Kaç tane yazılım dili vardır?

Yazılım dili sayısı için tek bir kesin rakam yok; doğru cevap, hangi dilleri ve hangi ölçütü saydığınıza bağlıdır.

Bu yazı; programlama dili, işaretleme dili, stil dili ve alan odaklı dil ayrımını netleştirir, böylece sayı yerine doğru çerçeveyi kurarsınız.

Kaç tane yazılım dili vardır?​

Bu sorunun kısa cevabı şudur: kesin bir sayı yoktur. Çünkü “yazılım dili” derken yalnızca genel amaçlı programlama dillerini mi, yoksa HTML ve CSS gibi dilleri de mi kastettiğiniz sonuca doğrudan etki eder. Aynı nedenle bir kaynakta onlarca dil sayılırken başka bir kaynakta yüzlerce, hatta daha fazla dil listelenebilir.

Bu farkın nedeni, dillerin aynı sınıfta olmamasıdır. Bazıları uygulama geliştirmek için kullanılır, bazıları veritabanı sorgusu için, bazıları betik otomasyonu için, bazıları da web sayfasının yapısını veya görünümünü tanımlamak için kullanılır. Bu yüzden doğru yaklaşım, tek rakam aramak yerine hangi ölçüte göre saydığınızı belirlemektir.

Neden tek bir sayı verilemez?​

Bir dili sayıya dahil edip etmemek çoğu zaman tanıma bağlıdır. Örneğin:

• Genel amaçlı programlama dilleri ayrı bir gruba konabilir.
• SQL gibi alan dili olanlar ayrıca sayılabilir.
• HTML ve CSS, bazı anlatımlarda yazılım dili başlığı altında geçse de programlama dili olarak değerlendirilmez.
• TypeScript, farklı kişilerce bağımsız bir dil ya da JavaScript’in üst kümesi olarak ele alınabilir.
• Delphi ve Object Pascal, “tek dil mi, aile mi?” sorusuna göre farklı sayılabilir.

Bu yüzden “kaç tane var?” sorusu çoğu zaman matematiksel bir sabit değil, sınıflandırma sorusudur. Aynı listedeki iki kişi bile farklı ölçüt seçerse farklı toplam çıkarabilir.

Hangi tür diller nasıl düşünülmeli?​

Pratikte sayımı kolaylaştırmak için dilleri sınıflara ayırmak daha yararlıdır. Böylece hem yeni başlayan biri için anlam netleşir hem de karışık listeler tek sepete atılmamış olur.

Genel amaçlı programlama dilleri​

Python, Java, JavaScript, C#, C++, PHP ve Ruby gibi diller çoğunlukla uygulama geliştirme bağlamında anılır. Bunlar “program yazmak” denince akla gelen ana gruptur. Ancak bu grubun içinde bile kullanım alanları farklıdır; örneğin web, masaüstü, otomasyon veya sistem geliştirme tarafında öne çıkabilirler.

Alan odaklı ve yardımcı diller​

SQL ve PowerShell gibi diller daha dar ama çok önemli görevler üstlenir. SQL veriyi sorgulama ve yönetme tarafında, PowerShell ise yönetim ve otomasyon tarafında güçlüdür. Bu yüzden “kaç dil var?” sorusunda yalnız uygulama dili saymak istiyorsanız bunları ayrı düşünmek gerekir.

Yapısal ve görsel tanımlama dilleri​

HTML ve CSS, çoğu zaman web geliştirme ile birlikte anılır. HTML içeriğin yapısını, CSS ise görünümünü tanımlar. Bunları kapsama dahil etmek, toplamı artırır; ama bu artış, programlama dili sayısına aynı şekilde yansımaz.

Doğru cevap ararken hangi ölçütü kullanmalısınız?​

Soruyu daha doğru yanıtlamak için önce amacınızı belirleyin. Eğer hedefiniz yeni başlayana “öğrenilecek ana diller” listesi vermekse, birkaç popüler dili saymak yeterlidir. Eğer hedefiniz teknik sınıflandırma ise, programlama dili, betik dili, sorgu dili, işaretleme dili ve stil dili ayrımını açıkça belirtmek gerekir.

Bu ayrım yapıldığında şu sonuç ortaya çıkar: yazılım dili sayısı sabit bir sayı değil, seçilen tanıma göre değişen bir listedir. Bu nedenle güvenilir bir cevap, rakam vermekten çok hangi dillerin hangi gruba alındığını açıklar. Böylece okuyucu hem tartışmayı doğru zeminde görür hem de farklı kaynakların neden farklı sayılar verdiğini anlar.