- Konu sahibi
- #1
SFTP ile FTP arasındaki temel fark
SFTP, dosyaları SSH bağlantısı üzerinden güvenli biçimde aktaran bir protokoldür; FTP ise dosya aktarımı için kullanılan ve varsayılan hâliyle kullanıcı adı, parola ve dosya içeriğini şifrelemeyen ayrı bir protokoldür. Bu nedenle internet üzerinden sunucuya dosya yüklerken, sunucu SFTP destekliyorsa genellikle SFTP tercih edilmelidir. FTP yalnızca aktarımın güvenilir bir iç ağda yapılması veya eski bir sistemin zorunlu kılması gibi durumlarda anlamlı olabilir.
SFTP, adındaki benzerliğe rağmen FTP’nin “şifrelenmiş sürümü” değildir. SSH oturumu içinde çalışan ayrı bir dosya aktarım mekanizmasıdır. FTP ise kontrol bağlantısı ile veri bağlantısını ayrı yönetebilir ve güvenlik duvarı veya NAT yapılandırmasında ek kurallar gerektirebilir. SFTP çoğunlukla tek SSH bağlantısı üzerinden çalıştığı için ağ tarafındaki yapılandırması daha sade olur.
Güvenlik ve çalışma farkı
FTP’de bağlantı kurulması, klasörlerin listelenmesi ve dosya aktarımı farklı bağlantı akışları kullanabilir. Varsayılan FTP iletişimi şifreli olmadığından aynı ağı dinleyebilen veya trafiği görebilen biri oturum bilgilerini ve aktarılan veriyi elde edebilir. FTP’yi güvenli kullanmak isteniyorsa konu SFTP’den farklı olan FTPS gibi TLS tabanlı seçeneklerin ayrıca yapılandırılmasını gerektirir.
SFTP’de kimlik doğrulama ve dosya aktarımı SSH oturumunun şifreli kanalı içinde gerçekleşir. Parola yerine SSH anahtarıyla kimlik doğrulama da kullanılabilir. Ancak SFTP kullanmak, sunucudaki erişim yetkilerini otomatik olarak genişletmez: bağlanan hesabın yalnızca izin verilen dizinlerde işlem yapabilmesi gerekir.
Somut bir örnek
Bir web sitesinin public_html dizinine güncellenmiş herkese açık bir CSS dosyası yüklediğinizi varsayalım. Özel yedek ve yapılandırmaları bu herkese açık dizine koymayın. FTP kullanırsanız kullanıcı adı ve parola ile dosya aktarımı şifrelenmemiş olabilir. SFTP kullanırsanız istemci, sunucunun SSH hizmetine bağlanır ve kimlik doğrulamasından sonra dosyayı şifreli kanal üzerinden gönderir.
Bu örnekte güvenlik farkı dosyanın içeriğinden bağımsızdır. Dosya herkese açık bir CSS dosyası olsa bile oturum parolasının korunması önemlidir. Yönetim paneli, veritabanı yedeği veya yapılandırma dosyası aktarılıyorsa SFTP tercihi daha da önem kazanır.
Hangi durumda hangisini seçmelisiniz?
Aşağıdaki karşılaştırma karar vermeyi kolaylaştırır:
| Özellik | FTP | SFTP |
|---|---|---|
| Şifreleme | Varsayılan olarak yoktur | SSH kanalı üzerinden vardır |
| Temel hizmet | FTP sunucusu | SSH sunucusu ve SFTP desteği |
| Bağlantı yapısı | Kontrol ve veri bağlantıları | Tek SSH oturumu üzerinden aktarım |
| Tipik kullanım kararı | Eski veya özel sistem zorunluluğu varsa | İnternet üzerinden güvenli dosya yönetimi gerekiyorsa |
Tablodaki “tek bağlantı” ifadesi, SFTP’nin ağda her zaman yalnızca tek TCP paketi kullanacağı anlamına gelmez; burada anlatılan, FTP’deki ayrı kontrol ve veri kanallarına kıyasla oturum modelinin daha bütünleşik olmasıdır. SFTP bağlantısı için sunucunun SSH hizmeti ve ilgili hesabın SFTP yetkisi bulunmalıdır. Sadece FTP hesabı oluşturulmuş olması SFTP’nin çalışacağı anlamına gelmez.
Uygulamada doğru seçim ve bağlantı adımları
- Hosting veya sunucu yöneticisinden SFTP desteğini, sunucu adresini, SSH bağlantı portunu, kullanıcı adını ve başlangıç dizinini öğrenin. FTP portunu SFTP portu sanmayın; SFTP bilgileri SSH hizmetine aittir.
- SFTP destekleyen bir dosya istemcisinde bağlantı türünü
SFTPolarak seçin. Kullanıcı adı, parola veya SSH anahtarı ile kimlik doğrulama yöntemini sunucunun verdiği bilgiye göre ayarlayın. - İlk bağlantıda istemcinin gösterdiği sunucu anahtarı veya parmak izi bilgisini, sunucu yöneticisinin verdiği bilgiyle karşılaştırın. Eşleşmiyorsa bağlantıyı zorla onaylamak yerine bilgiyi doğrulayın.
- Bağlandıktan sonra önce yalnızca yetkiniz olan test dizininde küçük bir dosya yükleyin, indirin ve silin. Başarılı aktarım, kimlik doğrulamanın ve temel dosya izinlerinin çalıştığını gösterir.
- Test başarılıysa web sitesinin gerçek hedef dizinine geçin. Dosya sahipliği, grup ve yazma izinleri beklediğiniz gibi değilse aktarımın tamamlanmış görünmesine rağmen uygulama dosyayı okuyamayabilir.
Bağlantı başarısız olursa hata mesajını ayırarak değerlendirin. “Bağlantı reddedildi” genellikle yanlış adres, port veya kapalı SSH/SFTP hizmetine; “kimlik doğrulama başarısız” yanlış kullanıcı, parola ya da anahtara; “izin reddedildi” ise doğru bağlanmış hesaba rağmen hedef dizinde işlem yetkisi bulunmadığına işaret eder. FTP istemcisinde yalnızca protokolü SFTP’ye çevirmek, sunucuda SFTP hizmeti yoksa sorunu çözmez.
Sık yapılan hatalar
FTP portunu SFTP’de kullanmak: Protokol ve hizmet aynı olmadığı için port bilgisi de farklı olabilir. Portu tahmin etmek yerine sunucunun bağlantı bilgilerini kullanın.
SFTP’yi FTPS ile karıştırmak: Her ikisi de aktarımı şifreleyebilir, ancak SFTP SSH altyapısını; FTPS ise FTP ile TLS kullanımını temel alır. Sunucunun desteklediği protokolü istemcide doğru seçin.
Şifreleme var diye sınırsız yetki beklemek: SFTP yalnızca bağlantının ve aktarımın güvenliğini sağlar. Dosya silme, yükleme veya üst dizine çıkma yetkileri hesap ve dosya sistemi izinleriyle belirlenir.
Anahtar uyarısını kontrol etmeden kabul etmek: İlk bağlantıdaki sunucu kimliği doğrulanmadan onaylanırsa yanlış sunucuya bağlanma riski oluşabilir. Beklenmeyen değişiklikleri yöneticinizle teyit edin.
Sık sorulan sorular
SFTP ile bağlanmak için SSH hesabı şart mı?
Genellikle SFTP, SSH hizmetindeki bir kullanıcı hesabı ve onun izinleri üzerinden çalışır. Ancak hesap, etkileşimli SSH kabuğu açamasa bile sunucu yapılandırmasına bağlı olarak yalnızca SFTP kullanacak şekilde sınırlandırılabilir.
SFTP ile bağlandığımda web sitesinin dosyalarını neden göremiyorum?
Hesabın başlangıç dizini farklı olabilir veya web dosyalarına erişim izni bulunmayabilir. Sunucuda doğru hedef dizinin tanımlı olduğunu ve hesabın okuma/yazma izinlerini hosting yöneticisiyle kontrol edin.
