Linux nasıl kaldırılır?

Linux’u kaldırma yöntemi, bilgisayarda Windows veya macOS’un kalıp kalmayacağına göre değişir. Linux, Windows’un yanına kurulduysa önce Windows’un bağımsız açılabildiğini doğrulayıp sonra yalnız Linux’a ait bölümleri kaldırmalısınız. Boş alanı Windows’a eklemek ayrı ve her yerleşimde mümkün olmayan bir işlemdir. Linux bilgisayardaki tek işletim sistemiyse, diski silmeden önce kullanacağınız yeni işletim sisteminin kurulum USB’sini hazırlamanız gerekir.

İşleme başlamadan önce Linux içindeki kişisel dosyalarınızı harici diske kopyalayın. Linux bölümlerini silmek; ev dizini, indirilen dosyalar, SSH anahtarları, tarayıcı profilleri ve sanal makine diskleri dahil tüm verileri geri dönüşsüz biçimde kaldırabilir. Windows’un bulunduğu bölümün ve EFI sistem bölümünün Linux bölümü olmadığını doğrulamadan silme işlemi yapmayın.

Windows yanında kurulu Linux’u kaldırma​

Aşağıdaki örnekte bilgisayarda Windows ve Linux aynı diskte, açılışta GRUB menüsü bulunuyor ve amaç Windows’u koruyarak Linux’u silmek.

1. Linux’a önyükleme yapın ve gerekli dosyaları harici diske yedekleyin. Linux’un disk şifrelemesi veya LVM kullanıp kullanmadığını not edin; bu yapılar Windows’ta tek bir normal bölüm gibi görünmeyebilir.
2. Bilgisayarı Windows ile başlatın. Disk Yönetimi’ni açarak disk üzerindeki bölümleri inceleyin. NTFS bölümleri genellikle Windows’a, FAT32 EFI bölümü ise ortak önyükleme alanına aittir; bunları Linux bölümü sanıp silmeyin.
3. Linux’a ait ext4, swap, LVM veya benzeri bölümleri belirleyin. Bölüm boyutu ve disk yerleşimi tek başına yeterli kanıt değilse silme işlemine devam etmeyin; yanlış bölüm Windows verilerini yok edebilir.
4. Bölümleri silmeden önce önyüklemeyi doğrulayın. UEFI sistemde firmware menüsündeki Windows Boot Manager ile Windows’u başlatmayı sınayın ve uygun açılış sırasını ayarlayın. Bu seçenek yoksa veya Windows yalnız GRUB üzerinden açılıyorsa önce Windows kurtarma araçlarıyla açılış ortamını onarın. Legacy BIOS/MBR için UEFI adımlarını veya rastgele boot komutlarını uygulamayın.
5. Windows’un Linux’a ihtiyaç duymadan açıldığı doğrulandıktan sonra yalnızca Linux’a ait olduğu kesinleşmiş bölümleri silin. Oluşan alanı Windows’a katmak istiyorsanız Windows bölümünün hemen bitişiğinde ayrılmamış alan olması gerekir. Alan başka bir bölümün arkasında kalıyorsa Windows’un yerleşik araçları onu doğrudan birleştiremeyebilir.
6. Bilgisayarı yeniden başlatın. Windows doğrudan açılıyorsa temel önyükleme kontrolü geçmiştir; disk alanı ve veriler ayrıca doğrulanmalıdır. Açılışta hâlâ GRUB görünüyorsa, Windows kurulum veya kurtarma medyasıyla başlangıç onarımını çalıştırın; Linux bölümlerini silmek GRUB dosyalarını her zaman otomatik olarak kaldırmaz.

Beklenen sonuç Windows’un doğrudan açılmasıdır. Dosya Gezgini’nde kapasite artışı ancak uygun bitişik alan gerçekten Windows bölümüne eklenmişse görülür. GRUB’un açılması, Linux bölümlerinin mutlaka durduğu anlamına gelmez; önyükleme sırasının veya GRUB dosyalarına bağımlılığın hâlâ incelenmesi gerektiğini gösterebilir.

Linux tek işletim sistemiyse​

Linux’u kaldırıp Windows veya başka bir işletim sistemi kuracaksanız, işletim sistemi kurulum USB’sini önceden hazırlayın. Linux’u önce silip sonra USB hazırlamaya çalışmak bilgisayarı açılmaz durumda bırakabilir.

Kurulum sırasında disk seçimi ekranında Linux’un bulunduğu doğru diski seçin. Yeni işletim sistemini diskin tamamına kurmak istiyorsanız kurulum aracındaki tüm diski kullanma veya benzer seçeneği tercih edebilirsiniz. Bu seçim diskteki Linux bölümlerini ve diğer verileri siler; birden fazla disk varsa model ve kapasiteyi kontrol etmeden onay vermeyin.

Duruma göre doğru yöntem​

Kaldırma kararını şu şekilde verebilirsiniz:

Sık yapılan hatalar​

En tehlikeli hata, Linux bölümünü EFI sistem bölümüyle karıştırmaktır. EFI bölümünü silmek Windows’un açılış dosyalarını da kaldırabilir. İkinci hata, Linux silindikten sonra GRUB’un kalmasını sistemin bozulduğu sanmaktır; bu genellikle ayrı bir önyükleme onarımı gerektirir. Üçüncü hata ise Linux içindeki yedeği aynı diskteki başka bir bölüme taşımaktır. Bölüm tablosu değiştirildiğinde bu yedek de kaybolabilir.

Sık sorulan sorular​

Kurtarma ortamı BitLocker anahtarı isterse ne yapılır?​

Şifrelenmiş Windows aygıtında kurtarma işlemi BitLocker kurtarma anahtarını isteyebilir. Anahtarın erişilebilir olduğunu bölüm değişikliğinden önce doğrulayın. İstenen anahtarı bilmeden şifreli bölümü biçimlendirmek bir açılış onarımı değildir ve veri kaybına yol açabilir.

Boş alan var ama Birimi Genişlet neden kullanılamıyor?​

Windows’un yerleşik genişletme koşulları sağlanmıyor olabilir. Temel diskte ayrılmamış alanın hedef birimin hemen sağında ve aynı diskte bulunması önemlidir. Aradaki kurtarma veya EFI bölümünü sırf düğmeyi açmak için silmeyin; boş alanı ayrı bir birim olarak kullanma seçeneğini değerlendirin.