Linux terminal nasıl açılır?

Linux terminalini açmanın en kolay yolu uygulama menüsünde “Terminal”, “Terminal Emulator”, “Konsole” veya benzer adlı uygulamayı arayıp çalıştırmaktır. Birçok masaüstünde Ctrl+Alt+T kısayolu da terminal penceresini açar; ancak bu kısayol dağıtıma ve masaüstü ortamına göre değişebilir.

Grafik arayüzden terminal açma​

Linux dağıtımınız masaüstüyle çalışıyorsa şu yöntemi kullanın:

1. Uygulama menüsünü açın. Genellikle ekranın sol altındaki menü düğmesinde veya üst panelde bulunur.
2. Arama alanına terminal yazın.
3. “Terminal”, “Terminal Emulator”, “Konsole”, “GNOME Terminal” veya benzer adlı uygulamayı seçin.
4. Açılan pencerede komut satırını gösteren bir satır görürsünüz. İmleç bu satırdaysa komut yazabilirsiniz.

Terminal uygulamasının adı masaüstü ortamına göre değişebilir. Örneğin GNOME’da GNOME Terminal veya başka bir terminal uygulaması, KDE Plasma’da Konsole, Xfce’de Xfce Terminal kullanılabilir. Önemli olan uygulamanın, komutları yazdığınız ve çıktıları gördüğünüz terminal emülatörü olmasıdır.

Kısayol çalışıyorsa Ctrl+Alt+T tuşlarına aynı anda basın. Pencere açılmazsa bu, Linux’un bozuk olduğu anlamına gelmez; kısayol tanımlanmamış veya farklı bir tuşa atanmış olabilir. Bu durumda uygulama menüsündeki aramayı kullanın.

Açıldığını nasıl anlarsınız?​

Terminal penceresinde genellikle kullanıcı adınız, bilgisayar adınız ve bulunduğunuz klasörü gösteren bir komut istemi bulunur. Komut isteminin biçimi dağıtıma ve kabuk ayarlarına göre değişir. Örneğin aşağıdaki komutu yazarak bulunduğunuz klasörü görebilirsiniz:

pwd

Komutu yazdıktan sonra Enter tuşuna basın. Çıktı olarak bulunduğunuz klasörün yolu görünür. Ardından yeni bir komut istemi gelirse terminal çalışıyor demektir. Normal komut satırı Enter ile gönderilir. Çok satırlı yapıştırılan metin kendi satır sonlarını içerebilir; yapıştırılan komutu önce okuyun.


Bu yöntemlerden ilki en genel ve en az sürprizli seçenektir. Kısayol kullanmak daha hızlıdır; fakat farklı masaüstü ortamlarında ayarı değişebilir.

Grafik arayüz başlamıyorsa​

Linux’u masaüstü olmadan kullanıyorsanız veya grafik oturumu açılmıyorsa sanal konsola geçebilirsiniz. Birçok sistemde Ctrl+Alt+F3 gibi bir tuş bileşimi metin tabanlı oturum açma ekranı getirir; kullanılan işlev tuşu sisteme göre değişebilir.

Açılan ekranda kullanıcı adınızı ve parolanızı girin. Parola yazarken karakterlerin görünmemesi normaldir. Başarılı girişten sonra komut istemi gelir ve komut çalıştırabilirsiniz. Grafik masaüstüne dönme tuşu da sisteme göre değişebileceği için, emin değilseniz açık belgelerde veya sisteminizin dağıtım yardımında kullanılan sanal konsol kısayolunu kontrol edin.

Sanal konsol, grafik terminal penceresinden farklı olarak tüm ekranı metin oturumuna ayırır. Burada çalıştırdığınız komutlar aynı Linux sisteminde yürütülür; ancak dosya yöneticisi veya masaüstü uygulaması gibi grafik programlar mevcut olmayabilir.

Sık yapılan hatalar​

Terminal ile kabuk aynı şey değildir. Terminal, komutları yazdığınız pencere veya metin oturumudur; Bash, Zsh ve benzeri kabuk ise bu komutları yorumlayan programdır.

Sadece pencereyi açmak komut çalıştırmaz. Komutun yürütülmesi için satıra yazdıktan sonra Enter’a basmanız gerekir.

Siyah veya farklı görünümlü pencereyi hata sanmayın. Terminalin rengi ve yazı tipi tema ayarlarıdır. Komut istemi görünüyorsa temel kullanım için hazırdır.

Sık sorulan sorular​

Ctrl+C neden kopyalamak yerine komutu kesiyor?​

Çoğu terminalde Ctrl+C ön plandaki işi kesmeye yönelik sinyal gönderir. Grafik terminalin kopyalama kısayolu genellikle Ctrl+Shift+C veya menüdür; gerçek uygulama kısayolunu kontrol edin. Açık komut istemiyle devam eden işlemi ayırt edin.

Pencereyi kapatınca çalışan işlem ne olur?​

Pencereye bağlı başlatılan süreç kapanışta sonlanabilir; bütün süreçler için tek sonuç varsaymayın. Uzun süren işlerde terminalden ayrılmayı destekleyen oturum veya servis yönetimi ayrıca gerekir. Pencereyi kapatmak, her işi başarıyla bitirmek veya bütün alt süreçleri kesin durdurmak demek değildir.