Valve, Steam Deck ile Linux tabanlı oyun alanında başlattığı dönüşümü yeni uyumluluk katmanlarıyla genişletiyor. Windows oyunlarının Linux üzerinde çalışmasını sağlayan Proton altyapısının ardından şirket, SteamOS ekosistemini geleneksel masaüstü bilgisayarlar ve el konsollarıyla sınırlamamayı hedefliyor. Bu doğrultuda ARM mimarisi için açık kaynaklı x86-ARM emülatörü FEX devreye alınıyor.
FEX’in özellikle bağımsız bir başlık olarak geliştirilen Steam Frame donanımında kullanılması planlanıyor. Bu katman sayesinde x86 mimarisi için hazırlanmış Windows oyunlarının ARM tabanlı işlemciler üzerinde doğrudan çalıştırılması amaçlanıyor. Böylece SteamOS’un farklı donanım türlerine taşınması için oyunların her platforma ayrı ayrı uyarlanması gerekmeyecek.
FEX, Ryan Houdek’in yönettiği açık kaynaklı fex-emu projesini temel alıyor. 2018’den bu yana geliştirilen yazılım, modern x86 ve x86-64 komut seti uzantılarını destekleyen gelişmiş bir ikili yeniden derleyici içeriyor. Sistem, x86 mimarisi için hazırlanmış oyun kodlarını anlık olarak ARM64 talimatlarına çevirerek Snapdragon serisi veya benzer ARM işlemcilerde yerel performansa yakın hızlarda çalıştırabiliyor.
Emülasyonun oluşturduğu işlem yükünü azaltmak için FEX, grafik komutlarını donanımın yerel grafik kütüphanelerine doğrudan aktarıyor. Oyunların OpenGL ve Vulkan gibi grafik arayüzlerine doğrudan erişebilmesi, işlemci tarafındaki çeviri maliyetini düşürüyor. Valve’ın geliştirici belgelerine göre sistemde, sahne geçişleri ve tekrarlanan işlemler sırasında oluşabilecek takılmaları önlemek amacıyla özel bir kod önbellekleme mekanizması da bulunuyor. Bu yöntemle genel işlemci yükündeki kaybın yüzde 10 ila 20 aralığında tutulması ve grafik işlemcisi gücünün büyük bölümünün oyuna aktarılması hedefleniyor.
Valve mühendisi Pierre-Loup Griffais’in açıklamasına göre şirket, henüz prototip aşamasında bulunan FEX projesini ve baş geliştiricisi Ryan Houdek’i 2016-2017 döneminden bu yana gizlice finanse ediyor. Valve yönetimi, geliştiricilerin oyunlarını her platform için ayrı ayrı taşımak zorunda kalmasını zaman kaybı olarak değerlendirirken, projenin geniş kitlelerin güvenebileceği olgunluğa ulaşmasının yaklaşık 10 yıl süreceğini öngördü.
FEX’in SteamOS mimarisine eklenmesi, platformun yalnızca x86 tabanlı bilgisayarlar veya konsollarla sınırlı kalmayacağını gösteriyor. Valve, Proton ile Windows ve Linux arasındaki geçişi sağlarken FEX ile x86 ve ARM arasındaki sınırları da kaldırmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım; dizüstü bilgisayarlar, tabletler, bağımsız sanal gerçeklik başlıkları ve diğer taşınabilir cihazlar için mevcut Steam kütüphanesini yeni donanım ailelerine taşımayı hedefliyor. Şirket, bu yazılım adımlarını enerji verimliliği ile işlem gücü arasında doğru dengeyi kuracak yeni çip mimarisini beklediği Steam Deck 2 planlarıyla birlikte yürütüyor.
