski sunucuda çalışan siteyi erken kapatabilir ya da kullanıcıları yarım kurulmuş bir hedefe yönlendirebilirsiniz.

Taşıma sırasında amaç, eski ve yeni ortam arasında görünmez bir geçiş sağlamaktır. Bunun için önce hedefte aynı klasör yapısını ve gerekli veritabanlarını hazırlamak, sonra uygulamayı ayağa kaldırmak, en son da alan adı yönlendirmesini değiştirmek gerekir.

Yeni sunucuyu önce hazır hale getirin​

Yeni hosting üzerinde PHP sürümü, bellek sınırı, veritabanı erişimi, e-posta hesabı ve SSL durumu kontrol edilmelidir. Uygulamanın eski ortamda bağlı olduğu uzantılar veya özel ayarlar yeni panelde yoksa site taşıma sonrası hata verebilir. Bu nedenle aktarım başlamadan önce hedef sunucunun, kaynak sunucudaki gereksinimleri karşılayıp karşılamadığı netleşmelidir.

Aynı zamanda geçici bir alt alan adı ya da hosts dosyası yöntemiyle ön kontrol yapmak, gerçek kullanıcı etkilenmeden siteyi test etme imkânı verir. Resmî Plesk dokümanlarında da taşıma sonrası doğrulama için hosts dosyasıyla yerel kontrol önerildiği görülüyor.

Gerçek aktarımı test etmeden DNS değiştirmeyin​

İçerik taşındıktan sonra siteyi doğrudan yayına almak yerine, önce hedef sunucuda açıldığını doğrulamak daha güvenlidir. Sayfalar görüntüleniyor mu, giriş yapılıyor mu, veritabanı bağlantısı çalışıyor mu, e-posta gönderimi sürüyor mu sorularının cevabı alınmadan DNS değişimi yapmak kesinti riskini artırır.

Özellikle büyük sitelerde ilk taşıma tam bir canlı geçiş gibi değil, prova gibi düşünülmelidir. Eğer hata varsa bunu eski sunucu açıkken görmek, kullanıcılar yeni IP’ye yönlendirilmişken görmeye göre çok daha güvenlidir.

DNS değişiminden sonra yapılacak son kontroller​

DNS veya nameserver güncellemesi, taşımanın görünür bittiği andır; ama asıl iş burada tamamlanır. Alan adı yeni sunucuya çözümlenirken önce eski içerik önbelleği, sonra DNS yayılım süresi, ardından site içi bağlantılar kontrol edilmelidir. Bazı kullanıcılar bir süre eski sunucuyu, bazıları yeni sunucuyu görebilir; bu normaldir.

Bu aşamada amaç, sitenin iki farklı yerde farklı davranmadığını görmek ve kaybolan işlevleri erken yakalamaktır. Ana sayfa açılıyor olsa bile form gönderimi, ödeme ekranı, giriş-kayıt akışı ve e-posta teslimi ayrıca denenmelidir.

Taşıma sonrası kontrol listesi yerine kontrol sırası kullanın​

Tek bir uzun liste yerine şu sırayla ilerlemek daha yararlıdır: önce ana sayfa ve birkaç iç sayfa, sonra veritabanına bağlı bölümler, ardından kullanıcı girişi, son olarak e-posta ve SSL. Böyle yapınca hangi katmanda sorun çıktığı daha hızlı anlaşılır.

SSL sertifikası da bu noktada önemlidir; sertifika taşınmadıysa veya yeni sunucuda doğru etkinleşmediyse tarayıcı uyarıları görülebilir. Aynı şekilde MX kayıtları eski sunucuda kalmışsa web sitesi yeni sunucuya geçmiş olsa bile posta eski yerde takılır.

Taşıma sırasında en sık kaçırılan ayrıntılar​

En sık kaçırılan ayrıntılar genelde küçük görünen ama siteyi doğrudan etkileyen parçalardır: özel PHP sürümü, cron görevleri, izinler, alt alan adları, yönlendirmeler ve e-posta kayıtları. Bunlar çoğu zaman dosya kopyasında görünmez, ama canlı sitede hemen hissedilir.

Bu yüzden iyi bir taşıma, "çalıştı" demek değil, "eski davranışını koruyarak çalıştı" demektir. Eğer tema açılıyor ama giriş formu hata veriyorsa ya da mail gönderiliyor ama alınmıyorsa, taşıma tamamlanmış sayılmaz; yalnızca sunucu değişmiş olur.