- Konu sahibi
- #1
İlk olarak takılmanın oyunun görüntü ayarlarından mı, ekran kartı sürücüsünden mi, aşırı ısınmadan mı yoksa sistem kaynaklarının yetmemesinden mi kaynaklandığını ayırın. Oyunu kapatıp bilgisayarı yeniden başlatın; ardından ekran kartı sürücüsünü, işletim sistemini ve oyunun dosyalarını güncelleyin. Sorun sürerse sıcaklıkları ve işlemci, ekran kartı, bellek kullanımını oyun sırasında izleyin. Yalnız belirli bir oyunda yaşanan donma genellikle oyun, sürücü veya ayar kaynaklıdır; bütün oyunlarda görülmesi ise daha çok sıcaklık, güç, bellek, depolama ya da donanım kararlılığına işaret eder.
Önce takılmanın biçimini gözlemleyin. Görüntü kısa aralıklarla kesiliyor ancak oyun devam ediyorsa bu genellikle kare hızının dalgalanması veya arka plandaki bir işlemin sistemi kısa süreli meşgul etmesidir. Görüntü tamamen kilitleniyor, ses tekrarlanıyor ve oyun yanıt vermiyorsa sürücü, aşırı ısınma, bellek kararsızlığı veya oyun dosyası sorunu daha olasıdır. Bilgisayar yeniden başlıyor ya da kapanıyorsa yalnız oyun ayarlarını değiştirmek yeterli olmayabilir; güç, sıcaklık veya donanım kararlılığı ayrıca incelenmelidir.
Şu ayrımı da not edin:
Tablo yalnızca başlangıç yönü verir; örneğin oyunun kapanmaması, ekran kartının kesin olarak sağlam olduğunu kanıtlamaz. Sorunun hangi koşulda tekrarlandığını kaydetmeniz sonraki adımı doğru seçmenizi sağlar.
İşlem yapmadan önce açık belgelerinizi kaydedin. Özellikle sürücü kaldırma veya sistem ayarı değiştirme sırasında yeniden başlatma gerekebilir.
Oyunu pencere modunda veya ikinci ekranda bir kaynak izleme aracı açıkken çalıştırın. Oyun sırasında işlemci ve ekran kartı kullanımını, sıcaklıklarını, bellek kullanımını ve disk etkinliğini gözlemleyin. Değerleri yalnız masaüstünde değil, takılmanın gerçekleştiği anda kontrol edin.
İşlemci veya ekran kartı kullanımı uzun süre çok yüksek kalıyor ve sıcaklık yükseldikçe kare hızı düşüyorsa sistem ısıl sınıra yaklaşıyor olabilir. Bu durumda bilgisayarı kapatıp hava girişlerini ve fanları temizleyin, dizüstünü yumuşak yüzeyde kullanmayın ve fanların çalıştığını kontrol edin. Temizlikten sonra da aynı davranış sürerse termal macun, fan veya kasa hava akışı için teknik bakım gerekebilir. Sıcaklık normal görünüyorsa bu sonuç diğer donanım sorunlarını dışlamaz; bellek, depolama ve sürücü incelemesine devam edin.
Bellek kullanımı sınıra yaklaşıyor ve disk kullanımı takılma anında yükseliyorsa tarayıcı sekmeleri, başlatıcılar ve kayıt yazılımları kapatılmalıdır. Yeterli boş bellek olmasına rağmen özellikle yeni bölge yüklenirken donma oluyorsa oyunu daha hızlı bir depolama birimine taşımak veya depolama biriminin sağlık durumunu kontrol etmek gerekebilir. Diskte yeterli boş alan bırakın; dolu veya hata üreten bir sürücü oyun yüklemelerini geciktirebilir.
Ekran kartı veya işlemciye uygulanan hız aşırtma, düşük voltaj ve bellek profili gibi ayarları geçici olarak varsayılan değerlere döndürün. Sorun ortadan kalkarsa ayar performans kazandırmış olsa bile kararlı değildir; daha düşük bir değerle yeniden denenmeli veya tamamen kapatılmalıdır. Varsayılan ayarlarda da sistem yeniden başlıyor ya da kapanıyorsa sıcaklık, güç kaynağı, bellek ve ekran kartı bağlantıları incelenmelidir.
Yalnız çevrim içi oyunlarda karakterin geri ışınlanması, oyuncuların geç görünmesi veya komutların geç uygulanması yaşanıyorsa bu, bilgisayarın görüntü takılmasından farklı bir ağ gecikmesi olabilir. Çevrim dışı aynı oyunun benzer grafik yükteki bölümünü deneyin. Çevrim dışı akıcı, çevrim içi sorunluysa kablosuz bağlantı, modem yükü, arka plandaki indirmeler veya oyun sunucusuna giden ağ yolu araştırılmalıdır; grafik ayarlarını düşürmek ağ gecikmesini düzeltmez.
Yukarıdaki işlemlerden sonra sorun sürerse destek talebine yalnız “oyun donuyor” yazmayın. Oyunun adı ve sürümü, işletim sistemi, işlemci, ekran kartı, bellek miktarı, sürücü sürümü, donmanın ne zaman başladığı, hangi ayarlarda tekrarlandığı ve bilgisayarın yeniden başlayıp başlamadığı bilgilerini ekleyin. Mümkünse hata kaydını ve takılma anındaki sıcaklık-kullanım değerlerini paylaşın; seri numarası, lisans anahtarı veya kişisel dosya yolları gibi hassas bilgileri göndermeyin.
Sorun tek oyunda kalıyor ve dosya doğrulama ile sürücü işlemleri sonuç vermiyorsa oyun geliştiricisinin destek kanalına oyun günlüğü, hata kodu ve sistem bilgileriyle başvurun. Sorun birden fazla oyunda görülüyor, sıcaklıklar yükseliyor veya sistem yeniden başlıyorsa donanım tanılama ve güç bağlantıları önceliklidir. Hiçbir grafik ayarı değişikliği sonucu etkilemiyorsa aynı ayarları tekrar tekrar denemek yerine bu ayrımı temel alarak donanım ve işletim sistemi kayıtlarını inceleyin.
Sorunun ne zaman oluştuğunu belirleyin
Önce takılmanın biçimini gözlemleyin. Görüntü kısa aralıklarla kesiliyor ancak oyun devam ediyorsa bu genellikle kare hızının dalgalanması veya arka plandaki bir işlemin sistemi kısa süreli meşgul etmesidir. Görüntü tamamen kilitleniyor, ses tekrarlanıyor ve oyun yanıt vermiyorsa sürücü, aşırı ısınma, bellek kararsızlığı veya oyun dosyası sorunu daha olasıdır. Bilgisayar yeniden başlıyor ya da kapanıyorsa yalnız oyun ayarlarını değiştirmek yeterli olmayabilir; güç, sıcaklık veya donanım kararlılığı ayrıca incelenmelidir.
Şu ayrımı da not edin:
| Gözlenen durum | Olası neden | İlk işlem |
|---|---|---|
| Yalnızca tek oyunda takılma | Oyun dosyası, sürücü uyumsuzluğu veya grafik ayarı | Dosyaları doğrulama, ayarları düşürme ve sürücüyü temiz kurma |
| Tüm oyunlarda zamanla artan takılma | Aşırı ısınma, arka plan yükü veya güç sorunu | Sıcaklıkları ve kaynak kullanımını izleme |
| Sahne değişirken kısa donmalar | Bellek veya depolama gecikmesi, gölgelendirici oluşturma | Disk boşluğunu ve bellek kullanımını kontrol etme |
| Sistem yeniden başlıyor veya kapanıyor | Donanım kararsızlığı, güç veya sıcaklık sorunu | Hız aşırtmayı kaldırıp donanım testlerine geçme |
Önce yazılım ve oyun tarafını düzeltin
İşlem yapmadan önce açık belgelerinizi kaydedin. Özellikle sürücü kaldırma veya sistem ayarı değiştirme sırasında yeniden başlatma gerekebilir.
- Bilgisayarı yeniden başlatın ve oyunu başlatmadan önce tarayıcı, kayıt programı, yayın yazılımı, ekran üstü kaplama ve gereksiz başlatıcıları kapatın. Takılma kaybolursa sorun büyük olasılıkla arka plan yükü veya çakışan bir kaplamadır; programları tek tek açarak hangisinin etkilediğini belirleyin.
- Ekran kartı sürücüsünü kullandığınız ekran kartı üreticisinin resmî yazılımından güncelleyin. Sorun bir sürücü güncellemesinden hemen sonra başladıysa önceki kararlı sürüme dönmek veya sürücüyü temiz kurmak daha doğru olabilir. Sürücü değişikliğinden sonra bilgisayarı yeniden başlatın ve aynı oyun sahnesini yeniden deneyin.
- Oyunun başlatıcısındaki dosya doğrulama veya onarma seçeneğini çalıştırın. İşlem eksik ya da bozuk dosyaları yeniden indirirse tamamlanmasını bekleyin; işlem sırasında oyunu kapatmayın. Doğrulama sorunsuz biter ama donma sürerse sorun dosya eksikliğinden kanıtlanmış olmaz ve grafik ayarlarıyla donanım ölçümlerine geçilmelidir.
- Oyunun çözünürlüğünü, doku kalitesini, gölge ayrıntısını, ışın izlemeyi ve görüş uzaklığını geçici olarak düşürün. Özellikle ekran kartı belleği doluyorsa doku kalitesini azaltmak, işlemci kullanımı yükseliyorsa kalabalık, fizik ve görüş uzaklığı ayarlarını düşürmek daha etkili olabilir.
- Dikey senkronizasyonu, kare hızı sınırını ve varsa dinamik çözünürlüğü test edin. Kare hızı sürekli değişiyorsa ekranınızın yenileme hızından biraz düşük sabit bir sınır, düzensiz sıçramaları azaltabilir. Bu ayar sorunu çözerse donanım arızası kanıtlanmış olmaz; yalnızca mevcut ayarların sistem için ağır olduğunu gösterir.
Sıcaklık ve sistem kaynaklarını kontrol edin
Oyunu pencere modunda veya ikinci ekranda bir kaynak izleme aracı açıkken çalıştırın. Oyun sırasında işlemci ve ekran kartı kullanımını, sıcaklıklarını, bellek kullanımını ve disk etkinliğini gözlemleyin. Değerleri yalnız masaüstünde değil, takılmanın gerçekleştiği anda kontrol edin.
İşlemci veya ekran kartı kullanımı uzun süre çok yüksek kalıyor ve sıcaklık yükseldikçe kare hızı düşüyorsa sistem ısıl sınıra yaklaşıyor olabilir. Bu durumda bilgisayarı kapatıp hava girişlerini ve fanları temizleyin, dizüstünü yumuşak yüzeyde kullanmayın ve fanların çalıştığını kontrol edin. Temizlikten sonra da aynı davranış sürerse termal macun, fan veya kasa hava akışı için teknik bakım gerekebilir. Sıcaklık normal görünüyorsa bu sonuç diğer donanım sorunlarını dışlamaz; bellek, depolama ve sürücü incelemesine devam edin.
Bellek kullanımı sınıra yaklaşıyor ve disk kullanımı takılma anında yükseliyorsa tarayıcı sekmeleri, başlatıcılar ve kayıt yazılımları kapatılmalıdır. Yeterli boş bellek olmasına rağmen özellikle yeni bölge yüklenirken donma oluyorsa oyunu daha hızlı bir depolama birimine taşımak veya depolama biriminin sağlık durumunu kontrol etmek gerekebilir. Diskte yeterli boş alan bırakın; dolu veya hata üreten bir sürücü oyun yüklemelerini geciktirebilir.
Donanım kararlılığını ve bağlantıyı ayırın
Ekran kartı veya işlemciye uygulanan hız aşırtma, düşük voltaj ve bellek profili gibi ayarları geçici olarak varsayılan değerlere döndürün. Sorun ortadan kalkarsa ayar performans kazandırmış olsa bile kararlı değildir; daha düşük bir değerle yeniden denenmeli veya tamamen kapatılmalıdır. Varsayılan ayarlarda da sistem yeniden başlıyor ya da kapanıyorsa sıcaklık, güç kaynağı, bellek ve ekran kartı bağlantıları incelenmelidir.
Yalnız çevrim içi oyunlarda karakterin geri ışınlanması, oyuncuların geç görünmesi veya komutların geç uygulanması yaşanıyorsa bu, bilgisayarın görüntü takılmasından farklı bir ağ gecikmesi olabilir. Çevrim dışı aynı oyunun benzer grafik yükteki bölümünü deneyin. Çevrim dışı akıcı, çevrim içi sorunluysa kablosuz bağlantı, modem yükü, arka plandaki indirmeler veya oyun sunucusuna giden ağ yolu araştırılmalıdır; grafik ayarlarını düşürmek ağ gecikmesini düzeltmez.
Sorun devam ederse hangi bilgileri toplayın
Yukarıdaki işlemlerden sonra sorun sürerse destek talebine yalnız “oyun donuyor” yazmayın. Oyunun adı ve sürümü, işletim sistemi, işlemci, ekran kartı, bellek miktarı, sürücü sürümü, donmanın ne zaman başladığı, hangi ayarlarda tekrarlandığı ve bilgisayarın yeniden başlayıp başlamadığı bilgilerini ekleyin. Mümkünse hata kaydını ve takılma anındaki sıcaklık-kullanım değerlerini paylaşın; seri numarası, lisans anahtarı veya kişisel dosya yolları gibi hassas bilgileri göndermeyin.
Sorun tek oyunda kalıyor ve dosya doğrulama ile sürücü işlemleri sonuç vermiyorsa oyun geliştiricisinin destek kanalına oyun günlüğü, hata kodu ve sistem bilgileriyle başvurun. Sorun birden fazla oyunda görülüyor, sıcaklıklar yükseliyor veya sistem yeniden başlıyorsa donanım tanılama ve güç bağlantıları önceliklidir. Hiçbir grafik ayarı değişikliği sonucu etkilemiyorsa aynı ayarları tekrar tekrar denemek yerine bu ayrımı temel alarak donanım ve işletim sistemi kayıtlarını inceleyin.
