macOS terminal’de varsayılan shell’i ve açılış profilini nasıl ayarlarsınız?

macOS Terminal’de varsayılan shell’i, başlangıç profilini ve açılış davranışını değiştirmek​

macOS’te Terminal kullananların sık ihtiyacı, komut yazmaktan çok ilk açılışta hangi shell’in çalışacağını ve pencerenin nasıl davranacağını ayarlamaktır. Özellikle zsh, bash, fish veya farklı bir araç kurduysanız; yeni pencere açıldığında yanlış ortamın gelmesi, PATH ayarlarının görünmemesi ya da her tab’da farklı bir profil açılması kafa karıştırabilir. Apple’ın Terminal kılavuzuna göre Terminal, yeni pencerelerde kullanılan shell’i ve profil ayarlarını Genel ayarlar üzerinden yönetir; varsayılan login shell ise zsh’dir.

Nereden değiştirilir?​

Terminal uygulamasında Terminal > Settings yoluna gidip General sekmesini açın. Burada üç kritik seçim vardır: yeni pencerede hangi shell’in açılacağı, yeni pencerelerin hangi profille başlayacağı ve pencerenin başlangıç çalışma dizini. Eğer yalnızca farklı bir shell kullanmak istiyorsanız, Shells open with alanında Command (complete path) seçeneğini kullanıp shell’in tam yolunu girmeniz gerekir. Apple’ın dokümantasyonunda, varsayılan login shell’in zsh olduğu açıkça belirtilir.

Hangi ayar ne işe yarar?​

Shells open with: Yeni bir pencere açıldığında hangi shell’in çalışacağını belirler. Bu, terminal oturumunun başlangıcıdır.

New windows open with: Yeni pencerede hangi profilin ve hangi çalışma dizininin kullanılacağını belirler. Görünüm, font, renk ve başlangıç klasörü gibi davranışlar burada etkili olur.

New tabs open with: Yeni sekmeler için aynı mantık geçerlidir; pencere ayarından bağımsız olarak sekme davranışını kontrol eder.

Pratikte en çok karışan nokta şudur: Shell ile profil aynı şey değildir. Shell, komutları yorumlayan programdır; profil ise Terminal penceresinin görünüm ve başlangıç davranışıdır. Yani yalnızca tema değiştirmek istiyorsanız shell’i değil profili değiştirmeniz gerekir.

Farklı shell kullanacaksanız dikkat edilmesi gerekenler​

macOS’te zsh varsayılan olsa da, başka bir shell kurup onu kullanabilirsiniz. Ancak shell yolunu yanlış girerseniz yeni pencere açılırken hata alabilirsiniz. Ayrıca bazı komutlar, yalnızca interaktif oturumda çalışacak şekilde yazılmış olabilir; bu durumda profilin başlangıç komutlarıyla shell’in giriş davranışı çakışabilir. Apple’ın Terminal belgeleri, profil bazında startup komutu çalıştırma seçeneği de sunduğunu gösterir; bu yüzden shell ayarıyla profil startup ayarını karıştırmamak gerekir.

Sık yapılan hatalar​

• Shell değiştirmek isterken profil ayarını kurcalamak.
• Command (complete path) seçip eksik veya yanlış tam yol girmek.
• Yeni pencere ve yeni sekme davranışlarının ayrı ayarlar olduğunu unutmak.
• PATH sorununu shell yerine Terminal uygulama ayarı sanmak.
• Bir komutun her açılışta çalışmasını shell varsayımıyla profile yazmak.

Kısa karar rehberi​

Eğer amacınız sadece komut satırının başlangıç ortamını düzenlemekse, General sekmesindeki shell ve başlangıç dizini ayarlarına bakın. Eğer görünüm, sekme davranışı veya açılışta çalışacak komutlar istiyorsanız, Profiles sekmesine geçin. Yani önce neyi değiştirmek istediğinizi netleştirin: shell, profil, pencere ya da sekme davranışı. Böyle ayırınca macOS Terminal’deki ayarlar çok daha anlaşılır hale gelir.