- Konu sahibi
- #1
İlk olarak Görev Yöneticisi’ndeki başlangıç uygulamalarını ve etkilerini kontrol edin; ardından sorun devam ederse temiz önyükleme ile uygulama veya hizmetleri gruplar hâlinde devre dışı bırakın. Böylece yavaşlığın başlangıçta çalışan belirli bir programdan mı, üçüncü taraf hizmetten mi, disk veya sürücü gecikmesinden mi kaynaklandığını ayırabilirsiniz. Değişiklikleri tek tek not ederek yeniden başlatın; sorun ortadan kalktığında son devre dışı bıraktığınız grup veya öğe güçlü adaydır, ancak bu sonuç tek başına uygulamanın bozuk olduğunu kanıtlamaz.
Bilgisayarın güç düğmesine bastıktan sonra Windows logosuna gelmesi uzun sürüyorsa sorun BIOS/UEFI, önyükleme diski, sürücü veya donanım tarafında olabilir. Windows logosundan sonra oturum açma ekranına ulaşmak uzun sürüyorsa Windows hizmetleri ve sürücüleri; masaüstü göründükten sonra simgelerin ve programların hazır olması gecikiyorsa başlangıç uygulamaları daha olasıdır.
Bu ayrımı yapmak için açılışı birkaç kez aynı koşullarda gözlemleyin. Her seferinde farklı bir uygulamayı açmak veya güncelleme yüklemek süreyi değiştirebilir. Sorun yalnızca ilk oturum açmadan sonra görülüyorsa başlangıçta yüklenen yazılımlar üzerinde yoğunlaşın.
Görev Yöneticisi’ni açmak için Başlat düğmesine sağ tıklayın ve Görev Yöneticisi’ni seçin; alternatif olarak
Görev Yöneticisi’ndeki etki bilgisi, uygulamanın başlangıç sırasında kullandığı işlemci ve disk kaynaklarına göre bir önceliklendirme yapar. “Yüksek” etki, o uygulamanın mutlaka arızalı olduğunu göstermez; yalnızca başlangıç sürecine diğerlerine göre daha fazla yük bindirdiğini gösterir. “Ölçülmedi” ifadesi de uygulamanın hızlı olduğu anlamına gelmez; Windows’un yeterli ölçüm verisi bulunmadığını belirtir.
İlk denemede yalnızca gerekli olmadığını bildiğiniz üçüncü taraf uygulamalarını seçin. Bulut eşitleme, oyun başlatıcısı, toplantı yazılımı, yazıcı yardımcı programı veya üretici güncelleme aracı gibi öğeler geçici olarak devre dışı bırakılabilir. Güvenlik yazılımı, dokunmatik yüzey, ekran kartı, ses, depolama veya donanım yönetimiyle ilgili öğeleri ne işe yaradığını bilmeden kapatmayın.
Tablodaki ilk durum, uygulamanın başlangıçta kaynak tükettiğini gösterir; uygulamanın her kullanımda hatalı veya zararlı olduğunu kanıtlamaz. İkinci ve üçüncü durumlarda uygulamaları rastgele kapatmak yerine sorunu hizmetler ve sürücüler düzeyinde ayırmak gerekir.
Temiz önyükleme, Windows’u sınırlı sayıda temel hizmet ve başlangıç öğesiyle çalıştırarak üçüncü taraf yazılım çakışmalarını test etmeye yarar. Bu işlem normal başlangıç ayarlarını değiştirir; bu nedenle hangi seçeneği değiştirdiğinizi not edin ve test bitince normal başlangıca dönün.
Temiz önyüklemede de yavaşlık aynı kalıyorsa başlangıç uygulamaları ve üçüncü taraf hizmetler ana neden olmayabilir. Bu sonuç donanımın kesin olarak sağlam olduğunu göstermez; disk gecikmesi, sürücü, Windows sistem dosyası veya BIOS/UEFI aşaması hâlâ incelenmelidir. Test bittiğinde Sistem Yapılandırması’nda normal başlangıç seçeneğine dönün ve daha önce kullandığınız hizmet ayarlarını geri yükleyin.
Açılışta donma, hizmetin zaman aşımına uğraması veya sürücünün geç yüklenmesi gibi belirtiler varsa Olay Görüntüleyicisi’ni açın. Windows Günlükleri altında Sistem ve Uygulama günlüklerini, bilgisayarın son yavaş açıldığı saat çevresinde inceleyin.
Bir kaydı açtığınızda kaynak adı, olay kimliği, seviye, tarih-saat ve hata açıklamasını not edin. Aynı kaydın tekrar tekrar görülmesi, örneğin belirli bir hizmetin başlatılamadığını göstermesi, araştırmayı o hizmetin adına yönlendirir. Tek bir uyarı kaydı ise açılış yavaşlığının kesin nedeni değildir; olayın yavaş açılışla aynı zamanda tekrarlanıp tekrarlanmadığını ve temiz önyükleme sonucunu birlikte değerlendirin.
Bir hizmet veya sürücü adı görünüyorsa önce ilgili yazılımın sürümünü, son güncelleme tarihini ve üreticisini kontrol edin. Sorun güncellemeden sonra başladıysa güncelleme, sürücü veya yazılım değişikliğiyle zaman ilişkisi kurabilirsiniz. Destek talebi açmanız gerekirse olay kimliğini, kaynak adını, hata metnini, Windows sürümünü ve yavaşlığın başladığı tarihi birlikte iletin; yalnızca “bilgisayar geç açılıyor” demek tanılamayı zorlaştırır.
En güvenilir yöntem, her değişiklikten sonra yeniden başlatıp aynı ölçütü karşılaştırmaktır: güç düğmesinden oturum açmaya kadar geçen süre, masaüstünün ne zaman kullanılabilir olduğu ve disk kullanımının ne zaman normale döndüğü. Bir işlemin ardından hızlanma görülmesi ilişkiyi gösterir; tek başına kesin neden kanıtı değildir.
Başlangıç uygulaması veya hizmeti belirlendiğinde şu sırayı izleyin: yazılımı güncelleyin, üreticinin bilinen sorunlarını kontrol edin, otomatik başlatmayı kapalı bırakmayı değerlendirin ve program gerekmiyorsa kaldırın. Sorunlu öğe bir güvenlik, depolama veya donanım hizmetiyse kalıcı olarak kapatmak yerine üretici sürücüsünü ve yazılımını güncelleyin; çünkü hizmeti devre dışı bırakmak başka bir işlevi bozabilir.
Hiçbir yazılım değişikliği sonucu değiştirmiyorsa Windows logosundan önceki ve sonraki bekleme sürelerini ayrı değerlendirin. Logo öncesi gecikmede BIOS/UEFI ayarları, bağlı USB aygıtları, depolama birimi ve donanım tanılaması; logo sonrası gecikmede sürücüler, sistem günlükleri ve Windows onarım seçenekleri öncelikli inceleme alanlarıdır.
Önce yavaşlığın hangi aşamada olduğunu ayırın
Bilgisayarın güç düğmesine bastıktan sonra Windows logosuna gelmesi uzun sürüyorsa sorun BIOS/UEFI, önyükleme diski, sürücü veya donanım tarafında olabilir. Windows logosundan sonra oturum açma ekranına ulaşmak uzun sürüyorsa Windows hizmetleri ve sürücüleri; masaüstü göründükten sonra simgelerin ve programların hazır olması gecikiyorsa başlangıç uygulamaları daha olasıdır.
Bu ayrımı yapmak için açılışı birkaç kez aynı koşullarda gözlemleyin. Her seferinde farklı bir uygulamayı açmak veya güncelleme yüklemek süreyi değiştirebilir. Sorun yalnızca ilk oturum açmadan sonra görülüyorsa başlangıçta yüklenen yazılımlar üzerinde yoğunlaşın.
Başlangıç uygulamalarını etkilerine göre inceleyin
Görev Yöneticisi’ni açmak için Başlat düğmesine sağ tıklayın ve Görev Yöneticisi’ni seçin; alternatif olarak
Ctrl+Shift+Esc kısayolunu kullanabilirsiniz. Başlangıç uygulamaları bölümünde Windows oturum açarken otomatik çalışan programları ve başlangıç etkisini görüntüleyin.Görev Yöneticisi’ndeki etki bilgisi, uygulamanın başlangıç sırasında kullandığı işlemci ve disk kaynaklarına göre bir önceliklendirme yapar. “Yüksek” etki, o uygulamanın mutlaka arızalı olduğunu göstermez; yalnızca başlangıç sürecine diğerlerine göre daha fazla yük bindirdiğini gösterir. “Ölçülmedi” ifadesi de uygulamanın hızlı olduğu anlamına gelmez; Windows’un yeterli ölçüm verisi bulunmadığını belirtir.
İlk denemede yalnızca gerekli olmadığını bildiğiniz üçüncü taraf uygulamalarını seçin. Bulut eşitleme, oyun başlatıcısı, toplantı yazılımı, yazıcı yardımcı programı veya üretici güncelleme aracı gibi öğeler geçici olarak devre dışı bırakılabilir. Güvenlik yazılımı, dokunmatik yüzey, ekran kartı, ses, depolama veya donanım yönetimiyle ilgili öğeleri ne işe yaradığını bilmeden kapatmayın.
- Şüpheli uygulamayı seçin ve devre dışı bırakın.
- Bilgisayarı yeniden başlatın ve masaüstünün kullanılabilir hâle gelme süresini karşılaştırın.
- Yavaşlık azaldıysa devre dışı bıraktığınız uygulamayı yeniden etkinleştirip bu kez başka bir uygulamayı kapatın; böylece gerçekten hangi öğenin etkili olduğunu ayırın.
- Sorun değişmediyse uygulamayı yeniden etkinleştirin ve sonraki adım olan temiz önyüklemeye geçin.
| Gözlenen durum | Olası anlamı | Sonraki işlem |
|---|---|---|
| Bir uygulamayı kapatınca açılış belirgin biçimde hızlanıyor | Uygulama veya uygulamanın bağlı olduğu yardımcı bileşen başlangıç yükü oluşturuyor olabilir | Uygulamayı güncelleyin; düzelmezse otomatik başlatmayı kapalı bırakın veya kaldırmayı değerlendirin |
| Hiçbir başlangıç uygulaması kapatılınca fark oluşmuyor | Sorun üçüncü taraf hizmet, sürücü, disk veya Windows’un daha erken bir aşamasıyla ilgili olabilir | Temiz önyükleme ve olay günlükleriyle kapsamı daraltın |
| Sorun yalnızca masaüstü geldikten sonra yaşanıyor | Başlangıç uygulamaları, eşitleme veya güvenlik taramaları etkili olabilir | Görev Yöneticisi’nde uygulamaları gruplar hâlinde test edin |
| Windows logosundan önce uzun bekleme oluyor | Başlangıç uygulamalarından önceki BIOS/UEFI, disk veya donanım aşaması etkileniyor olabilir | Üretici tanılamasını, disk sağlığını ve donanım sürücülerini inceleyin |
Temiz önyükleme ile hizmet kaynaklı gecikmeyi ayırın
Temiz önyükleme, Windows’u sınırlı sayıda temel hizmet ve başlangıç öğesiyle çalıştırarak üçüncü taraf yazılım çakışmalarını test etmeye yarar. Bu işlem normal başlangıç ayarlarını değiştirir; bu nedenle hangi seçeneği değiştirdiğinizi not edin ve test bitince normal başlangıca dönün.
- Başlat menüsünde
msconfigaratıp Sistem Yapılandırması’nı açın. - Hizmetler sekmesinde Microsoft hizmetlerini gizleme seçeneğini kullanın. Microsoft hizmetlerini ayırmadan tüm hizmetleri kapatmayın; bu, Windows’un veya donanımın beklenmedik davranmasına neden olabilir.
- Kalan üçüncü taraf hizmetlerini geçici olarak devre dışı bırakın ve değişikliği uygulayın.
- Görev Yöneticisi’nin Başlangıç uygulamaları bölümünde etkin öğeleri de geçici olarak devre dışı bırakın.
- Bilgisayarı yeniden başlatıp açılışı karşılaştırın.
Temiz önyüklemede de yavaşlık aynı kalıyorsa başlangıç uygulamaları ve üçüncü taraf hizmetler ana neden olmayabilir. Bu sonuç donanımın kesin olarak sağlam olduğunu göstermez; disk gecikmesi, sürücü, Windows sistem dosyası veya BIOS/UEFI aşaması hâlâ incelenmelidir. Test bittiğinde Sistem Yapılandırması’nda normal başlangıç seçeneğine dönün ve daha önce kullandığınız hizmet ayarlarını geri yükleyin.
Olay Görüntüleyicisi’nde aynı zamana ait hataları kontrol edin
Açılışta donma, hizmetin zaman aşımına uğraması veya sürücünün geç yüklenmesi gibi belirtiler varsa Olay Görüntüleyicisi’ni açın. Windows Günlükleri altında Sistem ve Uygulama günlüklerini, bilgisayarın son yavaş açıldığı saat çevresinde inceleyin.
Bir kaydı açtığınızda kaynak adı, olay kimliği, seviye, tarih-saat ve hata açıklamasını not edin. Aynı kaydın tekrar tekrar görülmesi, örneğin belirli bir hizmetin başlatılamadığını göstermesi, araştırmayı o hizmetin adına yönlendirir. Tek bir uyarı kaydı ise açılış yavaşlığının kesin nedeni değildir; olayın yavaş açılışla aynı zamanda tekrarlanıp tekrarlanmadığını ve temiz önyükleme sonucunu birlikte değerlendirin.
Bir hizmet veya sürücü adı görünüyorsa önce ilgili yazılımın sürümünü, son güncelleme tarihini ve üreticisini kontrol edin. Sorun güncellemeden sonra başladıysa güncelleme, sürücü veya yazılım değişikliğiyle zaman ilişkisi kurabilirsiniz. Destek talebi açmanız gerekirse olay kimliğini, kaynak adını, hata metnini, Windows sürümünü ve yavaşlığın başladığı tarihi birlikte iletin; yalnızca “bilgisayar geç açılıyor” demek tanılamayı zorlaştırır.
Sonucu nasıl yorumlamalısınız?
En güvenilir yöntem, her değişiklikten sonra yeniden başlatıp aynı ölçütü karşılaştırmaktır: güç düğmesinden oturum açmaya kadar geçen süre, masaüstünün ne zaman kullanılabilir olduğu ve disk kullanımının ne zaman normale döndüğü. Bir işlemin ardından hızlanma görülmesi ilişkiyi gösterir; tek başına kesin neden kanıtı değildir.
Başlangıç uygulaması veya hizmeti belirlendiğinde şu sırayı izleyin: yazılımı güncelleyin, üreticinin bilinen sorunlarını kontrol edin, otomatik başlatmayı kapalı bırakmayı değerlendirin ve program gerekmiyorsa kaldırın. Sorunlu öğe bir güvenlik, depolama veya donanım hizmetiyse kalıcı olarak kapatmak yerine üretici sürücüsünü ve yazılımını güncelleyin; çünkü hizmeti devre dışı bırakmak başka bir işlevi bozabilir.
Hiçbir yazılım değişikliği sonucu değiştirmiyorsa Windows logosundan önceki ve sonraki bekleme sürelerini ayrı değerlendirin. Logo öncesi gecikmede BIOS/UEFI ayarları, bağlı USB aygıtları, depolama birimi ve donanım tanılaması; logo sonrası gecikmede sürücüler, sistem günlükleri ve Windows onarım seçenekleri öncelikli inceleme alanlarıdır.
