R.Reddington

R.Reddington

WFN Üye
Konular
522
Mesajlar
522
Çözüm
0
Ticaret Puanı
0
Üyelik
24 Gün
Konum
Kastamonu
Web Sitesi
Var
Alanı
Sosyal Backlink
1/1
Konu sahibi
Ruby’ye başlamak için önce Ruby’yi bilgisayarınıza kurun, terminalde sürümü doğrulayın, ardından IRB ile kısa komutlar deneyin ve küçük .rb dosyaları yazarak temel sözdizimini öğrenin. Bu sıradan sonra değişkenler, koşullar, döngüler, metotlar, diziler, hash yapıları ve sınıflara geçebilir; web geliştirme hedefiniz varsa Ruby temeli oturduktan sonra Ruby on Rails öğrenmeye başlayabilirsiniz.

Ruby çalışma ortamını hazırlayın​


Ruby kodu, Ruby yorumlayıcısı tarafından çalıştırılır. Bu nedenle ilk adım, işletim sisteminize uygun bir yöntemle Ruby’yi kurmaktır. Kurulum yöntemi işletim sistemine göre değişir; Linux dağıtımının paket yöneticisini, Windows’ta RubyInstaller veya Windows Package Manager’ı, macOS’ta ise sisteminize uygun bir Ruby sürüm yöneticisini ya da kurulum yöntemini kullanabilirsiniz. Aynı bilgisayarda birden fazla Ruby projesi çalıştıracaksanız sürüm yöneticisi kullanmak daha düzenli bir seçimdir; tek bir küçük deneme için sisteminizin paket yöneticisi yeterli olabilir.

Kurulumdan sonra terminali yeniden açın ve şu komutu çalıştırın:

Kod: 
ruby -v

Komut, kurulu Ruby sürümünü yazdırır. Bir sürüm bilgisi görüyorsanız Ruby çalıştırılabilir dosyası PATH üzerinden bulunabiliyor demektir. “ruby komutu bulunamadı” benzeri bir hata alırsanız sorun Ruby kodunda değil, kurulumun veya PATH ayarının tamamlanmamış olmasındadır. Önce kurulumun gerçekten tamamlandığını, ardından terminalin yeni bir oturumda açıldığını kontrol edin. Bir sürüm yöneticisi kullandıysanız seçtiğiniz Ruby sürümünün etkin olduğundan emin olun.

Kurulu Ruby’nin sürümü tek başına kod yazmayı öğrenmeye başladığınızı kanıtlamaz; yalnızca yorumlayıcının terminalden çağrılabildiğini gösterir. Proje için kullanılan Ruby sürümünü daha sonra proje dosyalarıyla birlikte sabitlemeniz gerekebilir.

İlk Ruby kodunu IRB ile çalıştırın​


Ruby’nin IRB adlı etkileşimli çalışma ortamı, kodu bir dosyaya kaydetmeden tek tek satırlar denemenizi sağlar. Terminalde şu komutu çalıştırın:

Kod: 
irb

Windows’ta Ruby kurulumu bir IRB kısayolu sağlıyorsa onu da kullanabilirsiniz. Karşınıza irb istemi geldiğinde aşağıdaki satırı yazın:

Kod: 
puts "Merhaba Ruby"

Beklenen çıktı şöyledir:

Kod: 
Merhaba Ruby
=> nil

Merhaba Ruby satırı ekrana yazdırılan metindir. => nil ise puts komutunun yazdırma işleminden sonra özel bir değer döndürmediğini gösterir; hata anlamına gelmez. IRB’den çıkmak için exit yazabilir veya terminal kısayolunu kullanabilirsiniz.

IRB’de ifadelerin sonucunu doğrudan görmek için bir hesaplama da deneyebilirsiniz:

Kod: 
2 + 3

Sonuç 5 olarak görünür. Böylece Ruby’nin yazdığınız ifadeyi hemen değerlendirip sonucunu gösterdiğini doğrularsınız. IRB denemeleri geçicidir; oturumu kapattığınızda yazdığınız satırlar otomatik olarak bir program dosyasına dönüşmez.

İlk .rb dosyanızı oluşturun​


Kalıcı bir program yazmak için düz metin biçiminde ve .rb uzantılı bir dosya oluşturun. Örneğin merhaba.rb adlı dosyaya şu kodu yazın:

Ruby: 
ad = "Ayşe"
yas = 20

puts "Merhaba, #{ad}!"
puts "Yaşınız: #{yas}"

Dosyayı kaydedin ve terminalde dosyanın bulunduğu klasöre geçin. Ardından şu komutu çalıştırın:

Kod: 
ruby merhaba.rb

Çıktıda ad ve yaş bilgisi görünür. Buradaki ad ve yas, değerleri saklayan değişkenlerdir. #{...} biçimi ise metin içinde Ruby ifadesinin sonucunu göstermeye yarayan dize birleştirme yöntemidir.

Bu komutta dosya adı yanlışsa Ruby dosyayı bulamaz; bu durum sözdizimi hatası değildir. Dosyanın gerçekten merhaba.rb adıyla kaydedildiğini, terminalin doğru klasörde bulunduğunu ve dosya uzantısının işletim sistemi tarafından gizlice .txt olarak eklenmediğini kontrol edin. Dosya çalışıyor fakat beklediğiniz metni yazdırmıyorsa önce değişkenlere verilen değerleri, sonra metin içindeki ifadeleri inceleyin.

Temel konuları hangi sırayla öğrenmelisiniz?​


Ruby’de başlangıç için bütün özellikleri aynı anda öğrenmeye çalışmak yerine, her konuyu küçük bir programla uygulayın. Önerilen sıra şöyledir:
  1. Değişkenler, sayılar, metinler, doğru-yanlış değerleri ve nil değerini öğrenin.
  2. Karar vermek için if, elsif, else ve case yapılarını kullanın.
  3. Tekrarlı işlemler için each, while ve times yapılarını deneyin.
  4. Dizilerde birden fazla değeri, hash yapılarında anahtar-değer çiftlerini saklayın.
  5. Tekrar kullanılabilir kodu metotlara ayırın ve parametre kullanımını öğrenin.
  6. Dosya okuma-yazma, hata yakalama ve RubyGems ile paket kullanımı konularına geçin.
  7. Sınıflar, nesneler, kalıtım ve modülleri öğrendikten sonra daha büyük uygulamalara yönelin.
Aşağıdaki küçük örnek, koşul, dizi, döngü ve metot kavramlarını birlikte gösterir:

Ruby: 
def puan_durumu(puan)
  if puan >= 50
    "Geçti"
  else
    "Tekrar çalışmalı"
  end
end

puanlar = [35, 60, 85]

puanlar.each do |puan|
  puts "#{puan}: #{puan_durumu(puan)}"
end

Bu program her puanı dolaşır ve puan_durumu metodunu çağırır. 50 ve üzerindeki puanlar için Geçti, daha düşük puanlar için Tekrar çalışmalı yazdırılır. Buradaki sonuç, yalnızca örnek programın belirlediği kurala göre üretilir; gerçek bir sınav veya değerlendirme sistemi hakkında herhangi bir sonuç kanıtlamaz. Kendi programınızda farklı bir eşik kullanacaksanız puan >= 50 koşulunu değiştirmeniz gerekir.

Öğrenme yolunu hedefinize göre ayarlayın​


Ruby’yi genel programlama öğrenmek için kullanıyorsanız önce komut satırında çalışan küçük araçlar yazın. Örneğin kullanıcıdan metin alan, dosyadaki satırları sayan veya bir listedeki değerleri filtreleyen programlar uygun başlangıç projeleridir. Bu aşamada amacınız görsel bir arayüz oluşturmak değil, girdiyi alıp işleyerek doğru çıktıyı üretmektir.

Web geliştirme hedefiniz varsa Ruby sözdizimini ve nesne yönelimli programlama temellerini öğrenmeden doğrudan Rails’e geçmek mümkündür; ancak hata mesajlarını ve Rails’in oluşturduğu kodu anlamak zorlaşır. Önce Ruby ile birkaç küçük komut satırı uygulaması yazıp metot, dizi, hash, sınıf ve hata yönetimi konularında rahatladıktan sonra Rails’in yönlendirme, model, görünüm ve veritabanı yapısına geçmeniz daha sağlıklı olur.

Başlangıçta her projede aşağıdaki üç kontrolü yapın:
  • Programı hangi komutla çalıştırdığınızı bilin: ruby dosya.rb.
  • Beklenen girdiyi ve çıktıyı açıkça belirleyin.
  • Hata oluştuğunda hata mesajındaki dosya adı ve satır numarasını önce kontrol edin.
Bir Ruby dosyası sözdizimi hatası nedeniyle çalışmıyorsa Ruby genellikle hatanın bulunduğu satırı belirtir. Önce o satırdaki parantez, tırnak, blok kapanışı ve yazım hatalarını kontrol edin; ancak hata bazen bir önceki satırda açılan ve kapatılmayan yapının sonucu olarak sonraki satırda görünebilir. Program çalışıyor ama yanlış çıktı veriyorsa bu kez sözdiziminden çok değişken değerlerini, koşulları ve döngünün kaç kez çalıştığını inceleyin.

Başlangıç için uygun çalışma düzeni​


Her yeni konuyu üç aşamada çalışın: önce kısa bir örneği IRB’de deneyin, sonra aynı fikri .rb dosyasına taşıyın, son olarak küçük bir değişiklik yaparak programın davranışını gözlemleyin. Örneğin önce 2 + 3 işlemini çalıştırın; ardından iki sayıyı değişkenlere atayın; daha sonra sayıları kullanıcıdan alıp sonucu yazdırın. Böylece yalnızca kodu kopyalamak yerine girdinin değişmesiyle çıktının nasıl değiştiğini görürsünüz.

Başlangıç projesi olarak menüden seçim alan, seçime göre işlem yapan ve sonucu ekrana yazdıran küçük bir terminal uygulaması yazabilirsiniz. Uygulama tamamlandığında kodu metotlara ayırın, hatalı girişleri kontrol edin ve farklı girdilerle tekrar çalıştırın. Bu süreç, Ruby’nin temel sözdizimini gerçek bir problem üzerinde kullanmanızı sağlar.

|Ruby’nin kurulum sayfası| kurulumu ve işletim sistemine göre yöntemler|
|Ruby’nin hızlı başlangıç sayfası| ve ilk Ruby komutları|
|Ruby belgeleri| belgeleri ve öğrenme kaynakları|

Kurulumun ardından ruby -v sürüm bilgisini veriyor, irb açılıyor ve ruby merhaba.rb beklenen çıktıyı üretiyorsa başlangıç ortamınız hazırdır. Bundan sonraki en doğru adım, temel konuları yukarıdaki sırayla küçük programlara dönüştürmek ve web hedefiniz varsa Ruby temeli oturduktan sonra Ruby on Rails’e geçmektir.

Sık sorulan sorular​

Ruby öğrenmek için önce başka bir programlama dili bilmek gerekir mi?​

Hayır. Değişken, koşul, döngü ve metot gibi temel kavramları Ruby ile öğrenebilirsiniz. Başka bir dil bilmek bazı kavramları tanıdık kılabilir; ancak Ruby’ye başlamak için zorunlu değildir.

IRB ile yazdığım kodu nasıl kalıcı hâle getiririm?​

IRB’de denediğiniz kodu bir metin dosyasına taşıyıp .rb uzantısıyla kaydedin. Dosyanın bulunduğu klasörde ruby dosya_adi.rb komutunu çalıştırdığınızda programı yeniden çalıştırabilirsiniz. IRB oturumu tek başına kalıcı proje dosyası oluşturmaz.

Ruby kurulu olduğu hâlde ruby -v çalışmıyorsa ne yapmalıyım?​

Kurulumun tamamlandığını ve Ruby’nin çalıştırılabilir dosyasının PATH’e eklendiğini kontrol edin. Sürüm yöneticisi kullanıyorsanız bir Ruby sürümünü etkinleştirin ve yeni bir terminal oturumu açın. Sorun sürerse işletim sisteminizi, kullandığınız kurulum yöntemini ve terminalde görünen tam hata mesajını birlikte incelemek gerekir.

Ruby öğrendikten sonra Ruby on Rails’e ne zaman geçmeliyim?​

Basit bir Ruby dosyasını çalıştırabiliyor, metotları, dizileri, hash yapılarını, sınıfları ve temel hata yönetimini anlayabiliyorsanız Rails’e geçebilirsiniz. Rails’i öğrenirken Ruby temelleri tamamen bitmiş olmak zorunda değildir; ancak temel sözdizimini bilmek, Rails’in oluşturduğu kodu anlamanızı ve hataları ayırmanızı kolaylaştırır.
 

Sende şimdi bize katılmak ister misin?

Kayıt ol

Bize katılım kolay ve ücretsizdir!

Üye ol
Foruma git ?

Bu konuyu görüntüleyen kullanıcılar

Bu konuyu şu anda görüntüleyen üye bulunmuyor.
Robotlar:
  • Anthropic
Toplam: 1 (Üye: 0, misafir: 0, robot: 1)