- Konu sahibi
- #1
İnternet sitesindeki her çerez için açık rıza gerekmez. Çerezler aracılığıyla kişisel veri işleniyorsa, sitenin çalışması veya kullanıcının açıkça talep ettiği hizmet için kesinlikle gerekli çerezler uygun bir hukuki işleme şartına dayanılarak rıza olmadan kullanılabilir. Analiz ve reklam gibi zorunlu olmayan çerezlerde ise başka bir işleme şartı bulunmuyorsa önceden açık rıza alınmalıdır. Bu nedenle önce kullanılan çerezleri ve amaçlarını belirleyin; ardından rıza gerektirenleri kullanıcı seçim yapana kadar çalışmayacak şekilde ayarlayın.
Çerez, tarayıcıya kaydedilen küçük bir veri parçasıdır. KVKK değerlendirmesinde önemli olan yalnızca çerezin adı değil, onunla kişisel veri işlenip işlenmediği, kullanım amacı ve o amaç için uygun hukuki şartın bulunup bulunmadığıdır. Bir çerezin birinci taraf olması veya kısa süre saklanması, tek başına onu zorunlu hâle getirmez.
Aşağıdaki ayrım, çerez envanterini değerlendirirken başlangıç noktasıdır:
Bir çereği “zorunlu” olarak adlandırmak yeterli değildir; gerçekten hangi hizmet için gerekli olduğu değerlendirilmelidir. Örneğin oturum çerezi üzerinden ayrıca reklam profili oluşturuluyorsa, oturum için kullanılan gerekçe reklam amacını kendiliğinden karşılamaz. Kişisel veri işlendiğinde, rıza gerekmeyen çerezler için de uygun hukuki dayanak ve aydınlatma gerekir.
Tarayıcının geliştirici araçlarında çerezleri ve ağ isteklerini inceleyin. Yeni bir tarayıcı oturumunda önce hiçbir seçim yapmadan, sonra reddederek ve son olarak ilgili kategoriye izin vererek sayfayı deneyin. Her durumda hangi çerezlerin kaydedildiğini ve analiz veya reklam sağlayıcılarına istek gönderilip gönderilmediğini karşılaştırın. İzin geri alındıktan sonra da yeni bir istek veya çerez oluşup oluşmadığını kontrol edin.
Panelin görünmesi tek başına rızaya bağlı araçların engellendiğini kanıtlamaz. Ret öncesinde veya sonrasında ilgili araç çalışıyorsa onu yükleyen tema, eklenti ya da etiket yöneticisi ayarını bulun ve tetiklenmesini tercih sonucuna bağlayın. Gerekirse sağlayıcıya aracın adı, hangi sayfada yüklendiği ve hangi seçimde çalıştığı bilgileriyle başvurup rıza öncesi yüklemenin nasıl engelleneceğini sorun. Testlerde gerçek kullanıcıların kişisel verilerini paylaşmayın.
Üçüncü taraf sağlayıcılar kullanılıyorsa verilerin kimlere ve nereye aktarıldığını ayrıca değerlendirin. Özellikle yurt dışına aktarım söz konusuysa, çerez için alınan rızanın aktarımın bütün hukuki şartlarını otomatik olarak karşıladığını varsaymayın; aktarımı KVKK'nın ilgili hükümleri bakımından ayrıca inceleyin.
Hangi çerezler için rıza gerekir?
Çerez, tarayıcıya kaydedilen küçük bir veri parçasıdır. KVKK değerlendirmesinde önemli olan yalnızca çerezin adı değil, onunla kişisel veri işlenip işlenmediği, kullanım amacı ve o amaç için uygun hukuki şartın bulunup bulunmadığıdır. Bir çerezin birinci taraf olması veya kısa süre saklanması, tek başına onu zorunlu hâle getirmez.
Aşağıdaki ayrım, çerez envanterini değerlendirirken başlangıç noktasıdır:
| Kullanım | Rıza açısından değerlendirme |
|---|---|
| Oturumu sürdürmek veya talep edilen sepet işlemini sağlamak | Kesinlikle gerekliyse uygun başka bir işleme şartına dayanılabilir. |
| Zorunlu olmayan kişiselleştirme | Açıkça talep edilen hizmet için gerekli olup olmadığına ve işleme şartına bakılır. |
| Ziyaretçi davranışlarını analiz etmek | Başka bir geçerli işleme şartı yoksa önceden açık rıza gerekir. |
| Hedefli reklam ve yeniden pazarlama | Başka bir geçerli işleme şartı yoksa önceden açık rıza gerekir. |
Çerez tercihlerini nasıl uygulamalısınız?
- Sitenin tema, eklenti, analiz ve reklam araçları dâhil kullandığı çerezleri belirleyin. Her biri için sağlayıcıyı, amacı, saklama süresini, işlenen verileri ve alıcıları kaydedin. Sayfa açılışında üçüncü taraf araçların da çerez bırakıp bırakmadığını inceleyin.
- Her işleme amacı için hukuki dayanağı değerlendirin. Rızaya dayanılacak çerezleri ayrı kategorilere ayırın; analiz ve reklam gibi farklı amaçları tek bir zorunlu onaya bağlamayın.
- İlk ziyarette anlaşılır bir tercih paneli gösterin. Rıza gerektiren kategoriler başlangıçta kapalı olsun; kullanıcı bunları aktif olarak seçebilmelidir. Kabul, ret ve tercih seçeneklerinin eşit görünürlükte sunulması iyi bir uygulamadır. Siteyi kullanmaya devam etmeyi veya sessiz kalmayı onay saymayın.
- Çerezlere ilişkin aydınlatmayı ve açık rıza metnini ayrı düzenleyin. Aydınlatmada veri sorumlusunu, işleme amaçlarını, aktarım yapılan alıcıları ve amaçlarını, toplama yöntemini, hukuki sebepleri ve ilgili kişi haklarını açıklayın. Çerezlerin adı, amacı, süresi ve birinci veya üçüncü taraf olduğu da anlaşılır biçimde belirtilmelidir.
- Seçimi kaydedin ve kullanıcının daha sonra tercihini değiştirebileceği, rızasını geri alabileceği bir yol sağlayın. Verilen rızayı gösterebilecek kayıtları uygun güvenlik önlemleriyle tutun; geri alma sonrasında ilgili çerezlerin çalışmasını durdurun.
Uygulamanın gerçekten çalıştığını doğrulayın
Tarayıcının geliştirici araçlarında çerezleri ve ağ isteklerini inceleyin. Yeni bir tarayıcı oturumunda önce hiçbir seçim yapmadan, sonra reddederek ve son olarak ilgili kategoriye izin vererek sayfayı deneyin. Her durumda hangi çerezlerin kaydedildiğini ve analiz veya reklam sağlayıcılarına istek gönderilip gönderilmediğini karşılaştırın. İzin geri alındıktan sonra da yeni bir istek veya çerez oluşup oluşmadığını kontrol edin.
Panelin görünmesi tek başına rızaya bağlı araçların engellendiğini kanıtlamaz. Ret öncesinde veya sonrasında ilgili araç çalışıyorsa onu yükleyen tema, eklenti ya da etiket yöneticisi ayarını bulun ve tetiklenmesini tercih sonucuna bağlayın. Gerekirse sağlayıcıya aracın adı, hangi sayfada yüklendiği ve hangi seçimde çalıştığı bilgileriyle başvurup rıza öncesi yüklemenin nasıl engelleneceğini sorun. Testlerde gerçek kullanıcıların kişisel verilerini paylaşmayın.
Üçüncü taraf sağlayıcılar kullanılıyorsa verilerin kimlere ve nereye aktarıldığını ayrıca değerlendirin. Özellikle yurt dışına aktarım söz konusuysa, çerez için alınan rızanın aktarımın bütün hukuki şartlarını otomatik olarak karşıladığını varsaymayın; aktarımı KVKK'nın ilgili hükümleri bakımından ayrıca inceleyin.
