Yazılım, bilgisayarın veya başka bir cihazın ne yapacağını belirleyen programlar, komutlar ve veriler bütünüdür; kısa cevapla, donanımı çalıştıran görünmez talimat katmanıdır.
Bu yazı, yazılımın ne olduğunu, neden donanımdan ayrı düşünüldüğünü ve günlük hayatta hangi türlerle karşımıza çıktığını kısa ama eksiksiz biçimde açıklar.
Burada önemli ayrım şudur: Donanım fiziksel parçadır; yazılım ise bu parçaların nasıl davranacağını söyleyen mantık katmanıdır. Bu yüzden aynı bilgisayar, farklı yazılımlarla bambaşka işler yapabilir.
Sistem yazılımı, bilgisayarın temel işleyişini yönetir. İşletim sistemi bu gruba girer.
Uygulama yazılımı, kullanıcının doğrudan yaptığı işleri çözer. Tarayıcı, metin düzenleyici, muhasebe programı ve mobil uygulamalar buna örnektir.
Betik yazılımları, daha küçük ve otomasyon odaklı görevlerde kullanılır. Tekrarlayan işlemleri hızlandırmak için tercih edilir.
Bu yüzden 'yazılım nedir?' sorusunun cevabı ile 'hangi dille yazılır?' sorusu aynı şey değildir. İlki sonucu anlatır, ikincisi o sonucun hangi araçla üretildiğini açıklar.
Bu tanımı akılda tutarsanız, yeni duyduğunuz araçları da daha kolay sınıflarsınız: Bir program mı, bir işletim sistemi mi, yoksa yalnızca otomasyon için yazılmış bir betik mi olduğunu daha net ayırabilirsiniz.
Bu yazı, yazılımın ne olduğunu, neden donanımdan ayrı düşünüldüğünü ve günlük hayatta hangi türlerle karşımıza çıktığını kısa ama eksiksiz biçimde açıklar.
Yazılım nedir?
Yazılım, bir cihazın üzerinde çalışan ve ona belirli işleri yaptıran talimatlar topluluğudur. En basit haliyle, ekranı açan, dosya kaydeden, ağ bağlantısı kuran ya da bir uygulamayı başlatan şey yazılımdır.Burada önemli ayrım şudur: Donanım fiziksel parçadır; yazılım ise bu parçaların nasıl davranacağını söyleyen mantık katmanıdır. Bu yüzden aynı bilgisayar, farklı yazılımlarla bambaşka işler yapabilir.
Yazılımın kısa türleri
Yazılımı kısa bir tanımla anlatırken türleri ayırmak faydalıdır. Çünkü 'yazılım' tek bir şey değil, farklı görevler için yazılmış birçok parçanın ortak adıdır.Sistem yazılımı, bilgisayarın temel işleyişini yönetir. İşletim sistemi bu gruba girer.
Uygulama yazılımı, kullanıcının doğrudan yaptığı işleri çözer. Tarayıcı, metin düzenleyici, muhasebe programı ve mobil uygulamalar buna örnektir.
Betik yazılımları, daha küçük ve otomasyon odaklı görevlerde kullanılır. Tekrarlayan işlemleri hızlandırmak için tercih edilir.
| Terim | Kısa anlamı |
|---|---|
| Yazılım | Donanımın ne yapacağını belirleyen program, komut ve verilerdir. |
| Sistem yazılımı | İşletim sistemi ve temel araçlar gibi bilgisayarı çalıştıran katmandır. |
| Uygulama yazılımı | Kullanıcının günlük işlerini yapan programlardır; tarayıcı, ofis, mesajlaşma gibi. |
| Betik dili | Tekrarlayan işleri otomatikleştirmek için kullanılan kısa komut dizileridir. |
| Kodlama dili | Yazılımı yazmak için kullanılan dildir; Python, JavaScript, C# gibi örnekleri vardır. |
| Açık amaç | Kısa tanım sorularında önce türü ayırmak, sonra kullanım alanını belirtmektir. |
Kodlama dilleriyle ilişkisi
Yazılım, bir programlama diliyle yazılır; ama yazılımın kendisi dil değildir. Python, JavaScript, C#, Java, PHP, TypeScript, Ruby, C++ ve benzeri diller yazılım üretmek için kullanılan araçlardır.Bu yüzden 'yazılım nedir?' sorusunun cevabı ile 'hangi dille yazılır?' sorusu aynı şey değildir. İlki sonucu anlatır, ikincisi o sonucun hangi araçla üretildiğini açıklar.
Kısa bir ayırma kuralı
Bir şey kullanıcıya hizmet veriyorsa çoğu zaman uygulamadır; bilgisayarın temel çalışmasını yönetiyorsa sistem yazılımıdır; görevleri otomatikleştiriyorsa betik olabilir. Bu ayrım, terimi doğru yerde kullanmanızı sağlar.Kısa tanım arayan biri için en kullanışlı çerçeve
En kısa ve doğru çerçeve şu cümledir: Yazılım, donanımın ne yapacağını söyleyen programlar ve komutlardır. Bir cihazın sadece açılmasını değil, anlamlı iş yapmasını sağlayan şey budur.Bu tanımı akılda tutarsanız, yeni duyduğunuz araçları da daha kolay sınıflarsınız: Bir program mı, bir işletim sistemi mi, yoksa yalnızca otomasyon için yazılmış bir betik mi olduğunu daha net ayırabilirsiniz.
