- Konu sahibi
- #1
İki farklı işlem birbirine karıştırılmamalı: diskteki dosyaları temizleyerek kullanılabilir alanı artırmak ve bir bölümün kapasitesini büyütmek. Önce Dosya Gezgini'nde hangi sürücünün dolu olduğunu belirleyin; genellikle C: sürücüsünde yer açmak için Windows'un Depolama, Temizleme önerileri, Akıllı Depolama ve Disk Temizleme araçlarını kullanın. Başka bir diskte ayrılmamış alan varsa, bu alan uygun konumdaysa Disk Yönetimi ile ilgili bölüme eklenebilir. İşlemden sonra aynı sürücünün kullanılabilir alanını yeniden kontrol edin; alan hızla tekrar doluyorsa büyük dosyayı veya soruna neden olan uygulamayı ayrıca bulmanız gerekir.
Dosya Gezgini'ni açın, sol bölmeden Bu bilgisayar seçeneğine geçin ve C:\ başta olmak üzere sürücülerin altındaki kullanılabilir alanı inceleyin. Windows'un kurulu olduğu sürücü genellikle C: olur; ancak bazı bilgisayarlarda işletim sistemi farklı bir sürücüye kurulmuş olabilir.
Bu kontrol yalnızca toplam boş alanı gösterir; alanın hangi klasör veya dosyalar tarafından kullanıldığını açıklamaz. Bu nedenle C: doluysa aşağıdaki temizleme adımlarını C: için uygulayın. D: gibi başka bir sürücü doluysa, depolama kullanımını o sürücü özelinde inceleyin.
Windows 10 ve Windows 11'de en düşük riskli başlangıç noktası, geçici dosyaları ve artık kullanılmayan içerikleri Windows'un kendi depolama ekranından incelemektir. Menü adları sürüm ve dil ayarına göre küçük farklılıklar gösterebilir; arama kutusuna Depolama ayarları yazarak ilgili ayara ulaşabilirsiniz.
Bu yöntemler aynı sorunu çözmez. Örneğin C: sürücüsünde 20 GB ayrılmamış alan bulunması, C: üzerinde otomatik olarak 20 GB kullanılabilir alan oluştuğu anlamına gelmez; alan henüz herhangi bir bölüme atanmadıysa önce bölüm genişletilmelidir. Buna karşılık geçici dosyaları silmek, bölümün toplam kapasitesini büyütmez; yalnızca bölüm içindeki kullanılabilir alanı artırır.
Depolama ekranı yeterli alan açmıyorsa görev çubuğundaki aramaya Disk Temizleme yazın ve aracı açın. Temizlenecek sürücüyü seçtiğinizde dosya kategorileri ve tahmini boşaltılacak alan gösterilir. Önce normal dosya kategorilerini inceleyin. Daha fazla seçenek için Sistem dosyalarını temizle seçeneğiyle yeniden tarama yapılabilir; bu tarama tamamlandıktan sonra sistem dosyaları ayrı bir listede görünür.
Önceki Windows kurulumu veya benzeri bir geri dönüş dosyası listeleniyorsa, bunu silmek önceki Windows sürümüne dönme olanağını kaldırabilir. Yakın zamanda sürüm yükselttiyseniz ve geri dönme ihtimalini korumak istiyorsanız bu öğeyi silmeyin. Alan ihtiyacı acilse ve eski sürüme dönmeyeceğinizden eminseniz silme işleminden önce uyarının neyi kaldırdığını okuyun.
Depolama kullanımında uygulamalar, belgeler, videolar veya diğer büyük dosyalar öne çıkıyorsa yalnızca geçici dosyaları silmek sorunu çözmez. Kullanmadığınız uygulamaları Windows'un yüklü uygulamalar ekranından kaldırın. Bir uygulamanın kaldırılması, o uygulamanın kendi verilerini her zaman tamamen silmeyebilir; oyun kayıtları, proje klasörleri veya kullanıcı profili altındaki veriler ayrıca kalabilir. Bu nedenle kaldırma işleminden sonra yalnızca size ait ve artık gerekmeyen klasörleri manuel olarak inceleyin.
Büyük kişisel dosyalarda daha güvenli yol, dosyayı harici diske veya başka bir iç sürücüye kopyalamak, kopyalanan dosyayı açarak okunabildiğini doğrulamak ve ancak bundan sonra özgün dosyayı silmektir. Dosyayı sadece masaüstünden başka bir klasöre taşımak alan kazandırmaz; aynı bölüm içinde yapılan taşıma genellikle diskteki toplam kullanım miktarını değiştirmez.
Akıllı Depolama, geçici dosyalar ve yapılandırmaya bağlı olarak Geri Dönüşüm Kutusu içeriği gibi öğeleri otomatik olarak temizleyebilir. Ayarlarda Depolama bölümünden Akıllı Depolama'yı açın ve çalıştırma koşullarını inceleyin. İndirilenler klasörü ve bulutla eşitlenen dosyalar varsayılan olarak sizin ayrıca belirlemediğiniz şekilde yönetilmez; bu nedenle önemli dosyaların kendiliğinden silineceğini varsaymayın, fakat ayarları değiştirirken bu klasörleri özellikle kontrol edin.
Akıllı Depolama yalnızca sistem sürücüsünü yönetir. D: veya başka bir sürücüde yer açmak istiyorsanız o sürücünün depolama kullanımını ayrıca incelemeniz ve dosya taşıma, uygulama kaldırma ya da ilgili bölümde temizlik yapmanız gerekir.
Temizleme sonrasında bile bölümün kapasitesi yetersizse veya aynı fiziksel diskte kullanılmayan ayrılmamış alan varsa Disk Yönetimi'ni kullanabilirsiniz. Başlat düğmesine sağ tıklayıp Disk Yönetimini açın; açılmazsa Windows aramasına
Disk Yönetimi'nde siyah çubukla gösterilen Ayrılmamış alanı bulun. C: bölümünü büyütmek için bu alanın aynı fiziksel diskte C: bölümünün hemen sağında bulunması gerekir. C: ile ayrılmamış alan arasında başka bir bölüm varsa Windows'un yerleşik aracı bu alanı doğrudan C:ye ekleyemeyebilir.
Uygun düzen varsa işlem sırası şöyledir:
Genişletmek istediğiniz bölüme, örneğin C:ye, sağ tıklayın.
Birimi Genişlet seçeneğini açın ve sihirbazda İleri'yi seçin.
Kullanılacak ayrılmamış alan miktarını belirleyin. Varsayılan seçim tüm uygun alanı kullanabilir; ileride yeni bir bölüm oluşturacaksanız daha küçük bir miktar seçin.
İleri ve ardından Bitir ile işlemi onaylayın.
Disk Yönetimi'nde bölümün yeni kapasitesini, ardından Dosya Gezgini'nde kullanılabilir alanı kontrol edin.
Seçenek görünmüyorsa bu genellikle Windows'un gerekli koşullardan birini bulamadığı anlamına gelir; tek başına disk arızasını kanıtlamaz. Önce şu noktaları ayırın:
Temizleme sonrasında boş alan kısa sürede azalırsa sorun yalnızca eski geçici dosyalar değildir. Depolama kullanımını yeniden açıp artan kategoriyi karşılaştırın. Büyük dosyalar artıyorsa indirme klasörleri, video kayıtları, sanal makineler, oyun kütüphaneleri veya yedekleme klasörlerini inceleyin. Uygulamalar artıyorsa kullanılmayan programları ve oyunları kaldırın. Geçici dosyalar tekrar tekrar büyüyorsa belirli bir uygulamanın önbelleği, Windows Update veya Microsoft Store bileşenleri sorun çıkarıyor olabilir.
Özellikle Microsoft Store kaynaklı geçici klasör hızla doluyorsa Windows Store Uygulamaları sorun gidericisini çalıştırın, Çalıştır penceresinde
Boş alan açıldıktan sonra Dosya Gezgini'nde sürücünün kullanılabilir alanını tekrar kontrol edin ve gerekiyorsa Windows Update'i yeniden deneyin. Temizlik alanı artırmış ancak güncelleme hâlâ başarısız olmuşsa güncellemenin gösterdiği ek alan ihtiyacını ve hata kodunu not edin; bu sonuç, temizleme işleminin başarısız olduğunu değil, güncellemenin hâlâ daha fazla geçici çalışma alanına ihtiyaç duyduğunu gösterebilir.
Önce ne kadar alan kaldığını ve hangi sürücünün dolu olduğunu görün
Dosya Gezgini'ni açın, sol bölmeden Bu bilgisayar seçeneğine geçin ve C:\ başta olmak üzere sürücülerin altındaki kullanılabilir alanı inceleyin. Windows'un kurulu olduğu sürücü genellikle C: olur; ancak bazı bilgisayarlarda işletim sistemi farklı bir sürücüye kurulmuş olabilir.
Bu kontrol yalnızca toplam boş alanı gösterir; alanın hangi klasör veya dosyalar tarafından kullanıldığını açıklamaz. Bu nedenle C: doluysa aşağıdaki temizleme adımlarını C: için uygulayın. D: gibi başka bir sürücü doluysa, depolama kullanımını o sürücü özelinde inceleyin.
Windows'un güvenli temizleme araçlarıyla alan açın
Windows 10 ve Windows 11'de en düşük riskli başlangıç noktası, geçici dosyaları ve artık kullanılmayan içerikleri Windows'un kendi depolama ekranından incelemektir. Menü adları sürüm ve dil ayarına göre küçük farklılıklar gösterebilir; arama kutusuna Depolama ayarları yazarak ilgili ayara ulaşabilirsiniz.
- Depolama ayarlarında sistem sürücüsünün kullanımını açın ve Geçici dosyalar bölümünü seçin.
- Windows'un listelediği dosya türlerini tek tek inceleyin. Geçici dosyalar, küçük resim önbellekleri ve geri dönüşüm kutusundaki artıklar genellikle temizlenebilir; ancak İndirilenler klasörü, kişisel dosyalar veya yeniden kullanmak istediğiniz kurulum dosyaları için onay kutusunu gelişigüzel işaretlemeyin.
- Seçimin altında gösterilen kazanılacak alan miktarını kontrol edin ve yalnızca silinmesini istediğiniz öğeleri seçerek dosyaları kaldırma işlemini onaylayın.
- İşlem tamamlandıktan sonra Dosya Gezgini'nde aynı sürücünün boş alanını yeniden kontrol edin. Alan arttıysa temizleme başarılıdır; artış çok düşükse asıl tüketim geçici dosyalarda değil, uygulamalarda veya kişisel dosyalardadır.
| Yöntem | Ne yapar? | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|
| Geçici dosyaları temizleme | Önbellek, geçici dosya ve seçilen sistem artıklarını kaldırır. | İndirilenler veya önceki Windows kurulumu gibi öğeler silinmeden önce geri dönüş ihtiyacı değerlendirilmelidir. |
| Kullanılmayan uygulamayı kaldırma | Programın kurulum klasörünü ve ilgili bileşenlerini kaldırarak alan açar. | Programı sonradan kullanacaksanız kaldırmayın; gerekirse kurulum dosyasının veya lisans bilgilerinin bulunduğundan emin olun. |
| Dosyaları başka konuma taşıma | Kişisel dosyaları harici diske veya başka bir iç sürücüye taşıyarak C: üzerinde alan açar. | Kopyalama tamamlanmadan ve dosya açılarak doğrulanmadan özgün dosyayı silmeyin. |
| Bölümü genişletme | Aynı fiziksel diskteki uygun ayrılmamış alanı mevcut bölüme ekler. | Bu işlem dosya temizlemez; ayrılmamış alanın aynı diskte ve ilgili bölümün hemen sonrasında olması gerekir. |
Disk Temizleme ile sistem dosyalarını inceleyin
Depolama ekranı yeterli alan açmıyorsa görev çubuğundaki aramaya Disk Temizleme yazın ve aracı açın. Temizlenecek sürücüyü seçtiğinizde dosya kategorileri ve tahmini boşaltılacak alan gösterilir. Önce normal dosya kategorilerini inceleyin. Daha fazla seçenek için Sistem dosyalarını temizle seçeneğiyle yeniden tarama yapılabilir; bu tarama tamamlandıktan sonra sistem dosyaları ayrı bir listede görünür.
Önceki Windows kurulumu veya benzeri bir geri dönüş dosyası listeleniyorsa, bunu silmek önceki Windows sürümüne dönme olanağını kaldırabilir. Yakın zamanda sürüm yükselttiyseniz ve geri dönme ihtimalini korumak istiyorsanız bu öğeyi silmeyin. Alan ihtiyacı acilse ve eski sürüme dönmeyeceğinizden eminseniz silme işleminden önce uyarının neyi kaldırdığını okuyun.
Kullanılmayan uygulamaları ve büyük dosyaları ayırın
Depolama kullanımında uygulamalar, belgeler, videolar veya diğer büyük dosyalar öne çıkıyorsa yalnızca geçici dosyaları silmek sorunu çözmez. Kullanmadığınız uygulamaları Windows'un yüklü uygulamalar ekranından kaldırın. Bir uygulamanın kaldırılması, o uygulamanın kendi verilerini her zaman tamamen silmeyebilir; oyun kayıtları, proje klasörleri veya kullanıcı profili altındaki veriler ayrıca kalabilir. Bu nedenle kaldırma işleminden sonra yalnızca size ait ve artık gerekmeyen klasörleri manuel olarak inceleyin.
Büyük kişisel dosyalarda daha güvenli yol, dosyayı harici diske veya başka bir iç sürücüye kopyalamak, kopyalanan dosyayı açarak okunabildiğini doğrulamak ve ancak bundan sonra özgün dosyayı silmektir. Dosyayı sadece masaüstünden başka bir klasöre taşımak alan kazandırmaz; aynı bölüm içinde yapılan taşıma genellikle diskteki toplam kullanım miktarını değiştirmez.
Akıllı Depolama'yı otomatik bakım için kullanın
Akıllı Depolama, geçici dosyalar ve yapılandırmaya bağlı olarak Geri Dönüşüm Kutusu içeriği gibi öğeleri otomatik olarak temizleyebilir. Ayarlarda Depolama bölümünden Akıllı Depolama'yı açın ve çalıştırma koşullarını inceleyin. İndirilenler klasörü ve bulutla eşitlenen dosyalar varsayılan olarak sizin ayrıca belirlemediğiniz şekilde yönetilmez; bu nedenle önemli dosyaların kendiliğinden silineceğini varsaymayın, fakat ayarları değiştirirken bu klasörleri özellikle kontrol edin.
Akıllı Depolama yalnızca sistem sürücüsünü yönetir. D: veya başka bir sürücüde yer açmak istiyorsanız o sürücünün depolama kullanımını ayrıca incelemeniz ve dosya taşıma, uygulama kaldırma ya da ilgili bölümde temizlik yapmanız gerekir.
Daha fazla kapasite gerekiyorsa bölümü genişletin
Temizleme sonrasında bile bölümün kapasitesi yetersizse veya aynı fiziksel diskte kullanılmayan ayrılmamış alan varsa Disk Yönetimi'ni kullanabilirsiniz. Başlat düğmesine sağ tıklayıp Disk Yönetimini açın; açılmazsa Windows aramasına
diskmgmt.msc yazıp yönetici yetkisiyle çalıştırın.Disk Yönetimi'nde siyah çubukla gösterilen Ayrılmamış alanı bulun. C: bölümünü büyütmek için bu alanın aynı fiziksel diskte C: bölümünün hemen sağında bulunması gerekir. C: ile ayrılmamış alan arasında başka bir bölüm varsa Windows'un yerleşik aracı bu alanı doğrudan C:ye ekleyemeyebilir.
Uygun düzen varsa işlem sırası şöyledir:
Genişletmek istediğiniz bölüme, örneğin C:ye, sağ tıklayın.
Birimi Genişlet seçeneğini açın ve sihirbazda İleri'yi seçin.
Kullanılacak ayrılmamış alan miktarını belirleyin. Varsayılan seçim tüm uygun alanı kullanabilir; ileride yeni bir bölüm oluşturacaksanız daha küçük bir miktar seçin.
İleri ve ardından Bitir ile işlemi onaylayın.
Disk Yönetimi'nde bölümün yeni kapasitesini, ardından Dosya Gezgini'nde kullanılabilir alanı kontrol edin.
Birimi Genişlet seçeneği yoksa ne anlama gelir?
Seçenek görünmüyorsa bu genellikle Windows'un gerekli koşullardan birini bulamadığı anlamına gelir; tek başına disk arızasını kanıtlamaz. Önce şu noktaları ayırın:
- Ayrılmamış alan başka bir fiziksel diskteyse C:ye eklenemez. Windows yerleşik araçla bölümleri birden fazla fiziksel diske yaymaz.
- Ayrılmamış alan C: bölümünün hemen sonrasında değilse arada başka bir bölüm vardır. Aradaki bölümü silmek içindeki verileri yok edeceğinden, yedek almadan bu seçeneği kullanmayın.
- Genişletilecek bölümün dosya sistemi ve disk yapılandırması da işlemi etkileyebilir. Bölümün dosya sistemini ve diskin bölümleme düzenini Disk Yönetimi'ndeki özelliklerden kontrol edin.
- Aradaki bölümü silmek istemiyorsanız işlemi durdurup ayrılmamış alanda ayrı bir yeni bölüm oluşturabilirsiniz. Böylece C: büyümez, ancak yeni sürücü harfiyle kullanılabilir ek alan elde edilir.
Temizledikten sonra alan yeniden doluyorsa
Temizleme sonrasında boş alan kısa sürede azalırsa sorun yalnızca eski geçici dosyalar değildir. Depolama kullanımını yeniden açıp artan kategoriyi karşılaştırın. Büyük dosyalar artıyorsa indirme klasörleri, video kayıtları, sanal makineler, oyun kütüphaneleri veya yedekleme klasörlerini inceleyin. Uygulamalar artıyorsa kullanılmayan programları ve oyunları kaldırın. Geçici dosyalar tekrar tekrar büyüyorsa belirli bir uygulamanın önbelleği, Windows Update veya Microsoft Store bileşenleri sorun çıkarıyor olabilir.
Özellikle Microsoft Store kaynaklı geçici klasör hızla doluyorsa Windows Store Uygulamaları sorun gidericisini çalıştırın, Çalıştır penceresinde
wsreset.exe komutunu çalıştırarak Store önbelleğini sıfırlayın ve bilgisayarı yeniden başlatın. Sorun devam ederse, hangi klasörün ne kadar büyüdüğünü, büyümenin ne zaman başladığını ve Windows sürümünü belirterek destek talebi oluşturun; yalnızca “disk doluyor” demek yerine bu bilgiler sorunun dosya temizliği mi, uygulama mı, güncelleme mi olduğunu ayırmaya yardımcı olur.Boş alan açıldıktan sonra Dosya Gezgini'nde sürücünün kullanılabilir alanını tekrar kontrol edin ve gerekiyorsa Windows Update'i yeniden deneyin. Temizlik alanı artırmış ancak güncelleme hâlâ başarısız olmuşsa güncellemenin gösterdiği ek alan ihtiyacını ve hata kodunu not edin; bu sonuç, temizleme işleminin başarısız olduğunu değil, güncellemenin hâlâ daha fazla geçici çalışma alanına ihtiyaç duyduğunu gösterebilir.
Sık sorulan sorular
C: sürücüsünü biçimlendirmeden büyütebilir miyim?
Evet, C: bölümünün hemen sonrasında aynı fiziksel diskte uygun ayrılmamış alan varsa Disk Yönetimi ile bölümü genişletebilirsiniz. Bu koşul yoksa Windows'un yerleşik aracı doğrudan genişletme yapamaz; bölüm silme veya taşıma gibi işlemlerden önce yedek gerekir.
İndirilenler klasörünü temizlemek güvenli midir?
Klasörün tamamını güvenli kabul etmeyin. Kurulum dosyaları, belgeler ve henüz başka yere kopyalanmamış kişisel dosyalar burada bulunabilir. Dosyaları ada ve tarihe göre inceleyin; ihtiyaç duyduklarınızı taşıyıp açarak doğruladıktan sonra gereksiz olanları silin.
