- Konu sahibi
- #1
İlk olarak
Görev Yöneticisi'ndeki Disk yüzdesi, diskin kapasitesinin yüzde kaçının dolu olduğunu değil, o anda ne kadar meşgul olduğunu gösterir. Bu nedenle diskte boş alan bulunması, yüzde 100 kullanımın oluşmasını engellemez. Aynı şekilde yüksek disk kullanımı her zaman büyük miktarda dosya kopyalandığı anlamına gelmez; çok sayıda küçük okuma-yazma işlemi veya diskin yanıt vermekte gecikmesi de yüzde 100 kullanım gösterebilir.
Görev Yöneticisi'ni açtıktan sonra İşlemler sekmesinde Disk sütununu seçin. En üstte görünen işlem bir tarayıcı, oyun istemcisi, bulut eşitleme uygulaması, antivirüs taraması veya Windows hizmeti olabilir. İşlemin adını not edin ve önce o uygulamanın kendi penceresinden indirme, eşitleme, tarama ya da güncelleme işleminin devam edip etmediğini kontrol edin.
Kullanmadığınız bir uygulamaysa üzerine sağ tıklayıp görevi sonlandırabilirsiniz. Ancak Windows işlemlerini, antivirüs yazılımını veya ne işe yaradığını bilmediğiniz bir işlemi rastgele sonlandırmayın. İşlemi kapattıktan sonra Disk yüzdesi birkaç dakika içinde düşüyor ve bilgisayar normale dönüyorsa yoğunluğun nedeni büyük olasılıkla o uygulamanın etkinliğidir. Aynı işlem her açılışta yeniden başlıyorsa aşağıdaki başlangıç uygulamaları adımına geçin.
Görev Yöneticisi'nde Başlangıç uygulamaları sekmesini açın ve başlangıç etkisi yüksek görünen, fakat açılışta çalışmasına ihtiyaç duymadığınız uygulamaları inceleyin. Bulut depolama, oyun başlatıcısı, üretici yardımcı programı ve otomatik güncelleme araçları bu gruba girebilir; ancak güvenlik yazılımı, donanım sürücüsü veya sistem bileşeni olduğunu bildiğiniz girişleri devre dışı bırakmadan önce görevini kontrol edin.
Bir uygulamayı devre dışı bıraktığınızda uygulama silinmez. Yalnızca Windows açılırken otomatik başlaması engellenir; gerektiğinde uygulamayı daha sonra kendiniz açabilirsiniz. Değişiklikten sonra bilgisayarı yeniden başlatın ve hiçbir program açmadan Disk yüzdesini izleyin. Kullanım normale dönüyor, ilgili uygulamayı açınca tekrar yükseliyorsa uygulamanın eşitleme, önbellek veya güncelleme ayarlarını azaltın ya da uygulamayı güncelleyin.
Sistem sürücüsünde, çoğunlukla
İndirme klasörü, Geri Dönüşüm Kutusu, eski kurulum dosyaları ve kullanılmayan büyük uygulamalar önemli miktarda alan kaplayabilir. Ne olduğunu bilmediğiniz klasörleri elle silmeyin. Disk kullanımı alan açtıktan sonra düşerse sorun doğrudan disk arızasını kanıtlamaz; yalnızca boş alan yetersizliğinin performansı etkilediğini gösterir.
Windows güncellemesi, antivirüs taraması veya bulut eşitlemesi sürerken disk kullanımı geçici olarak yüzde 100 olabilir. Bu işlem tamamlandıktan sonra kullanım normale dönüyorsa kalıcı bir arıza sonucu çıkarılmaz. Fakat aynı işlem her gün tekrarlanıyor, bilgisayar uzun süre yanıt vermiyor veya işlem hiç tamamlanmıyorsa işlem adını not edip ilgili uygulamanın güncelleme, eşitleme ve tarama ayarlarını inceleyin.
Windows Update bölümünden bekleyen güncellemeleri denetleyin ve kurulum tamamlandıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın. Güncelleme sırasında oluşan disk yoğunluğu kurulum bitene kadar devam edebilir; bu sırada bilgisayarı zorla kapatmak yerine işlemin tamamlanmasını beklemek daha güvenlidir.
Disk kullanımı belirgin bir uygulama görünmeden yükseliyor, işlem adları değişiyor veya bilgisayar olağan dışı yavaşlıyorsa Windows Güvenliği ile tam tarama başlatın. Tarama sırasında disk kullanımı yüzde 100'e çıkabilir; bu sonuç tek başına kötü amaçlı yazılım bulunduğunu göstermez. Tarama bir tehdit bulursa karantinaya alma veya kaldırma işlemini tamamlayın, ardından yeniden başlatıp Disk yüzdesini tekrar gözlemleyin. Tehdit bulunmazsa donanım arızası kesin olarak elenmiş olmaz; sonraki adım disk sağlığını ve sistem günlüklerini incelemektir.
Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinde ilgili diski seçin ve etkin süreyle birlikte okuma-yazma hızına bakın. Yüzde 100 etkinlik sırasında aktarım hızı da yüksekse büyük bir dosya kopyalama, güncelleme, yedekleme veya tarama çalışıyor olabilir. İşlem tamamlandığında değer düşüyorsa bu genellikle geçici yoğunluktur.
Buna karşılık yüzde 100 etkinlikte okuma-yazma hızı çok düşük kalıyor, uygulamalar donuyor ve disk yanıt süresi artıyorsa diskin isteklere geç cevap verdiği düşünülebilir. Bu durum özellikle eski mekanik sabit disklerde, bozulmaya başlayan sürücülerde veya bellek yetersizliği nedeniyle sistemin sürekli disk belleği kullanmasında görülür. Bu aşamada önce önemli dosyaların güncel yedeğini alın; sorun çözülmeden diski zorlayan yoğun kopyalama ve onarım işlemlerini art arda çalıştırmayın.
Aşağıdaki ayrım, yüzde 100 değerini yanlış yorumlamanızı önler:
Tablodaki son satır, tek başına disk arızasını kanıtlamaz. Fakat sorun yeniden başlatmadan sonra da sürüyor ve kullanım sırasında donma, tıklamalara geç yanıt, dosya açarken hata veya olağan dışı sesler görülüyorsa donanım olasılığı güçlenir.
Başlat menüsünde “Sürücüleri Birleştir ve İyileştir” ifadesini aratıp Windows'un sürücü iyileştirme aracını açabilirsiniz. İlgili sürücüyü seçtiğinizde Windows sürücünün türüne göre uygun iyileştirmeyi uygular. SSD'yi eski yöntemlerle elle birleştiren üçüncü taraf araçlar kullanmayın; Windows'un kendi aracını tercih edin.
Diskte dosya sistemi hatası olduğundan şüpheleniyorsanız önce yedek alın. Ardından yönetici yetkili Komut İstemi'nde kullanılacak onarım komutunu, ekrandaki hata ve sürücü durumuna göre seçmek gerekir. Komutları rastgele veya yedek almadan çalıştırmak, özellikle fiziksel olarak arızalanan bir diskte, sorunu daha da zorlaştırabilir. Dosya kopyalama hataları, kaybolan dosyalar veya SMART uyarıları varsa amaç önce kullanmaya devam etmek değil, veriyi güvenceye almaktır.
Disk sürekli yüzde 100 oluyor ve bilgisayar birkaç dakika boyunca yanıt vermiyorsa üreticinin disk tanılama aracında sürücü sağlığını kontrol edin. Sağlık uyarısı, bozuk sektör veya bağlantı hatası görülürse ekran görüntüsüyle birlikte sürücü modeli, Windows sürümü ve sorunun ne zaman başladığı bilgisini saklayın. Değiştirme veya teknik servis talebinde bu bilgiler, “bilgisayar yavaş” açıklamasından daha kullanışlıdır.
Bilgisayarda fiziksel bellek az kaldığında Windows, kullanılmayan verileri disk üzerindeki sanal belleğe taşıyabilir. Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinde Bellek kullanımını da kontrol edin. Disk yüzde 100 iken bellek de sürekli çok yüksekse çok sayıda tarayıcı sekmesini ve ağır uygulamaları kapatın, bilgisayarı yeniden başlatın ve aynı iş yükünü daha az uygulamayla tekrar gözlemleyin.
Sorun yalnızca belirli bir programı kullanırken oluşuyorsa programın bellek tüketimini ve eklentilerini inceleyin. Her uygulama kapalıyken bile bellek kullanımı olağan dışı yüksek kalıyorsa başlangıç uygulamalarını ve güvenlik taramasını kontrol edin. Bellek yükseltme kararı, yalnızca Disk yüzdesine bakılarak verilmemelidir; bellek kullanımının, disk etkinliğinin ve uygulama yükünün birlikte görülmesi gerekir.
Aşağıdaki bilgileri kaydetmeden sürücüyü değiştirmeyin veya sistemi sıfırlamayın:
Ctrl + Shift + Esc tuşlarına basıp Görev Yöneticisi'ni açın ve İşlemler sekmesinde Disk sütununu sıralayın. Diski sürekli kullanan uygulamayı belirleyip güvenle kapatın; sorun yeniden başlıyorsa başlangıç uygulamalarını, boş depolama alanını, Windows güncellemelerini ve kötü amaçlı yazılım taramasını kontrol edin. Disk kullanımı yüzde 100 görünmesine rağmen aktarım hızı çok düşükse sorun yalnızca çalışan bir program olmayabilir; mekanik diskin yavaşlaması, depolama sürücüsü hatası veya disk belleği kullanımı da araştırılmalıdır.Önce yüzde 100 kullanımın ne anlama geldiğini ayırın
Görev Yöneticisi'ndeki Disk yüzdesi, diskin kapasitesinin yüzde kaçının dolu olduğunu değil, o anda ne kadar meşgul olduğunu gösterir. Bu nedenle diskte boş alan bulunması, yüzde 100 kullanımın oluşmasını engellemez. Aynı şekilde yüksek disk kullanımı her zaman büyük miktarda dosya kopyalandığı anlamına gelmez; çok sayıda küçük okuma-yazma işlemi veya diskin yanıt vermekte gecikmesi de yüzde 100 kullanım gösterebilir.
Görev Yöneticisi'ni açtıktan sonra İşlemler sekmesinde Disk sütununu seçin. En üstte görünen işlem bir tarayıcı, oyun istemcisi, bulut eşitleme uygulaması, antivirüs taraması veya Windows hizmeti olabilir. İşlemin adını not edin ve önce o uygulamanın kendi penceresinden indirme, eşitleme, tarama ya da güncelleme işleminin devam edip etmediğini kontrol edin.
Kullanmadığınız bir uygulamaysa üzerine sağ tıklayıp görevi sonlandırabilirsiniz. Ancak Windows işlemlerini, antivirüs yazılımını veya ne işe yaradığını bilmediğiniz bir işlemi rastgele sonlandırmayın. İşlemi kapattıktan sonra Disk yüzdesi birkaç dakika içinde düşüyor ve bilgisayar normale dönüyorsa yoğunluğun nedeni büyük olasılıkla o uygulamanın etkinliğidir. Aynı işlem her açılışta yeniden başlıyorsa aşağıdaki başlangıç uygulamaları adımına geçin.
Soruna neden olan programı açılışta çalışmayacak şekilde ayarlayın
Görev Yöneticisi'nde Başlangıç uygulamaları sekmesini açın ve başlangıç etkisi yüksek görünen, fakat açılışta çalışmasına ihtiyaç duymadığınız uygulamaları inceleyin. Bulut depolama, oyun başlatıcısı, üretici yardımcı programı ve otomatik güncelleme araçları bu gruba girebilir; ancak güvenlik yazılımı, donanım sürücüsü veya sistem bileşeni olduğunu bildiğiniz girişleri devre dışı bırakmadan önce görevini kontrol edin.
Bir uygulamayı devre dışı bıraktığınızda uygulama silinmez. Yalnızca Windows açılırken otomatik başlaması engellenir; gerektiğinde uygulamayı daha sonra kendiniz açabilirsiniz. Değişiklikten sonra bilgisayarı yeniden başlatın ve hiçbir program açmadan Disk yüzdesini izleyin. Kullanım normale dönüyor, ilgili uygulamayı açınca tekrar yükseliyorsa uygulamanın eşitleme, önbellek veya güncelleme ayarlarını azaltın ya da uygulamayı güncelleyin.
Boş alanı ve arka plan işlemlerini kontrol edin
Sistem sürücüsünde, çoğunlukla
C: sürücüsünde, çok az boş alan kaldığında Windows geçici dosyalar ve disk belleği için daha zor çalışabilir. Dosya Gezgini'nden Bu bilgisayar bölümünü açıp sistem sürücüsündeki boş alanı kontrol edin. Alan çok azsa önce kişisel dosyalarınızı başka bir diske veya güvenilir bir yedeğe taşıyın; ardından Ayarlar içindeki Sistem ve Depolama bölümünden Geçici dosyalar listesini inceleyerek gereksiz öğeleri kaldırın.İndirme klasörü, Geri Dönüşüm Kutusu, eski kurulum dosyaları ve kullanılmayan büyük uygulamalar önemli miktarda alan kaplayabilir. Ne olduğunu bilmediğiniz klasörleri elle silmeyin. Disk kullanımı alan açtıktan sonra düşerse sorun doğrudan disk arızasını kanıtlamaz; yalnızca boş alan yetersizliğinin performansı etkilediğini gösterir.
Windows güncellemesi, antivirüs taraması veya bulut eşitlemesi sürerken disk kullanımı geçici olarak yüzde 100 olabilir. Bu işlem tamamlandıktan sonra kullanım normale dönüyorsa kalıcı bir arıza sonucu çıkarılmaz. Fakat aynı işlem her gün tekrarlanıyor, bilgisayar uzun süre yanıt vermiyor veya işlem hiç tamamlanmıyorsa işlem adını not edip ilgili uygulamanın güncelleme, eşitleme ve tarama ayarlarını inceleyin.
Güncelleme ve kötü amaçlı yazılım kontrolü yapın
Windows Update bölümünden bekleyen güncellemeleri denetleyin ve kurulum tamamlandıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın. Güncelleme sırasında oluşan disk yoğunluğu kurulum bitene kadar devam edebilir; bu sırada bilgisayarı zorla kapatmak yerine işlemin tamamlanmasını beklemek daha güvenlidir.
Disk kullanımı belirgin bir uygulama görünmeden yükseliyor, işlem adları değişiyor veya bilgisayar olağan dışı yavaşlıyorsa Windows Güvenliği ile tam tarama başlatın. Tarama sırasında disk kullanımı yüzde 100'e çıkabilir; bu sonuç tek başına kötü amaçlı yazılım bulunduğunu göstermez. Tarama bir tehdit bulursa karantinaya alma veya kaldırma işlemini tamamlayın, ardından yeniden başlatıp Disk yüzdesini tekrar gözlemleyin. Tehdit bulunmazsa donanım arızası kesin olarak elenmiş olmaz; sonraki adım disk sağlığını ve sistem günlüklerini incelemektir.
Disk kullanımı ile aktarım hızını birlikte yorumlayın
Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinde ilgili diski seçin ve etkin süreyle birlikte okuma-yazma hızına bakın. Yüzde 100 etkinlik sırasında aktarım hızı da yüksekse büyük bir dosya kopyalama, güncelleme, yedekleme veya tarama çalışıyor olabilir. İşlem tamamlandığında değer düşüyorsa bu genellikle geçici yoğunluktur.
Buna karşılık yüzde 100 etkinlikte okuma-yazma hızı çok düşük kalıyor, uygulamalar donuyor ve disk yanıt süresi artıyorsa diskin isteklere geç cevap verdiği düşünülebilir. Bu durum özellikle eski mekanik sabit disklerde, bozulmaya başlayan sürücülerde veya bellek yetersizliği nedeniyle sistemin sürekli disk belleği kullanmasında görülür. Bu aşamada önce önemli dosyaların güncel yedeğini alın; sorun çözülmeden diski zorlayan yoğun kopyalama ve onarım işlemlerini art arda çalıştırmayın.
Aşağıdaki ayrım, yüzde 100 değerini yanlış yorumlamanızı önler:
| Gözlenen durum | Muhtemel açıklama | Sonraki işlem |
|---|---|---|
| Yüksek hız ve kısa süreli yüzde 100 kullanım | Kopyalama, güncelleme, tarama veya eşitleme | İşlemin tamamlanmasını bekleyin; sürekli tekrarlanıyorsa işlemi başlatan uygulamayı bulun. |
| Düşük hız ve uzun süreli yüzde 100 kullanım | Disk gecikmesi, mekanik disk yavaşlığı, disk belleği veya sürücü sorunu | Yedek alın, disk sağlığını ve bellek kullanımını inceleyin. |
| Tek bir uygulama sürekli üst sıralarda | Uygulamanın tarama, eşitleme, önbellek veya güncelleme etkinliği | Uygulamayı güncelleyin, ayarlarını azaltın veya başlangıçta çalışmasını kapatın. |
| Belirgin işlem yok, kullanım yeniden başlıyor | Arka plan hizmeti, güncelleme, güvenlik taraması veya donanım sorunu | Windows Update ve güvenlik taramasını tamamlayın; düzelmezse sistem ve disk tanılamasına geçin. |
Sürücüyü doğru araçla iyileştirin ve hatayı ayırın
Başlat menüsünde “Sürücüleri Birleştir ve İyileştir” ifadesini aratıp Windows'un sürücü iyileştirme aracını açabilirsiniz. İlgili sürücüyü seçtiğinizde Windows sürücünün türüne göre uygun iyileştirmeyi uygular. SSD'yi eski yöntemlerle elle birleştiren üçüncü taraf araçlar kullanmayın; Windows'un kendi aracını tercih edin.
Diskte dosya sistemi hatası olduğundan şüpheleniyorsanız önce yedek alın. Ardından yönetici yetkili Komut İstemi'nde kullanılacak onarım komutunu, ekrandaki hata ve sürücü durumuna göre seçmek gerekir. Komutları rastgele veya yedek almadan çalıştırmak, özellikle fiziksel olarak arızalanan bir diskte, sorunu daha da zorlaştırabilir. Dosya kopyalama hataları, kaybolan dosyalar veya SMART uyarıları varsa amaç önce kullanmaya devam etmek değil, veriyi güvenceye almaktır.
Disk sürekli yüzde 100 oluyor ve bilgisayar birkaç dakika boyunca yanıt vermiyorsa üreticinin disk tanılama aracında sürücü sağlığını kontrol edin. Sağlık uyarısı, bozuk sektör veya bağlantı hatası görülürse ekran görüntüsüyle birlikte sürücü modeli, Windows sürümü ve sorunun ne zaman başladığı bilgisini saklayın. Değiştirme veya teknik servis talebinde bu bilgiler, “bilgisayar yavaş” açıklamasından daha kullanışlıdır.
Bellek yetersizliği disk kullanımını artırabilir
Bilgisayarda fiziksel bellek az kaldığında Windows, kullanılmayan verileri disk üzerindeki sanal belleğe taşıyabilir. Görev Yöneticisi'nin Performans sekmesinde Bellek kullanımını da kontrol edin. Disk yüzde 100 iken bellek de sürekli çok yüksekse çok sayıda tarayıcı sekmesini ve ağır uygulamaları kapatın, bilgisayarı yeniden başlatın ve aynı iş yükünü daha az uygulamayla tekrar gözlemleyin.
Sorun yalnızca belirli bir programı kullanırken oluşuyorsa programın bellek tüketimini ve eklentilerini inceleyin. Her uygulama kapalıyken bile bellek kullanımı olağan dışı yüksek kalıyorsa başlangıç uygulamalarını ve güvenlik taramasını kontrol edin. Bellek yükseltme kararı, yalnızca Disk yüzdesine bakılarak verilmemelidir; bellek kullanımının, disk etkinliğinin ve uygulama yükünün birlikte görülmesi gerekir.
Sorun düzelmezse servis veya destek talebini somutlaştırın
Aşağıdaki bilgileri kaydetmeden sürücüyü değiştirmeyin veya sistemi sıfırlamayın:
- Windows sürümü ve bilgisayarın marka-modeli
- Diskin SSD mi, mekanik sabit disk mi olduğu ve sürücü modeli
- Disk yüzde 100 iken Görev Yöneticisi'nde en üstte görünen işlem
- Performans sekmesindeki okuma-yazma hızı ve bellek kullanımı
- Sorunun açılışta mı, belirli bir uygulamada mı, yoksa rastgele mi oluştuğu
- Dosya açma hatası, donma, mavi ekran veya diskten gelen olağan dışı ses olup olmadığı
- Yedek alındığı ve Windows Update ile güvenlik taramasının tamamlandığı bilgisi
Sık sorulan sorular
Disk kullanımı yüzde 100 ise disk kesin bozuk mudur?
Hayır. Güncelleme, antivirüs taraması, yedekleme, büyük dosya işlemleri veya bulut eşitlemesi de diski geçici olarak tamamen meşgul edebilir. Düşük aktarım hızı, uzun süren donmalar, dosya hataları ve olağan dışı sesler eşlik ediyorsa donanım olasılığını araştırın.
Disk yüzdesi yüksek ama megabayt değeri düşükse ne yapmalıyım?
Bu durum diskin çok sayıda küçük isteğe veya gecikmeli yanıta boğulduğunu gösterebilir. Önce en çok kullanan işlemi belirleyin, ardından bellek kullanımını ve boş alanı kontrol edin. Sorun belirgin bir işlem olmadan sürüyorsa yedek alıp disk sağlığı tanılamasına geçin.
Superfetch veya benzeri Windows hizmetlerini kapatmak çözüm müdür?
Bir hizmeti kalıcı olarak kapatmak, gerçek nedeni bulmadan yapılan genel bir müdahaledir ve başka performans sorunlarına yol açabilir. Önce hangi işlem veya hizmetin diski kullandığını ölçün. Sorun yalnızca belirli bir hizmet çalışırken oluşuyorsa hizmetin adı, olay günlükleri ve Windows sürümüyle birlikte hedefli bir inceleme yapın.
