- Konu sahibi
- #1
İlk olarak donmanın ne zaman olduğunu ayırın: yalnızca belirli bir program açıldığında oluyorsa uygulama veya sürücü çakışması, bilgisayar boşta bile kilitleniyorsa bellek, depolama, sıcaklık ya da Windows dosyaları daha güçlü adaydır. Açık dosyalarınızı yedekledikten sonra Windows Update’i tamamlayın, gereksiz başlangıç yazılımlarını geçici olarak devre dışı bırakın, ardından DISM ve SFC ile sistem dosyalarını onarın. Donma devam ederse olay günlükleri ve donanım testleriyle sorunun yazılım mı donanım mı olduğunu ayırın.
Bilgisayar donduğunda Ctrl+Alt+Delete ekranı açılıyor veya fare hareket ediyorsa sistem tamamen kilitlenmemiş olabilir. Görev Yöneticisi’ni açıp CPU, Bellek ve Disk kullanımını inceleyin. Tek bir uygulama sürekli yüzde 100 kullanım oluşturuyorsa uygulamayı kapatın, güncelleyin veya kaldırıp yeniden kurun. Disk kullanımı uzun süre yüzde 100’de kalıyor, bellek doluyor ya da sistem diskinin boş alanı çok azalıyorsa önce gereksiz dosyaları ve kullanılmayan uygulamaları temizleyin.
Hiçbir tuş yanıt vermiyor ve güç düğmesine basılı tutarak kapatmak zorunda kalıyorsanız bu işlemi yalnızca son çare olarak kullanın. Zorla kapatma veri kaybına neden olabilir. Yeniden başladıktan sonra donmanın gerçekleştiği saati ve o sırada yaptığınız işlemi not edin; sonraki kontrollerde bu bilgi gerekir.
Windows’u ve özellikle ekran kartı, yonga seti, depolama ve ağ sürücülerini cihaz üreticisinin yayımladığı uyumlu sürümlerle güncelleyin. Sorun bir güncellemeden veya yeni yüklenen programdan sonra başladıysa, Windows’u temel sürücüler ve gerekli başlangıç hizmetleriyle açan temiz önyükleme yöntemini kullanın.
Temiz önyüklemede donma kesilirse bu sonuç donanımın kesin olarak sağlam olduğunu kanıtlamaz; yalnızca normal başlangıçta yüklenen bir hizmet veya programın şüpheli olduğunu gösterir. Başlangıç öğelerini tek seferde değil, küçük gruplar hâlinde yeniden etkinleştirin. Donma hangi grubu etkinleştirdikten sonra geri gelirse o gruptaki programları tek tek sınayın ve sorun çıkaranı kaldırın veya güncelleyin. İşiniz bittiğinde normal başlangıç yapılandırmasına dönün.
Komut İstemi’ni yönetici olarak açın. Önce aşağıdaki komutu çalıştırın ve işlemin başarıyla tamamlandığını belirten iletiyi bekleyin:
Ardından sistem dosyalarını tarayın:
Doğrulama yüzde 100 tamamlanmadan pencereyi kapatmayın. SFC bozuk dosyaları onardığını bildirirse bilgisayarı yeniden başlatıp donmanın tekrarlanıp tekrarlanmadığını izleyin. Hiçbir bütünlük ihlali bulamadığını söylemesi, RAM, SSD, sıcaklık veya sürücü sorunlarını dışlamaz; yalnızca taranan Windows dosyalarında bu araçla düzeltilebilen bir bozulma bulunmadığını gösterir.
Donmadan sonra arama alanına
Ayrıca Çalıştır penceresinde
Donma temiz önyüklemede de devam ediyorsa RAM modüllerini, depolama sürücüsünün sağlık durumunu, işlemci ve ekran kartı sıcaklıklarını kontrol edin. Yeni takılan RAM, SSD, ekran kartı veya USB aygıtı varsa aygıtı geçici olarak çıkarıp sorunun davranışını karşılaştırın. Aynı sorun farklı işletim sistemiyle veya tanılama ortamında da oluşuyorsa Windows ayarlarından çok donanım, güç kaynağı veya soğutma sistemi incelenmelidir.
Windows 11 kullanıyorsanız sorun özellikle Windows Update veya sistem bileşenleriyle başladıysa Ayarlar içindeki Kurtarma bölümünde bulunan mevcut Windows sürümünü yeniden yükleme seçeneği değerlendirilebilir. Bu işlemden önce önemli dosyaları yedekleyin ve bilgisayarı güç kaynağına bağlayın. Donma onarım sonrasında da sürüyorsa servis talebine donmanın tarih-saatini, hata günlüklerindeki olay kimliklerini, kullanılan sürücü sürümlerini ve yaptığınız testlerin sonuçlarını ekleyin; yalnızca “bilgisayar donuyor” demek arızanın tekrarlanmasını ve doğru parçanın bulunmasını zorlaştırır.
Önce donmanın biçimini belirleyin
Bilgisayar donduğunda Ctrl+Alt+Delete ekranı açılıyor veya fare hareket ediyorsa sistem tamamen kilitlenmemiş olabilir. Görev Yöneticisi’ni açıp CPU, Bellek ve Disk kullanımını inceleyin. Tek bir uygulama sürekli yüzde 100 kullanım oluşturuyorsa uygulamayı kapatın, güncelleyin veya kaldırıp yeniden kurun. Disk kullanımı uzun süre yüzde 100’de kalıyor, bellek doluyor ya da sistem diskinin boş alanı çok azalıyorsa önce gereksiz dosyaları ve kullanılmayan uygulamaları temizleyin.
Hiçbir tuş yanıt vermiyor ve güç düğmesine basılı tutarak kapatmak zorunda kalıyorsanız bu işlemi yalnızca son çare olarak kullanın. Zorla kapatma veri kaybına neden olabilir. Yeniden başladıktan sonra donmanın gerçekleştiği saati ve o sırada yaptığınız işlemi not edin; sonraki kontrollerde bu bilgi gerekir.
Güncelleme ve başlangıç çakışmasını ayırın
Windows’u ve özellikle ekran kartı, yonga seti, depolama ve ağ sürücülerini cihaz üreticisinin yayımladığı uyumlu sürümlerle güncelleyin. Sorun bir güncellemeden veya yeni yüklenen programdan sonra başladıysa, Windows’u temel sürücüler ve gerekli başlangıç hizmetleriyle açan temiz önyükleme yöntemini kullanın.
Temiz önyüklemede donma kesilirse bu sonuç donanımın kesin olarak sağlam olduğunu kanıtlamaz; yalnızca normal başlangıçta yüklenen bir hizmet veya programın şüpheli olduğunu gösterir. Başlangıç öğelerini tek seferde değil, küçük gruplar hâlinde yeniden etkinleştirin. Donma hangi grubu etkinleştirdikten sonra geri gelirse o gruptaki programları tek tek sınayın ve sorun çıkaranı kaldırın veya güncelleyin. İşiniz bittiğinde normal başlangıç yapılandırmasına dönün.
Windows sistem dosyalarını onarın
Komut İstemi’ni yönetici olarak açın. Önce aşağıdaki komutu çalıştırın ve işlemin başarıyla tamamlandığını belirten iletiyi bekleyin:
Kod:
DISM.exe /Online /Cleanup-image /RestorehealthArdından sistem dosyalarını tarayın:
Kod:
sfc /scannowDoğrulama yüzde 100 tamamlanmadan pencereyi kapatmayın. SFC bozuk dosyaları onardığını bildirirse bilgisayarı yeniden başlatıp donmanın tekrarlanıp tekrarlanmadığını izleyin. Hiçbir bütünlük ihlali bulamadığını söylemesi, RAM, SSD, sıcaklık veya sürücü sorunlarını dışlamaz; yalnızca taranan Windows dosyalarında bu araçla düzeltilebilen bir bozulma bulunmadığını gösterir.
Sonucu olay günlükleriyle daraltın
Donmadan sonra arama alanına
Olay Görüntüleyicisi yazarak Sistem ve Uygulama günlüklerini, donmanın gerçekleştiği saate yakın kayıtlar için inceleyin. Aynı uygulama adı, sürücü adı veya disk denetleyicisi hatası tekrar ediyorsa not alın. Tek bir kritik kayıt tek başına arızayı kanıtlamaz; ancak aynı olayın her donmadan önce tekrarlanması güçlü bir ipucudur.Ayrıca Çalıştır penceresinde
perfmon /report komutunu çalıştırarak sistem tanılama raporu oluşturabilirsiniz. Raporda disk, bellek, sürücü veya hizmet uyarıları varsa bunları donma saatiyle karşılaştırın. Sorun belirli bir uygulamada oluşuyor, temiz önyüklemede kesiliyor ve günlüklerde uygulama hatası görünüyorsa yazılımı güncellemek veya kaldırmak daha doğru adımdır. Donma temiz önyüklemede de sürüyor ve farklı uygulamalarda ortaya çıkıyorsa donanım ihtimali güçlenir.Yazılım mı donanım mı?
| Belirti | Daha olası neden | Sonraki işlem |
|---|---|---|
| Yalnızca bir programda donma | Uygulama, eklenti veya sürücü çakışması | Uygulamayı güncelleyin, eklentileri kapatın veya kaldırıp yeniden kurun |
| Temiz önyüklemede sorun kesiliyor | Başlangıç programı ya da hizmet | Öğeleri gruplar hâlinde etkinleştirip sorun çıkaranı bulun |
| Boşta veya farklı işlemlerde donma | RAM, SSD, sıcaklık veya temel sürücü | Bellek ve depolama tanılaması yapın; sıcaklıkları ve üretici sürücülerini kontrol edin |
| DISM/SFC sonrasında düzelme | Windows bileşeni veya sistem dosyası bozulması | Yeniden başlatıp birkaç farklı kullanım senaryosunda tekrar gözlemleyin |
Windows 11 kullanıyorsanız sorun özellikle Windows Update veya sistem bileşenleriyle başladıysa Ayarlar içindeki Kurtarma bölümünde bulunan mevcut Windows sürümünü yeniden yükleme seçeneği değerlendirilebilir. Bu işlemden önce önemli dosyaları yedekleyin ve bilgisayarı güç kaynağına bağlayın. Donma onarım sonrasında da sürüyorsa servis talebine donmanın tarih-saatini, hata günlüklerindeki olay kimliklerini, kullanılan sürücü sürümlerini ve yaptığınız testlerin sonuçlarını ekleyin; yalnızca “bilgisayar donuyor” demek arızanın tekrarlanmasını ve doğru parçanın bulunmasını zorlaştırır.
