Özel DNS nedir?

Özel DNS, Android'de alan adı çözümleme sorgularını destekleyen sunucuya şifreli bağlantıyla göndermeyi sağlayan ağ özelliğidir. Belirli bir DNS sağlayıcısı seçmek mümkündür; otomatik modda ise ağın sunduğu DNS sunucusuyla şifreli bağlantı denenebilir. Bu özellik tüm internet trafiğini şifreleyen bir VPN değildir: DNS sorguları ve yanıtları dışındaki bağlantılar ayrıca korunmalıdır. Bazı cihazlarda aynı ayar ‘Gizli DNS’ adıyla görünür.

DNS ne işe yarar?​

Tarayıcıya example.com yazdığınızda cihazınız bu alan adının hangi IP adresine karşılık geldiğini DNS sunucusuna sorar. DNS sunucusu IP adresini döndürür ve bağlantı bu adrese kurulur. Bu işlem, telefon rehberinde kişi adını numaraya çevirmeye benzer.

Normal DNS sorguları ağ üzerinde şifrelenmeden taşınabilir. Özel DNS kullanıldığında sorgular, destekleyen bir DNS sunucusuna şifreli bağlantıyla gönderilir. Böylece aynı ağdaki bazı gözlemcilerin hangi alan adlarını sorguladığınızı doğrudan görmesi veya DNS yanıtını değiştirmesi zorlaşır. Android’in bu özelliği DNS-over-TLS kullanır; menünün ve desteğin cihaz yazılımında bulunması gerekir.

Özel DNS, VPN değildir. Ziyaret ettiğiniz sitenin içeriğini, indirdiğiniz dosyaları veya uygulamaların kurduğu diğer bağlantıları şifrelediği anlamına gelmez. HTTPS bağlantısı ve gerektiğinde VPN gibi ek güvenlik mekanizmaları yine ayrı değerlendirilmelidir.

Özel DNS seçenekleri ne anlama gelir?​

Android’de genellikle üç seçenek bulunur: Kapalı, Otomatik ve Özel DNS sağlayıcısı ana bilgisayar adı. Otomatik modda sistem, ağın sunduğu DNS sunucusuna şifreli erişimi deneyebilir; bu sağlanamazsa şifresiz DNS kullanımı mümkün olabilir. Bu nedenle otomatik modu her ağda kesin şifreleme garantisi olarak görmeyin. Belirli bir sağlayıcı ana bilgisayar adı girdiğinizde DNS sorguları, yazdığınız sunucuya yönlendirilir. Kapalı seçeneği ise bu özel DNS kullanımını devre dışı bırakır.


Özel sağlayıcı seçmek; DNS sorgularınızı o hizmeti işleten kuruluşa emanet etmek anlamına gelir. Bu nedenle yalnızca adresini doğrulayabildiğiniz ve gizlilik politikasını kabul ettiğiniz bir hizmetin ana bilgisayar adını kullanın. Rastgele bir IP adresi değil, sağlayıcının DNS-over-TLS için verdiği ana bilgisayar adını girmeniz gerekir.

Android’de Özel DNS nasıl açılır?​

Menü adları telefon üreticisine ve Android sürümüne göre değişebilir. Ayarı bulamazsanız Ayarlar uygulamasındaki arama alanına Özel DNS yazın. Google’ın Android yardımında temel yol Ayarlar > Ağ ve internet > Özel DNS olarak gösterilir.

1. Ayarlar uygulamasını açın. Telefonunuzun sistem ayarlarına girin ve ağ ayarlarını açmaya hazırlanın.
2. Ağ ve internet bölümünü açın. Bazı üreticiler bu bölümü Bağlantılar veya benzer bir adla gösterebilir; bulamazsanız Ayarlar içindeki aramayla Özel DNS seçeneğini bulun.
3. Özel DNS seçeneğine dokunun. Karşınıza Kapalı, Otomatik ve sağlayıcı ana bilgisayar adı seçenekleri çıkar.
4. Kullanacağınız modu seçin. Belirli bir DNS hizmetiniz yoksa Otomatik seçeneğini kullanın. Sağlayıcının verdiği DNS-over-TLS ana bilgisayar adı varsa sağlayıcı seçeneğini işaretleyip bu adı eksiksiz girin.
5. Kaydet düğmesine dokunun. Cihaz ayarı kabul ederse bağlantı kısa süreli yenilenebilir; ardından Wi-Fi veya mobil veriyi kullanarak normal bir web sitesini açın.
6. Sonucu bağlantıyla doğrulayın. Siteler açılıyor ve uygulamalar internete bağlanıyorsa temel bağlantı çalışıyor demektir; bu test tek başına DNS trafiğinin şifrelendiğini kanıtlamaz. Bir site açılmıyorsa bu durum DNS sunucusunun erişilememesi, yanlış ana bilgisayar adı veya ağın DNS-over-TLS bağlantısını engellemesi anlamına gelebilir; önce girdiğiniz adı kontrol edin, düzelmezse Otomatik seçeneğine dönerek sorunun Özel DNS ayarından kaynaklanıp kaynaklanmadığını sınayın.

Bağlantı Otomatik modda çalışıyor ancak belirli sağlayıcı modunda çalışmıyorsa telefonun genel internet bağlantısı bozuk değildir; sorun büyük olasılıkla girilen ana bilgisayar adı, sağlayıcının erişilebilirliği veya kullanılan ağın bu sunucuya erişimiyle ilgilidir. Her iki modda da bağlantı yoksa Wi-Fi, mobil veri, captive portal bulunan ortak ağ veya VPN ayarlarını ayrıca kontrol etmek gerekir. Özel DNS’in etkin görünmesi, bütün uygulamaların DNS sorgularını mutlaka aynı yoldan gönderdiğini de kanıtlamaz; bazı uygulamalar kendi DNS taşıma yöntemlerini kullanabilir.

Özel DNS neyi çözer, neyi çözmez?​

Özel DNS; DNS sorgularının şifreli taşınmasına, DNS sahteciliği ve bazı DNS tabanlı yönlendirme risklerinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Fakat kötü amaçlı bir web sitesini otomatik olarak güvenli hâle getirmez, kimlik avını engellemez, reklamları kesin olarak kaldırmaz ve IP adresi üzerinden yapılan takibi ortadan kaldırmaz.

Bir DNS hizmeti reklam veya kötü amaçlı alan adı engelleme özelliği sunuyorsa bu, hizmetin kendi filtreleme politikasına bağlıdır; Özel DNS özelliğinin zorunlu sonucu değildir. Ayrıca DNS sağlayıcısı hangi alan adlarını sorguladığınızı görebileceği için seçim yaparken hız kadar güven ve kayıt politikası da dikkate alınmalıdır.

Sık sorulan sorular​

Özel DNS açınca internet hızlanır mı?​

Güvenilir ve size ağ olarak yakın bir DNS sunucusu alan adı çözümlemesini hızlandırabilir; ancak bu, genel internet hızınızın kesin olarak artacağı anlamına gelmez. Sayfaların yavaş açılması sürüyorsa sorun DNS dışında, bağlantı kalitesi veya sunucu yanıt süresiyle ilgili olabilir.

Özel DNS ile VPN arasındaki temel fark nedir?​

Özel DNS esas olarak alan adı çözümleme sorgularını korur. VPN ise cihaz ile VPN sunucusu arasındaki daha geniş trafik akışını tünelleyebilir. Bu nedenle Özel DNS, VPN’in yerine geçen tam kapsamlı bir bağlantı gizliliği çözümü değildir.

Özel DNS ayarından sonra bazı siteler açılmıyorsa ne yapılmalı?​

Önce sağlayıcı ana bilgisayar adının yazımını kontrol edin ve VPN kullanıyorsanız uygulamanın DNS ayarını nasıl yönettiğini inceleyin. Sorun sürerse Özel DNS’i Otomatik yapın. Bağlantı düzelirse kullandığınız özel DNS sunucusu veya ağ ile uyumluluk sorunu vardır; bu durumda sağlayıcının güncel ana bilgisayar adını ve DNS-over-TLS desteğini doğrulamadan tekrar Özel DNS sağlayıcısı ana bilgisayar adı moduna geçmeyin.