- Konu sahibi
- #1
İnternetten düzenli olarak dropshipping yapıp ürün satacaksanız vergi mükellefiyeti oluşturmanız gerekir; ancak bunun mutlaka limited veya anonim şirket kurmak anlamına gelmediğini ayırmak önemlidir. Türkiye’de çoğu kişi bu işe gerçek kişi işletmesi, yani halk arasındaki adıyla şahıs şirketi, kurarak başlar. Sadece ürün araştırması yapmak veya satış yapmadan mağaza altyapısını denemek şirket kurmayı gerektirmez; müşteriden sipariş alıp ticari gelir elde etmeye başladığınız noktada vergi ve e-ticaret yükümlülükleri gündeme gelir.
Dropshipping’de ürünü önceden stoklamadan satışa sunarsınız. Müşteri sipariş verdiğinde ürünü tedarikçiden alır, tedarikçi de ürünü doğrudan müşteriye gönderir. Buna rağmen müşteriye karşı satış işlemini yapan taraf genellikle sizsiniz. Tedarikçinin kargoyu göndermesi, fatura ve tüketiciye karşı sorumlulukların otomatik olarak tedarikçiye geçtiği anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı’nın E-Ticaret Akademisi açıklamasında, esnaf muaflığı kapsamı dışındaki hazır ürünlerin alınıp satılmasının vergi mükellefiyeti gerektirdiği belirtilmektedir. Bu nedenle düzenli biçimde ürün listeleyip sipariş alıyor, satış bedelini tahsil ediyor ve kâr elde ediyorsanız faaliyeti kayıt dışı yürütmek yerine işe başlamadan önce uygun işletme yapısını oluşturmanız gerekir.
Gerekli olan çoğu zaman “bir şirket tüzel kişiliği” değil, satış faaliyetine uygun vergi kaydıdır. Tek başınıza başlıyorsanız şahıs işletmesi pratik seçenek olabilir; ortaklı, daha büyük ölçekli veya farklı sorumluluk ve finansman ihtiyaçları olan bir modelde limited ya da anonim şirket değerlendirilebilir. Hangi yapının uygun olduğu; beklenen ciroya, ortak sayısına, giderlere, sorumluluk tercihine ve muhasebe maliyetlerine göre değişir.
Aşağıdaki ayrım, “şirket kurmak zorunlu mu?” sorusunu daha doğru yanıtlamanızı sağlar.
Tablo, her platformun aynı belgeyi isteyeceği anlamına gelmez. Pazaryeri veya ödeme kuruluşu ayrıca vergi levhası, banka hesabı, kimlik, şirket bilgisi ya da işletme adresi talep edebilir. Platform hesabının açılmış olması da faaliyetin hukuken tamamlandığını kanıtlamaz.
Dropshipping’de ürünün tedarikçiden çıkması, sizin satıcı olarak görünmenizi ortadan kaldırmaz. İnternet üzerinden kurulan satışlar çoğu durumda mesafeli sözleşme niteliğindedir. Satıştan önce ürünün temel özellikleri, satıcının unvanı ve iletişim bilgileri, vergiler dahil toplam fiyat, ek teslimat masrafları ve cayma hakkı gibi bilgilerin tüketiciye sunulması gerekir.
Taahhüt edilen ayrı bir süre yoksa ürünün en geç otuz gün içinde teslim edilmesi gerekir. Stokta ürün bulunmaması da tek başına teslim imkânsızlığı olarak kabul edilmez. Bu nedenle tedarikçi “stok bitti” dediğinde müşteriye karşı sorumluluğunuzun ortadan kalktığını varsayamazsınız; siparişin iptali, bedel iadesi ve iletişim sürecini sözleşme ve mevzuata uygun biçimde yönetmeniz gerekir.
Örneğin varsayımsal olarak 1.000 TL’ye satışa koyduğunuz ürünü tedarikçiden 650 TL’ye alıyor, 100 TL kargo ve 150 TL reklam gideri ödüyorsanız vergi öncesi brüt farkınız 100 TL olur. Bu hesap, vergi borcunun veya kesin net kârın 100 TL olduğu anlamına gelmez; ödeme komisyonları, iade, kur farkı, muhasebe ve diğer giderler ayrıca dikkate alınır. Bu nedenle işletme kararını yalnızca satış fiyatı ile tedarikçi fiyatı arasındaki farkı hesaplayarak vermeyin.
Satışa geçmeden önce ürün seçimi, tedarikçi görüşmeleri, mağaza tasarımı, reklam metni hazırlığı ve maliyet hesabı yapılabilir. Ancak ödeme alıp sipariş kabul etmeye başlamadan önce vergi kaydınızı, fatura düzeninizi ve satış kanalının belge şartlarını netleştirin. “Önce satış yapayım, işler büyürse kayıt olurum” yaklaşımı, geçmiş siparişlerin ve tahsilatların sonradan açıklanmasını zorlaştırabilir.
En güvenli başlangıç sırası; ürün ve tedarikçi kontrolü, maliyet hesabı, işletme türünün belirlenmesi, vergi kaydının açılması, satış ve ödeme altyapısının kurulması, ardından sipariş almaya başlamaktır. Şirket kurmadan yapılan hazırlık ile kayıt dışı ticari satış aynı şey değildir; karar verirken bu iki durumu birbirinden ayırmanız gerekir.
Dropshipping’de hangi durumda işletme gerekir?
Dropshipping’de ürünü önceden stoklamadan satışa sunarsınız. Müşteri sipariş verdiğinde ürünü tedarikçiden alır, tedarikçi de ürünü doğrudan müşteriye gönderir. Buna rağmen müşteriye karşı satış işlemini yapan taraf genellikle sizsiniz. Tedarikçinin kargoyu göndermesi, fatura ve tüketiciye karşı sorumlulukların otomatik olarak tedarikçiye geçtiği anlamına gelmez.
Ticaret Bakanlığı’nın E-Ticaret Akademisi açıklamasında, esnaf muaflığı kapsamı dışındaki hazır ürünlerin alınıp satılmasının vergi mükellefiyeti gerektirdiği belirtilmektedir. Bu nedenle düzenli biçimde ürün listeleyip sipariş alıyor, satış bedelini tahsil ediyor ve kâr elde ediyorsanız faaliyeti kayıt dışı yürütmek yerine işe başlamadan önce uygun işletme yapısını oluşturmanız gerekir.
Gerekli olan çoğu zaman “bir şirket tüzel kişiliği” değil, satış faaliyetine uygun vergi kaydıdır. Tek başınıza başlıyorsanız şahıs işletmesi pratik seçenek olabilir; ortaklı, daha büyük ölçekli veya farklı sorumluluk ve finansman ihtiyaçları olan bir modelde limited ya da anonim şirket değerlendirilebilir. Hangi yapının uygun olduğu; beklenen ciroya, ortak sayısına, giderlere, sorumluluk tercihine ve muhasebe maliyetlerine göre değişir.
Hangi satış modelinde ne gerekir?
Aşağıdaki ayrım, “şirket kurmak zorunlu mu?” sorusunu daha doğru yanıtlamanızı sağlar.
| Faaliyet durumu | Genel yaklaşım | Dikkat edilmesi gereken sonuç |
|---|---|---|
| Ürün araştırması ve mağaza hazırlığı | Satış yapılmadığı sürece işletme kurulmadan hazırlık yapılabilir | Müşteriden ödeme almaya ve sipariş kabul etmeye başlamadan önce kayıt durumunu netleştirin |
| Düzenli ürün satışı | Vergi mükellefiyeti ve ticari kayıt gerekir | Faturalandırma, muhasebe ve vergi beyanı yükümlülükleri doğar |
| Kendi e-ticaret siteniz | Ödeme alma ve sanal POS süreçleri için vergi mükellefiyeti gerekir | Satıcı bilgileri, satış koşulları ve tüketici bilgilendirmeleri eksiksiz olmalıdır |
| Pazaryerinde satış | Pazaryerinin satıcı doğrulama ve belge şartları uygulanır | Platformda mağaza açabilmek, vergi ve tüketici mevzuatına uyulduğu anlamına gelmez |
Başlamadan önce izlemeniz gereken yol
- Önce satacağınız ürünleri ve tedarikçiyi belirleyin. Tedarikçinin ürün faturası kesip kesmediğini, stok bilgisini ne sıklıkta güncellediğini, kargolama süresini ve iade kabul koşullarını yazılı olarak netleştirin. Dropshipping modelinde ürün müşteriye doğrudan gitse de geç teslim, yanlış ürün veya kusur nedeniyle müşteriyle ilk muhatap çoğunlukla siz olursunuz.
- Faaliyetinizi hangi kişi veya işletme üzerinden yürüteceğinizi bir mali müşavirle belirleyin. Tek başınıza ve küçük ölçekte başlayacaksanız şahıs işletmesi; ortaklı veya daha kurumsal bir yapı planlıyorsanız sermaye şirketi seçeneklerini gelir-gider tahmininizle karşılaştırın.
- Vergi kaydı ve işletme açılışı tamamlandıktan sonra satış kanalı, ödeme yöntemi ve muhasebe düzenini kurun. Satışların, tedarikçi faturalarının, kargo giderlerinin, reklam harcamalarının ve iade ödemelerinin kayıtlarını birlikte saklayın.
- Kendi sitenizden satış yapacaksanız satıcı unvanı, açık adres, iletişim bilgileri, vergi bilgileri, ürünün vergiler dahil toplam fiyatı, teslimat koşulları ve cayma hakkı gibi bilgileri ödeme öncesinde sunun. Pazaryerinde satış yapıyorsanız bu bilgilerin hangi bölümde ve hangi formatta gösterileceğini platformun güncel kurallarına göre tamamlayın.
- Satışa başladıktan sonra sipariş, fatura, ödeme, kargo ve iade kayıtlarını düzenli olarak muhasebecinize aktarın. İlk siparişten itibaren kayıt tutmak, sonradan hangi satışın hangi gider ve iade ile ilişkili olduğunu kanıtlamanızı sağlar.
Müşteriye karşı sorumluluk neden devam eder?
Dropshipping’de ürünün tedarikçiden çıkması, sizin satıcı olarak görünmenizi ortadan kaldırmaz. İnternet üzerinden kurulan satışlar çoğu durumda mesafeli sözleşme niteliğindedir. Satıştan önce ürünün temel özellikleri, satıcının unvanı ve iletişim bilgileri, vergiler dahil toplam fiyat, ek teslimat masrafları ve cayma hakkı gibi bilgilerin tüketiciye sunulması gerekir.
Taahhüt edilen ayrı bir süre yoksa ürünün en geç otuz gün içinde teslim edilmesi gerekir. Stokta ürün bulunmaması da tek başına teslim imkânsızlığı olarak kabul edilmez. Bu nedenle tedarikçi “stok bitti” dediğinde müşteriye karşı sorumluluğunuzun ortadan kalktığını varsayamazsınız; siparişin iptali, bedel iadesi ve iletişim sürecini sözleşme ve mevzuata uygun biçimde yönetmeniz gerekir.
Örneğin varsayımsal olarak 1.000 TL’ye satışa koyduğunuz ürünü tedarikçiden 650 TL’ye alıyor, 100 TL kargo ve 150 TL reklam gideri ödüyorsanız vergi öncesi brüt farkınız 100 TL olur. Bu hesap, vergi borcunun veya kesin net kârın 100 TL olduğu anlamına gelmez; ödeme komisyonları, iade, kur farkı, muhasebe ve diğer giderler ayrıca dikkate alınır. Bu nedenle işletme kararını yalnızca satış fiyatı ile tedarikçi fiyatı arasındaki farkı hesaplayarak vermeyin.
Şirket kurmadan önce ne yapabilirsiniz?
Satışa geçmeden önce ürün seçimi, tedarikçi görüşmeleri, mağaza tasarımı, reklam metni hazırlığı ve maliyet hesabı yapılabilir. Ancak ödeme alıp sipariş kabul etmeye başlamadan önce vergi kaydınızı, fatura düzeninizi ve satış kanalının belge şartlarını netleştirin. “Önce satış yapayım, işler büyürse kayıt olurum” yaklaşımı, geçmiş siparişlerin ve tahsilatların sonradan açıklanmasını zorlaştırabilir.
En güvenli başlangıç sırası; ürün ve tedarikçi kontrolü, maliyet hesabı, işletme türünün belirlenmesi, vergi kaydının açılması, satış ve ödeme altyapısının kurulması, ardından sipariş almaya başlamaktır. Şirket kurmadan yapılan hazırlık ile kayıt dışı ticari satış aynı şey değildir; karar verirken bu iki durumu birbirinden ayırmanız gerekir.
