- Konu sahibi
- #1
Türkiye’de evde yemek yapıp satmak için önce hazırlayacağınız ürünün ve mutfağınızın ticari üretime uygunluğunu netleştirmeniz, ardından gıda işletmesiyle ilgili kayıt veya onay işlemlerini ve vergi durumunuzu tamamlamanız gerekir. Ev mutfağının otomatik olarak uygun sayıldığını veya internetten satışın vergiden otomatik olarak muaf olduğunu varsaymayın. Adresiniz uygun bulunmazsa kayıtlı ve uygun bir üretim mutfağı kullanmanız gerekebilir.
Ne satacağınızı, yemeklerin nasıl saklanıp taşınacağını ve müşteriye nerede teslim edileceğini yazın. Örneğin günlük sıcak yemek, kavanozlanmış bir üründen farklı üretim ve taşıma koşulları gerektirebilir. Ürün listeniz ve ev adresinizle il veya ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurarak faaliyetin hangi gıda işletmesi sınıfına girdiğini, kayıt mı yoksa onay mı gerektiğini ve ev mutfağının uygun olup olmadığını sorun.
Başvuruda ürünleri, yaklaşık üretim miktarını, kullanılacak mutfağı, ekipmanı ve satış şeklini açıklayın. Müdürlüğün istediği başvuru ve beyan belgelerini temin edip gerçek faaliyet bilgileriyle doldurun; belgeleri belirtilen usulle teslim edin ve başvuru kaydını saklayın. Eksik belge veya mekâna ilişkin düzeltme bildirilirse bunları tamamlayıp dosyanın yeniden değerlendirilmesini isteyin. İşletme kayıt veya onay sürecinin tamamlandığını yetkili müdürlükten doğrulamadan satışa başlamayın.
Ayrıca belediyenin ruhsat birimine adresinizi, konutun niteliğini ve yapmak istediğiniz faaliyeti bildirerek iş yeri açma ve çalışma ruhsatı gerekip gerekmediğini ve o adreste bu faaliyetin yürütülüp yürütülemeyeceğini sorun. Kiracıysanız kira sözleşmenizi, apartmanda oturuyorsanız yönetim planını da inceleyin. Gıda kaydı, tek başına belediye veya vergi yükümlülüklerinin tamamlandığını göstermez.
Satacağınız ürünleri, üretim yerini, kullanacağınız ekipmanı ve satış kanallarını bağlı olduğunuz vergi dairesine veya bir mali müşavire anlatın. Bazı ev üretimi faaliyetlerinde esnaf vergi muaflığı mümkün olabilir; ancak ürün, üretim koşulları, satış yöntemi ve ilgili diğer şartlar önemlidir. Sosyal medyada satış yapmak tek başına muafiyet sağlamaz.
Muafiyet için başvuracaksanız faaliyetinizin ayrıntılarını vergi dairesine sunun; ilgili belgenin verilip verilmediğini ve koşulların devamı için satışlarınızı nasıl izleyeceğinizi öğrenin. Vergi kaydı gerekiyorsa işe başlama ve fatura veya diğer satış belgesi düzenleme işlemlerini mali müşavirle planlayın. Esnaf ya da şirket olarak çalışmanızın sicil, oda ve sosyal güvenlik bakımından doğuracağı yükümlülükleri de kendi durumunuz için netleştirin.
Hammaddeleri güvenilir yerlerden alın; alış belgelerini ve hangi malzemeyi hangi üretimde kullandığınızı saklayın. Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutun, çalışma yüzeylerini ve ekipmanı temizleyin, uygun saklama sıcaklıklarını sağlayın. Özellikle kolay bozulan yemeklerde üretimden teslimata kadar sıcak veya soğuk tutma düzenini önceden kurun; uygun koşulları sağlayamayacağınız mesafeye sipariş kabul etmeyin.
Müşteriye ürünün içeriğini ve alerjenlerini açıkça bildirin. Ambalajlı ürünlerde uygulanacak etiket bilgilerini ürününüz için Tarım ve Orman Müdürlüğünden öğrenin. Teslimat saatini, saklama koşullarını ve satıcı iletişim bilgilerini sipariş sırasında paylaşın. Hazırlama veya taşıma sırasında güvenliğinden şüphe duyduğunuz ürünü satmayın.
Porsiyon başına malzeme, ambalaj, enerji, işçilik, teslimat ve varsa platform komisyonunu hesaplayın. Sabit giderlerden her porsiyona düşen payı ve olası fireyi de ekleyin. Örneğin varsayımsal olarak bir porsiyonun malzeme ve ambalajı 90 TL, teslimat ve diğer payı 30 TL ise toplam maliyet 120 TL’dir. 150 TL satış fiyatında porsiyon başına 30 TL kalır; bu tutar, hesaba katılmamış vergi ve diğer giderler varsa net kâr değildir.
Doğrudan sipariş alacaksanız ödeme, teslimat ve iptal koşullarını önceden açıklayın. Bir yemek veya pazar yeri platformunu kullanacaksanız satıcı başvurusundan önce istediği vergi ve gıda belgelerini, komisyonları ve ödeme koşullarını inceleyin. Platformun mağazanızı açması, üretim yerinizin mevzuata uygunluğunun yerine geçmez.
Önce ürününüzü ve üretim yerini belirleyin
Ne satacağınızı, yemeklerin nasıl saklanıp taşınacağını ve müşteriye nerede teslim edileceğini yazın. Örneğin günlük sıcak yemek, kavanozlanmış bir üründen farklı üretim ve taşıma koşulları gerektirebilir. Ürün listeniz ve ev adresinizle il veya ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurarak faaliyetin hangi gıda işletmesi sınıfına girdiğini, kayıt mı yoksa onay mı gerektiğini ve ev mutfağının uygun olup olmadığını sorun.
Başvuruda ürünleri, yaklaşık üretim miktarını, kullanılacak mutfağı, ekipmanı ve satış şeklini açıklayın. Müdürlüğün istediği başvuru ve beyan belgelerini temin edip gerçek faaliyet bilgileriyle doldurun; belgeleri belirtilen usulle teslim edin ve başvuru kaydını saklayın. Eksik belge veya mekâna ilişkin düzeltme bildirilirse bunları tamamlayıp dosyanın yeniden değerlendirilmesini isteyin. İşletme kayıt veya onay sürecinin tamamlandığını yetkili müdürlükten doğrulamadan satışa başlamayın.
Ayrıca belediyenin ruhsat birimine adresinizi, konutun niteliğini ve yapmak istediğiniz faaliyeti bildirerek iş yeri açma ve çalışma ruhsatı gerekip gerekmediğini ve o adreste bu faaliyetin yürütülüp yürütülemeyeceğini sorun. Kiracıysanız kira sözleşmenizi, apartmanda oturuyorsanız yönetim planını da inceleyin. Gıda kaydı, tek başına belediye veya vergi yükümlülüklerinin tamamlandığını göstermez.
Vergi yolunu satış modeline göre seçin
Satacağınız ürünleri, üretim yerini, kullanacağınız ekipmanı ve satış kanallarını bağlı olduğunuz vergi dairesine veya bir mali müşavire anlatın. Bazı ev üretimi faaliyetlerinde esnaf vergi muaflığı mümkün olabilir; ancak ürün, üretim koşulları, satış yöntemi ve ilgili diğer şartlar önemlidir. Sosyal medyada satış yapmak tek başına muafiyet sağlamaz.
| Durum | İzlenecek yol |
|---|---|
| Muafiyet koşulları sağlanıyorsa | Vergi dairesinden belge ve uygulanacak tahsilat kurallarını öğrenin. |
| Muafiyet koşulları sağlanmıyorsa | Faaliyete uygun vergi mükellefiyetini ve belge düzenini oluşturun. |
Üretimi ve teslimatı güvenli biçimde planlayın
Hammaddeleri güvenilir yerlerden alın; alış belgelerini ve hangi malzemeyi hangi üretimde kullandığınızı saklayın. Çiğ ve pişmiş gıdaları ayrı tutun, çalışma yüzeylerini ve ekipmanı temizleyin, uygun saklama sıcaklıklarını sağlayın. Özellikle kolay bozulan yemeklerde üretimden teslimata kadar sıcak veya soğuk tutma düzenini önceden kurun; uygun koşulları sağlayamayacağınız mesafeye sipariş kabul etmeyin.
Müşteriye ürünün içeriğini ve alerjenlerini açıkça bildirin. Ambalajlı ürünlerde uygulanacak etiket bilgilerini ürününüz için Tarım ve Orman Müdürlüğünden öğrenin. Teslimat saatini, saklama koşullarını ve satıcı iletişim bilgilerini sipariş sırasında paylaşın. Hazırlama veya taşıma sırasında güvenliğinden şüphe duyduğunuz ürünü satmayın.
Fiyatı ve satış kanalını belirleyin
Porsiyon başına malzeme, ambalaj, enerji, işçilik, teslimat ve varsa platform komisyonunu hesaplayın. Sabit giderlerden her porsiyona düşen payı ve olası fireyi de ekleyin. Örneğin varsayımsal olarak bir porsiyonun malzeme ve ambalajı 90 TL, teslimat ve diğer payı 30 TL ise toplam maliyet 120 TL’dir. 150 TL satış fiyatında porsiyon başına 30 TL kalır; bu tutar, hesaba katılmamış vergi ve diğer giderler varsa net kâr değildir.
Doğrudan sipariş alacaksanız ödeme, teslimat ve iptal koşullarını önceden açıklayın. Bir yemek veya pazar yeri platformunu kullanacaksanız satıcı başvurusundan önce istediği vergi ve gıda belgelerini, komisyonları ve ödeme koşullarını inceleyin. Platformun mağazanızı açması, üretim yerinizin mevzuata uygunluğunun yerine geçmez.
