Taşıma sonrası site neden yavaşlar ve nasıl ayırt edilir

Site taşıdıktan sonra yavaşlık çoğu zaman tek bir arızadan değil, eski ve yeni ortam arasındaki küçük farkların üst üste gelmesinden doğar. Doğru sırayla bakıldığında sorun sunucu kaynağında mı, DNS yayılımında mı, önbellekte mi yoksa veritabanında mı olduğu kısa sürede anlaşılır.

Bu yazı, taşıma sonrası performans düşüşünü parça parça ayırmayı anlatır. Önce geçici etkileri kalıcı sorunlardan ayırır, sonra hosting değişiminden sonra en sık bozulan alanları ve bunların nasıl okunacağını açıklar.

Taşıma sonrası yavaşlığı önce hangi işaretlerle ayırırsınız​

Taşıma sonrası yavaşlıkta ilk soru, sorun gerçekten yeni hostinge mi ait yoksa geçişin doğal yan etkisi mi olduğudur. Bazı yavaşlamalar yalnızca DNS yayılımı sürerken görülür; bazıları ise kalıcıdır ve paket, ayar ya da uygulama tarafında bir değişiklik olduğunu gösterir.

Geçici yavaşlık ile kalıcı yavaşlığı ayırın​

Eğer yavaşlama her kullanıcılarda aynı değilse ve bazı ziyaretçiler eski sunucudan, bazıları yeni sunucudan yanıt alıyorsa sorun geçiş dönemine ait olabilir. Bu durumda süre geçtikçe tablo düzelir. Ama tüm kullanıcılarda aynı gecikme sürüyorsa iş artık taşıma sonrası ayar kontrolüne döner.

Taşıma sonrası ilk bakılacak farklardan biri, yüklenme süresinin sadece ana sayfada mı yoksa tüm sayfalarda mı arttığıdır. Ana sayfa hızlı ama içerik sayfaları yavaşsa sorun çoğu zaman önbellek, veritabanı veya eklenti katmanındadır. Her sayfa eşit biçimde ağırsa sunucu kaynakları veya genel yapılandırma daha olasıdır.

DNS ve yayılım etkisini yanlış yorumlamayın​

DNS değiştiğinde her ziyaretçi aynı anda yeni sunucuya geçmez. Bu yüzden bazı kullanıcılar eski performansı görürken bazıları yeni ortamın hızını yaşar. Yavaşlık bu dönemde karışık görünür; tek başına hostingin kötüleştiği anlamına gelmez.

DNS kaynaklı karışıklıkta sorun genelde süreklilik göstermez. Birkaç saat ya da bazen daha uzun bir geçiş penceresi boyunca değişken sonuçlar görülür. Kalıcı çözüm beklemek yerine beklenen yayılım süresinin bitip bitmediğine bakmak daha doğrudur.

Hangi teknik değişiklikler performansı en çok etkiler​

Taşıma sonrası hızın düşmesinde en sık rol oynayan alanlar, sunucunun ham gücünden çok uygulamanın o sunucuda nasıl çalıştığıdır. Aynı site, farklı PHP sürümünde ya da farklı önbellek kurallarıyla çok farklı davranabilir.

Önbellek kapandıysa sayfa üretimi ağırlaşır​

Taşınma sırasında cache eklentisi devre dışı kalabilir, dosya yolu değişebilir ya da önbellek yazma izinleri bozulabilir. Bu durumda her ziyaretçi için sayfa yeniden üretilir ve özellikle WordPress sitelerinde hissedilir yavaşlama oluşur.

Önbellek sorunu bazen hız testi sonuçlarında dağınık görünür. İlk istek çok yavaş, sonraki istekler daha hızlıysa cache kısmen çalışıyor olabilir. Tam tersi durumda, her istek benzer biçimde ağırsa önbellek zincirinin tamamı kontrol edilmelidir.

PHP sürümü ve eklenti uyumu gözden geçirilmeli​

Yeni hostingde daha güncel bir PHP sürümü kullanılabilir; bu tek başına iyi görünse de her tema ve eklenti için aynı sonucu vermez. Bazı kurulumlar eski sürüme göre yazıldığı için yeni ortamda uyumluluk kaybı yaşayabilir.

Sorun her zaman sürümün kendisi değildir. Bazen eklentilerden biri yeni sürümde farklı hata verir ve tüm sayfanın işlenmesini yavaşlatır. Bu nedenle taşıma sonrası gecikmeyi yalnız paket gücüyle açıklamak doğru olmaz.

Veritabanı yeni ortamda daha görünür hale gelebilir​

Eski hostta fark edilmeyen ağır sorgular, yeni ortamda farklı MySQL ayarı veya daha sıkı kaynak paylaşımı yüzünden belirginleşebilir. Özellikle filtreli listeleme, arama ve dinamik içerik kullanan sitelerde veritabanı gecikmesi tüm sayfa hızını aşağı çeker.

Burada önemli nokta şudur: Yavaşlık yalnız veritabanı tarafında olsa bile kullanıcı bunu “site yavaş” diye hisseder. Bu yüzden hız düşüşünü sayfa üretimi, sorgu süresi ve medya yükü olarak ayrı ayrı okumak gerekir.

Taşıma sonrası hız sorununu hangi sırayla kontrol etmek gerekir​

İlk adım, problemi tek tek katmanlara bölmektir. Önce geçici DNS etkisi var mı, sonra önbellek çalışıyor mu, ardından PHP ve veritabanı tarafı aynı mı bakılır. Böylece kör deneme yapmak yerine en olası noktadan başlanır.

Önce kullanıcı tarafı değil, dağılım farkı kontrol edilir​

Farklı ağlardan ve farklı bölgelerden erişimde farklı hızlar görülüyorsa bu, yeni ve eski IP arasında geçiş yaşandığını düşündürür. Herkeste aynı sonuç varsa sorun daha çok yeni hosting ortamının içindedir.

Sonra hosting kaynaklarının gerçekten yetip yetmediğine bakılır​

CPU, RAM ve disk I/O sınırları taşınan sitenin alıştığı düzeyin altındaysa sayfa açılışı zorlaşır. Özellikle trafik aynı kalsa bile arka plandaki işlem süresi uzayabilir.

En son uygulama ve eklenti katmanı incelenir​

Tema, önbellek eklentisi, güvenlik katmanı ve yönlendirme kuralları taşıma sırasında değişmiş olabilir. Hız sorunu yeni hostta başlamış görünse de asıl neden bazen bu yapılandırma farkıdır. Bu yüzden “hosting kötü” sonucu, en son verilecek karardır.
Son olarak taşıma sonrası yavaşlığı çözmenin en pratik yolu, değişen şeyi değil değişmeyeni aramaktır: aynı site, yeni ortamda hangi katmanda farklı davranıyorsa gerçek sebep oradadır.