- Konu sahibi
- #1
İlk olarak Görev Yöneticisi’ni açıp İşlemler sekmesinde Disk sütununa göre sıralayın. Yüzde 100 değeri, diskin kapasitesinin dolu olduğu anlamına gelmez; diskin o anda işle meşgul olduğunu gösterir. En üstteki işlemi belirledikten sonra gereksiz uygulamayı kapatın, bilgisayarı yeniden başlatın ve kullanımın birkaç dakika içinde normale dönüp dönmediğini izleyin. Sorun devam ederse boş alanı, başlangıç uygulamalarını, kötü amaçlı yazılım ihtimalini ve disk hatalarını sırayla kontrol edin.
Dosya Gezgini’nde Bu bilgisayar bölümünü açıp Windows’un kurulu olduğu sürücüdeki boş alanı kontrol edin. Alan çok azaldıysa geçici dosyaları, Geri Dönüşüm Kutusu’nu ve artık kullanmadığınız büyük dosyaları temizleyin. Kişisel dosyaları silmeden önce başka bir diske veya güvenilir bir yedeğe taşıyın.
Boş alan açıldıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın ve Görev Yöneticisi’ndeki Etkin süre değerini tekrar izleyin. Kullanım normale dönüyorsa sorun disk etkinliğini artıran alan yetersizliğiyle ilişkili olabilir; bu sonuç diskin fiziksel olarak sağlam olduğunu kanıtlamaz.
Görev Yöneticisi’nde Başlangıç uygulamaları bölümünü açın. Kullanmadığınız, özellikle başlangıç etkisi yüksek görünen uygulamaları devre dışı bırakabilirsiniz. Windows güvenliği, donanım sürücüleri ve yedekleme gibi ne işe yaradığını bilmediğiniz girdileri rastgele kapatmayın.
Devre dışı bırakmak uygulamayı bilgisayardan silmez; yalnızca oturum açıldığında otomatik başlamasını engeller. Yeniden başlatmadan sonra disk kullanımı belirgin biçimde düşerse sorun başlangıçta yüklenen uygulamalardan biriyle ilgilidir. Gerekli uygulamayı daha sonra elle açarak hangisinin yük oluşturduğunu ayırabilirsiniz.
Windows Güvenliği’nde hızlı veya tam tarama başlatın. Tarama sürerken disk kullanımının yükselmesi beklenebilir; tarama tamamlandıktan sonra kullanımın düşüp düşmediğine bakın. Tehdit bulunursa Windows Güvenliği’nin önerdiği temizleme veya karantina işlemini tamamlayın ve yeniden başlatın.
Windows Update’in indirme ya da kurulum yaptığı sırada da disk etkinliği artabilir. Güncelleme tamamlandıktan ve bilgisayar yeniden başlatıldıktan sonra sorun sürüyorsa, yüksek kullanımı oluşturan işlemi yeniden Görev Yöneticisi’nden belirleyin. Yalnızca güncelleme ekranına bakarak diskin arızalı olduğu sonucuna varmayın.
Disk kullanımına dosya sistemi hataları veya okuma sorunlarının eşlik ettiğinden şüpheleniyorsanız önemli verilerinizi önce yedekleyin. Başlat menüsünde Komut İstemi aratıp yönetici olarak çalıştırın ve aşağıdaki komutu girin:
Bu örnekte C: Windows’un kurulu olduğu sürücüdür; farklı bir sürücüyü denetleyecekseniz harfi değiştirin. Tarama bir sorun bildirirse ekrandaki raporu kaydedin. Windows sürücüyü kullanımda olduğu için onarımın yeniden başlatmada yapılmasını isterse, açık dosyaları kaydedip onaydan sonra bilgisayarı yeniden başlatın. Onarım tamamlanmadan bilgisayarı kapatmayın.
Tarama hata bildirmiyorsa bu, diskin performansının kesin olarak iyi olduğunu göstermez; yalnızca denetlenen dosya sistemi açısından belirgin bir hata bulunmadığı anlamına gelir. Buna rağmen kullanım sürüyor ve özellikle dosya açma, kopyalama veya başlatma işlemleri yavaşlıyorsa donanım üreticisinin disk tanılama aracını ve Windows’un depolama durumunu kontrol edin.
Aşağıdaki ayrım, aynı belirtiye farklı müdahaleler yapılmasını önler.
Sorun her açılışta tekrarlanıyorsa destek talebine yalnızca “disk yüzde 100” yazmayın. Windows sürümünü, diskin SSD mi HDD mi olduğunu, sorunun ne zaman başladığını, Görev Yöneticisi’nde en üstte görünen işlem adını, boş alan miktarını ve CHKDSK sonucunu ekleyin. Sorun bir güncellemeden, yeni sürücüden veya yeni kurulan programdan sonra başladıysa bunu da belirtin.
Yüzde 100 kullanım kısa süreli olup işlem bittikten sonra kayboluyorsa genellikle yoğun bir arka plan çalışması söz konusudur. Değer boşta beklerken de sürekli yüksek kalıyor, bilgisayar donuyor veya diskten fiziksel sesler geliyorsa yazılımsal ayarları tekrar tekrar değiştirmek yerine verileri yedeklemek ve diskin sağlık durumunu profesyonel olarak kontrol ettirmek daha güvenlidir.
Önce yüzde 100 kullanımın kaynağını bulun
Görev Yöneticisi’ndeki değeri doğru yorumlayın
- Ctrl + Shift + Esc tuşlarına basarak Görev Yöneticisi’ni açın. Gerekirse ayrıntılı görünümü seçin.
- İşlemler sekmesinde Disk sütununa tıklayarak en çok disk kullanan işlemi üstte gösterin.
- Aynı anda Performans sekmesinden diskin Etkin süre değerine bakın. Yüzde 100 etkin süre, diskin istekleri karşılamakla meşgul olduğunu; C: sürücüsünün doluluk yüzdesi ise depolama alanının ne kadarının kullanıldığını ifade eder.
- İşlem tanıdığınız bir uygulamaysa ve o anda dosya kopyalama, güncelleme, oyun kurulumu veya tarama yapmıyorsa uygulamayı kaydedip kapatın. Kullanım düşerse yükün kaynağı bu uygulamadır.
- Windows işlemlerinden birinin yüksek görünmesi, tek başına arızayı kanıtlamaz. Güncelleme, virüs taraması, arama dizini oluşturma veya dosya işlemleri geçici olarak yüksek kullanım oluşturabilir. Birkaç dakika bekledikten sonra değer düşüyorsa kalıcı sorun olmayabilir.
En sık nedenleri sırayla giderin
Boş alanı kontrol edin ve gereksiz dosyaları temizleyin
Dosya Gezgini’nde Bu bilgisayar bölümünü açıp Windows’un kurulu olduğu sürücüdeki boş alanı kontrol edin. Alan çok azaldıysa geçici dosyaları, Geri Dönüşüm Kutusu’nu ve artık kullanmadığınız büyük dosyaları temizleyin. Kişisel dosyaları silmeden önce başka bir diske veya güvenilir bir yedeğe taşıyın.
Boş alan açıldıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın ve Görev Yöneticisi’ndeki Etkin süre değerini tekrar izleyin. Kullanım normale dönüyorsa sorun disk etkinliğini artıran alan yetersizliğiyle ilişkili olabilir; bu sonuç diskin fiziksel olarak sağlam olduğunu kanıtlamaz.
Başlangıçta çalışan uygulamaları azaltın
Görev Yöneticisi’nde Başlangıç uygulamaları bölümünü açın. Kullanmadığınız, özellikle başlangıç etkisi yüksek görünen uygulamaları devre dışı bırakabilirsiniz. Windows güvenliği, donanım sürücüleri ve yedekleme gibi ne işe yaradığını bilmediğiniz girdileri rastgele kapatmayın.
Devre dışı bırakmak uygulamayı bilgisayardan silmez; yalnızca oturum açıldığında otomatik başlamasını engeller. Yeniden başlatmadan sonra disk kullanımı belirgin biçimde düşerse sorun başlangıçta yüklenen uygulamalardan biriyle ilgilidir. Gerekli uygulamayı daha sonra elle açarak hangisinin yük oluşturduğunu ayırabilirsiniz.
Güvenlik taraması ve güncelleme durumunu kontrol edin
Windows Güvenliği’nde hızlı veya tam tarama başlatın. Tarama sürerken disk kullanımının yükselmesi beklenebilir; tarama tamamlandıktan sonra kullanımın düşüp düşmediğine bakın. Tehdit bulunursa Windows Güvenliği’nin önerdiği temizleme veya karantina işlemini tamamlayın ve yeniden başlatın.
Windows Update’in indirme ya da kurulum yaptığı sırada da disk etkinliği artabilir. Güncelleme tamamlandıktan ve bilgisayar yeniden başlatıldıktan sonra sorun sürüyorsa, yüksek kullanımı oluşturan işlemi yeniden Görev Yöneticisi’nden belirleyin. Yalnızca güncelleme ekranına bakarak diskin arızalı olduğu sonucuna varmayın.
Sürücüyü Windows araçlarıyla denetleyin
Disk kullanımına dosya sistemi hataları veya okuma sorunlarının eşlik ettiğinden şüpheleniyorsanız önemli verilerinizi önce yedekleyin. Başlat menüsünde Komut İstemi aratıp yönetici olarak çalıştırın ve aşağıdaki komutu girin:
Kod:
chkdsk C: /scanBu örnekte C: Windows’un kurulu olduğu sürücüdür; farklı bir sürücüyü denetleyecekseniz harfi değiştirin. Tarama bir sorun bildirirse ekrandaki raporu kaydedin. Windows sürücüyü kullanımda olduğu için onarımın yeniden başlatmada yapılmasını isterse, açık dosyaları kaydedip onaydan sonra bilgisayarı yeniden başlatın. Onarım tamamlanmadan bilgisayarı kapatmayın.
Tarama hata bildirmiyorsa bu, diskin performansının kesin olarak iyi olduğunu göstermez; yalnızca denetlenen dosya sistemi açısından belirgin bir hata bulunmadığı anlamına gelir. Buna rağmen kullanım sürüyor ve özellikle dosya açma, kopyalama veya başlatma işlemleri yavaşlıyorsa donanım üreticisinin disk tanılama aracını ve Windows’un depolama durumunu kontrol edin.
Hangi sonuca göre ne yapmalısınız?
Aşağıdaki ayrım, aynı belirtiye farklı müdahaleler yapılmasını önler.
| Gözlenen durum | Muhtemel anlamı | Sonraki işlem |
|---|---|---|
| Tek bir uygulama sürekli üstte | Uygulama yoğun okuma-yazma yapıyor veya takılmış olabilir | Çalışmayı kaydedip kapatın, güncelleyin; tekrarlarsa uygulamayı kaldırıp yeniden kurmayı değerlendirin |
| Windows Update veya güvenlik taraması sırasında yükseliyor | Geçici sistem işlemi olabilir | İşlemin tamamlanmasını bekleyip yeniden başlatın |
| Boş alan çok az | Windows geçici dosyalar ve sanal bellek için yeterli alan bulmakta zorlanabilir | Güvenli biçimde alan açın ve kullanımın yeniden ölçün |
| İşlem görünmüyor ama Etkin süre sürekli yüzde 100 | Arka plan hizmeti, sürücü, dosya sistemi veya disk donanımı incelenmelidir | Güvenlik taraması, CHKDSK ve depolama tanılaması yapın; önemli verileri yedekleyin |
| Tıklama sesi, kaybolan dosyalar veya sık donma | Fiziksel disk arızası ihtimali vardır | Diski zorlamadan yedek alın ve sürücü değişimi için teknik destek isteyin |
Sorun düzelmiyorsa tanılama bilgilerini hazırlayın
Sorun her açılışta tekrarlanıyorsa destek talebine yalnızca “disk yüzde 100” yazmayın. Windows sürümünü, diskin SSD mi HDD mi olduğunu, sorunun ne zaman başladığını, Görev Yöneticisi’nde en üstte görünen işlem adını, boş alan miktarını ve CHKDSK sonucunu ekleyin. Sorun bir güncellemeden, yeni sürücüden veya yeni kurulan programdan sonra başladıysa bunu da belirtin.
Yüzde 100 kullanım kısa süreli olup işlem bittikten sonra kayboluyorsa genellikle yoğun bir arka plan çalışması söz konusudur. Değer boşta beklerken de sürekli yüksek kalıyor, bilgisayar donuyor veya diskten fiziksel sesler geliyorsa yazılımsal ayarları tekrar tekrar değiştirmek yerine verileri yedeklemek ve diskin sağlık durumunu profesyonel olarak kontrol ettirmek daha güvenlidir.
