Süresi biten bir domain, çoğu zaman hemen boşa çıkmaz; önce yenileme, sonra redemption ve en son pending delete aşamasından geçer. Yani aradığınız şey genelde “kaç gün sonra” değil, hangi uzantı ve registrar akışında hangi aşamada serbest kaldığıdır.
Bu yazı, domainin sona ermesinden yeniden kayıt için boşalmasına kadar geçen zinciri sadeleştirir: expiration, auto-renew grace, redemption ve pending delete. Böylece hem kendi alan adınızı kaybetmemek hem de düşen bir domaini kovalamak için zaman penceresini daha doğru okursunuz.
Süre dolduktan sonra registrar’ın uyguladığı akış önemlidir. ICANN, registrar’ların expiry sonrası otomatik yenileme / kurtarma sürelerini ve ücretlerini açıkça bildirmesini ister; ayrıca bazı durumlarda domaini hemen silmek yerine sınırlı bir yenileme penceresi tanınabilir. Bu, “boşa çıkma” tarihinin sabit bir an değil, kayıt şirketine ve uzantının kurallarına bağlı bir süreç olduğu anlamına gelir.
Bunu pratikte şöyle okumak gerekir: domain sona erdi diye hemen serbest olmaz; önce sahibinin geri alma şansı vardır. Eğer bu şans kullanılırsa domain yeniden aktif kalır; kullanılmazsa süreç ileri aşamalara geçer ve ancak son aşamadan sonra yeni kayıt için fiilen uygun hâle gelir. ICANN’in EPP durum açıklamaları, pendingDelete’in redemption süresinin tamamlandığını gösterdiğini açıkça belirtir.
Transfer tarafında da zamanlama önemlidir. ICANN, expiration veya nonrenewal nedeniyle transferin otomatik olarak reddedilemeyeceğini söyler; fakat domain halihazırda deletion akışına girdiyse, transferden önce mevcut registrar tarafından restore edilmesi gerekebilir. Bu yüzden düşen domaini almak isteyen biri için “boşa çıkma” ile “transfer edilebilir olma” aynı şey değildir.
Bu yüzden bir domaini takip ederken tek bakmanız gereken tarih expiration tarihi değildir. Asıl belirleyici, domainin registry tarafında hangi status’te olduğu ve registrar’ın renewal / restore hakkını ne kadar süre tanıdığıdır. Status bilgisi net değilse, boşa çıkma tahmini de net olmaz.
İkinci kritik nokta, domainin pending delete mi yoksa hâlâ redemption içinde mi olduğudur. Redemption içindeyse hâlâ geri döndürülebilir; pending delete ise geri alma penceresi kapanmış demektir ve yeni kayıt serbestliğine çok daha yakındır. ICANN’in status açıklamaları bu ayrımı doğrudan yapar.
Bu yazı, domainin sona ermesinden yeniden kayıt için boşalmasına kadar geçen zinciri sadeleştirir: expiration, auto-renew grace, redemption ve pending delete. Böylece hem kendi alan adınızı kaybetmemek hem de düşen bir domaini kovalamak için zaman penceresini daha doğru okursunuz.
Domain süresi bitince hemen boşa çıkar mı?
Hayır. ICANN’in geçerli politikalarında, çoğu gTLD için sona eren bir kayıt önce otomatik yenileme / yenileme penceresi, sonra redemption grace period ve ardından pending delete aşamalarından geçebilir. Bu yüzden sürenin bitmesiyle alan adının hemen yeniden kayıt edilebilir hâle gelmesi arasında zaman farkı olur.Süre dolduktan sonra registrar’ın uyguladığı akış önemlidir. ICANN, registrar’ların expiry sonrası otomatik yenileme / kurtarma sürelerini ve ücretlerini açıkça bildirmesini ister; ayrıca bazı durumlarda domaini hemen silmek yerine sınırlı bir yenileme penceresi tanınabilir. Bu, “boşa çıkma” tarihinin sabit bir an değil, kayıt şirketine ve uzantının kurallarına bağlı bir süreç olduğu anlamına gelir.
Zaman akışı nasıl işler?
Domainin tipik akışı şu şekilde düşünülür: önce expiration gelir, ardından registrar’ın tanıdığı yenileme penceresi başlayabilir, sonra registrar silme işlemini tamamlarsa redemption grace period devreye girer, onun ardından pending delete aşaması gelir. ICANN’in açıklamalarına göre redemption süresi 30 gündür; pending delete de bu sürenin ardından gelen son bekleme basamağıdır.Bunu pratikte şöyle okumak gerekir: domain sona erdi diye hemen serbest olmaz; önce sahibinin geri alma şansı vardır. Eğer bu şans kullanılırsa domain yeniden aktif kalır; kullanılmazsa süreç ileri aşamalara geçer ve ancak son aşamadan sonra yeni kayıt için fiilen uygun hâle gelir. ICANN’in EPP durum açıklamaları, pendingDelete’in redemption süresinin tamamlandığını gösterdiğini açıkça belirtir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Aşama | Ne anlama gelir |
| Sona erme | Alan adı bitmiştir ama çoğu durumda hemen serbest kalmaz. |
| Auto-renew grace | Registrar kısa bir süre yenileme veya geri alma imkânı verebilir. |
| Redemption | Silinmiş alan adı, 30 günlük geri alma dönemine girer. |
| Pending delete | Bu aşamadan sonra alan adı yeniden kayıt için serbestleşmeye yaklaşır. |
| Transfer sınırı | Redemption içindeki domain, önce eski registrar tarafından restore edilebilir. |
Boşa çıkma süresini en çok ne değiştirir?
En önemli değişkenler uzantı, registrar politikası ve domainin hangi aşamada olduğudur. ICANN’in kaynakları gTLD düzeyinde genel çerçeveyi verir; ancak bazı registry’ler veya registrar’lar kendi operasyonel akışlarında farklı bildirim, geri alma veya silme takvimi uygulayabilir. Bu nedenle “şu kadar gün sonra kesin boşa çıkar” demek, uzantı ve kayıt şirketi bilinmeden güvenilir olmaz.Transfer tarafında da zamanlama önemlidir. ICANN, expiration veya nonrenewal nedeniyle transferin otomatik olarak reddedilemeyeceğini söyler; fakat domain halihazırda deletion akışına girdiyse, transferden önce mevcut registrar tarafından restore edilmesi gerekebilir. Bu yüzden düşen domaini almak isteyen biri için “boşa çıkma” ile “transfer edilebilir olma” aynı şey değildir.
Hangi durumda yeniden kayıt için gerçekten uygun olur?
Domain, redemption süresi tamamlanıp pending delete aşamasını da geçtikten sonra yeniden kayıt için serbestleşir. ICANN belgelerinde redemption period’un 30 gün olduğu ve bunu takiben pending delete döneminin başladığı belirtilir; bu son aşama bittikten sonra isim, sistem tarafından serbest bırakılıp yeni kayda açılır.Bu yüzden bir domaini takip ederken tek bakmanız gereken tarih expiration tarihi değildir. Asıl belirleyici, domainin registry tarafında hangi status’te olduğu ve registrar’ın renewal / restore hakkını ne kadar süre tanıdığıdır. Status bilgisi net değilse, boşa çıkma tahmini de net olmaz.
Düşen domaini takip ederken hangi bilgiyi kontrol etmelisiniz?
İlk bakılacak şey uzantının kuralıdır; ikinci bakılacak şey registrar’ın yayınladığı expired domain recovery / deletion bilgisidir. ICANN, registrar’ların renewal, post-expiration renewal ve redemption ücretlerini açıkça duyurmasını ister; bu bilgiler, alan adının hangi aşamada geri alınabileceğini anlamak için doğrudan yol gösterir.İkinci kritik nokta, domainin pending delete mi yoksa hâlâ redemption içinde mi olduğudur. Redemption içindeyse hâlâ geri döndürülebilir; pending delete ise geri alma penceresi kapanmış demektir ve yeni kayıt serbestliğine çok daha yakındır. ICANN’in status açıklamaları bu ayrımı doğrudan yapar.
